Kana beektaa? Sababoota balaa fi wal’aansa tasgabbii dhabuu waloo patelofemoral daa’immanii .

Tasgabbii dhabuu Paateloofemooraa (PFI) dhukkuboota walitti aanan kan of keessatti hammate yoo ta’u, malaise salphaa irraa kaasee hanga mul’ataan patella (LPD) irraa buqqa’uutti. LPDn daa’imman 100,000 keessaa 50 qaba. Dislocation jalqabaa yeroo baayyee waggaa 15 fi 19 gidduutti argama. LPD dhukkuba nama dadhabsiisu yoo ta’u, wal’aansa konsarvaatiivii ykn wal’aansa qaamaa booda sadarkaan dislocation hanga 70% ol ta’a. Irra deebiin ijaarsa ligamentii paatelofemooraal wal’aansa baqaqsanii hodhuu bal’inaan itti fayyadamnudha. Haa ta’u malee, dhukkubsattoonni hanga %16 ta’an, irra deebiin dislocation dabalatee rakkoolee qabu. Kana malees, dhukkubsattoonni harka afur keessaa tokko baqaqsanii hodhuu jilbaa isa kaanii kan baqaqsanii hodhuun hin yaalamne irratti baqaqsanii hodhuu barbaadu. Balaan miidhaan lafee dugdaa tarkaanfataa fi OA LPD booda dhufu kan jalqaba irraa buqqa’ee booda dachaa 6 ol ta’a, kunis dhukkubsattoota dargaggoo baay’een 30 fi 40 keessa balaa OA akka isaan mudatu taasisa. PFI hubannoo bal’aa dhabuun gufuulee ijoo walsimannaa walqabsiistuu idilee paateloofemooraa deebisuuf keessaa isa tokkodha.

sababa balaa .

Sababoonni balaa PFI bakka lamatti qooduun ni danda’ama: anatoomii abnormality fi alignment abnormality. Femoral trochlear dysplasia anatomical abnormality hunda caalaa barbaachisaa dha, fi alignment abnormality patellar elevation, patellar roll fi subluxation of keessaa qaba. Deformity patellofemoral jijjiirama baayoomakaanikaal miidhaan tasgabbeessaa gidduu, angle Q dabaluu, anteversion of femur fi lateralization patellar tendon insertion irraa kan dhufudha. Sababoonni balaa PFI fakkii 1 irratti gabaabfamaniiru.

• Femoral trochlea dysplasia .

• Kofa inkliinashinii qaxxaamuraa qaxxaamuraa .

• Facet asymmetry pulley .

• Gad fageenya pulley .

• Hiriira hin baramne .

• Patella olka'aa .

• Fageenyi Tibia irraa gara Trochlear Groove (TT-TG) dabaleera .

• Kofa Q guddisuu .

• Femoral Anteversion .

  
  

Amaloota qorannoo suuraa .

Argannoon MRI PFI hammaafi maalummaa yeroo dheeraa dhukkubichaa wajjin garaagarummaa qaba. Dhimmi PFI salphaan kan amala ta’uu danda’a, patellar dyskinesia, kan edema cinaacha gubbaa fi cinaachaa Hoffa fat pad (patellofemoral fat impact jedhamuunis beekama) tiin amala qaba. Dhiibbaan cooma patelofemoral sababoota balaa biroo PFI waliin walitti hidhata guddaa qaba, kanneen keessaa femoral condyle dysplasia, patellar height, fageenya TT-TG dabaluu, lateral patellar tilt fi subluxation. Yeroo dheeraaf patellar dyskinesia miidhamuu lafee fi dafanii lateral patelofemoral joint fida.

Acute dislocation of Patella (APLD) bifa PFI isa hamaadha. Fiilmiin raajii eksiree kun miidhaawwan ciccimoo argachuu agarsiisa, kunis dhangala’aa walitti makamuu, darbee darbee lipiid sadarkaa arthropathy coomaa, caccabbii medial patella osteochondral, lateral tilt/subluxation patella (Fakkii 8A) (Fakkii 8A), fi mallattoo deep lateral kan miidhaan impital feemoral cartilarage irraa dhufu. Mul’atni MRI addaa LPD cimaa miidhaan tasgabbeessaa gidduu (%96), lateral patellar tilt ykn subluxation, osteochondral injury and joint effusion (Fakkii 2B, C). Yeroo baay’ee, paatelaan ofumaan erga buqqa’ee booda ofumaan deebi’a.

Dhukkubsattoonni hanga %70 ta’an irra deddeebi’anii buqqa’uu ni mudata, akkasumas yeroo dheeraa irra deddeebi’anii mul’achuu danda’u uumamuu danda’a. Haala kana keessatti, MRIn ciccituu yeroo dheeraa kan tasgabbeessaa gidduu, medial patellar deformity, ossification of medial patella, dhiibbaa cooma patellar-femoral, miidhamuu lafee fi degeneration lateral pateellofemoral joint (Fakkii 3).

Wal'aansoowwan .

1. Wal’aansa baqaqsanii hodhuu malee:

• Irra caalaan patellar dislocations yeroodhaaf kan ta’an yoo ta’u, ofumaan kan deebi’an ta’a. Yeroo tokko tokko, dhukkubsattoonni, miseensonni maatii, hiriyyoonni, leenjistoonni ykn leenjistoonni paatelaa bakka sanatti harkaan ni deebisu. Dhukkubsataan sababa patellar dislocation tiin gara kutaa balaa tasaa yoo deeme, dammaqaa tasgabbeessuu ni kennamaaf. Hir’inni cufame paatelaa suuta suutaan miila diriirsuudhaan argama. Erga irra deebiin kaa'amee booda, miidhaawwan biroo akka argatan kilinikaan sakatta'i.

• Wal’aansi istaandaardii paateelaa dislocation jalqaba irratti baqaqsanii hodhuu malee wal’aansa, fi yeroo gabaabaa (torban 2-4) fixation in splint ykn jilba walqabsiisaa fixator dhukkubbii fi fayyina tishuu jalqabaa erga haleellaa cimaa to’achuu danda’a. Yeroo kana keessatti ulee ulfaatina akka baatan ni hayyamamaaf. Sana booda, sochii, humnaa fi to’annoo qaama deebisuuf qaphxiiwwan tasgabbeessan patellaa sochiiwwaniif kan oolu yoo ta’u, wal’aansi qaamaa ni raawwatama.

• Dhukkubsattoonni yeroo baayyee haleellaa jalqabaa booda gara ji'a 3 booda sochii qaamaa godhu. Kana malees, stent uffachuun filannoodha.

2. Wal’aansa baqaqsanii hodhuu:

• Dhukkubsattoota %30 ol keessatti, patellar dislocation jalqabaa jilba walitti makamuu baay’ee wajjin wal qabata. Haala kana keessatti caccabni osteochondral jiraachuu fi dhiisuu isaa adda baasuuf MRI raawwachuun barbaachisaa dha. Bakki caccabbii kanaa baay’inaan mul’atu patella ykn lateral femoral condyle yoo ta’u, yeroo baay’ee bakka caccabni intra-articular jirutti wal’aansi baqaqsanii hodhuu ni gorfama.

• Yeroo opereeshinichaa, osteochondral fracture pieces akkaataa guddina caccabaa fi qulqullina cartilage tiin ni buqqa’a ykn dhaabbataa dha. Yeroo guddinni caccabbii osteochondral ≥ 15 mm ta’u, bakka ciccituu fixation caccabbii ilaalama. Fiixee kun mala banaatiin kan raawwatamu sibiilota, piiniiwwan baayooabsorbable ykn suture fayyadamuun.

• Wal’aansa caccabaa keessatti, adeemsi tasgabbii baqaqsanii hodhuu paatelaa yeroo walfakkaatutti suphuu gidduu ykn MPFL deebisanii ijaaruudhaan argama. Yoo sibiilli iskiriyuuwwan caccabaa fixuuf itti fayyadaman, gara fuulduraattis baqaqsanii hodhuu birootiin baafamuu qabu ta’a.

• Waa’ee mala tasgabbii patellar ta’e ilaalchisee manneen barnootaa yaada lamatu jira. Malli jalqabaa MPFL irra deebiin ijaaruu adda baafamee raawwachuudha. MPFL sababa danqaa ijoo lateral subluxation of patella waan ta’eef, irra deebiin ijaaruun isaa tasgabbii barbaachisu patellaaf ni kenna. MPFL irra deebiin ijaaruun yeroo baayyee kan raawwatamu quadriceps tendon autograft, hamstring tendon autograft ykn allograft dha. Milkaa’inni MPFL irra deebiin ijaaruun tasgabbii patellar deebisuuf %95 ol yoo ta’u, kunis filannoo graftii wajjin waan wal qabatu hin qabu. Rakkoowwan MPFL irra deebiin ijaaruu baay’inaan kan mul’atan jabachuu jilbaa, caccabbii paateereerii fi tasgabbii dhabuu paatelaar irra deddeebi’amee mul’atudha.

• Malli lammaffaan sababoota balaa tasgabbii dhabuu patellar, fi MPFL deebisanii ijaaruu fura. Mala kana keessatti, sababoota balaa anatoomii tasgabbii dhabuu patellar fiilmii raajii eksiree fi CT/MRI irratti kan murtaa’an yoo ta’u, kunis trochlear dysplasia, olka’iinsa patellar dabaluu fi fageenya TT-TG dabalata. Erga murtaa’ee booda, wantootni balaa tokko tokko ykn hunda baqaqsanii hodhuudhaan ni sirreeffamu.

• Trochlear dysplasia kan furamu trochleoplasty yoo ta’u, kan keessatti trochlear groove gadi fageenyaan (Fakkii 12a). Trochlear Plasty Ameerikaa keessatti baay’ee jaallatamaadha sababiin isaas weerara lafee articular of keessaa qaba, akkasumas ti’ooriidhaan balaan ischemic necrosis ykn arthritis gara fuula duraa jira.

• Olka’iinsi patella ykn olka’iinsi patella dabaluu tubercle tibial distal tiin furmaata argata. Fageenya TT-TG guddisuuf, medial ykn anteromedial tibial tubercle ni raawwatama (Fakkii 12b). Rakkoowwan osteotomy tibial tuberosity nonunion, dhukkubbii haardwaaraa, tuberosity hir’isuu fi caccabuu dhabuu dabalata.

• Tense lateral retina, lateral retinal release kan raawwatamu yoo ta’u, kunis daballii patella tilt agarsiisa. Rakkoowwan gadhiifamuu cinaachaa dhiita’uu itti fufiinsa qabuu fi iatrogenic medial instability patella dha.

• Dhukkubsattoota lafee hin bilchaanne qaban keessatti, hojiin tokko tokko sababa epiphysis tiin ni faallessa ykn fooyya’a.

• Qabxiin walitti hidhamiinsa femoral MFPL epiphysis distal femur gadi xiqqoo argama. Kanaafuu, MPFL dhukkubsattoota lafee hin bilchaanne irra deebiin ijaaruun qajeelfama fluoroscopy cimaa jalatti gaggeeffamuu qaba, kunis qotuu nageenya femoral tunnel mirkaneessuuf.

• Miidhaan daawwitii fagoo ta’e gara qaama hir’uutti geessuu danda’a, kunis baqaqsanii hodhuun sirreessuu danda’a ykn hin barbaachisu. Haaluma walfakkaatuun, miidhaan proximal tibial protrusion gara deformity fiduu danda’a, keessumaa jilba gidduu. Kanaafuu, osteotomy tibial tuberosity dhukkubsattoota banaa proximal tibial qabaniif dhorkaadha.

• Faallaa kanaatiin, tendon patellar guutummaatti ykn gartokkoon gidduu galeessaan buqqa’uu danda’a. Yeroo walakkaan alaa tendon patellar gara medial tti dabarfamuu, hojiin kun Roux-Goldthwait Operation jedhama (Fakkii 12C).

• Dhukkubsattoonni baqaqsanii hodhuu fudhatan hundi qophii qaama koroonaa fi qaama naanneffatu keessatti tasgabbii dhabuu paateelaaf madaalamuu qabu. Genu valgus dabaluu, garmalee femoral anteversion fi external tibial torsion dabaluudhaaf sababa balaa tasgabbii dhabuu patellar ti.

• Dhukkubsattoota lafee hin bilchaanneef, yeroo Genu Valgus waliin walqabatan guddina qajeelchuu ilaalamuu qaba. Epiphyseal screws ykn tension band plates gama medial dhuma distal femoral epiphysis sirreessuuf span gochuu danda'u. Dhukkubsattoota lafee bilchaataa qaban kanneen koronaavaayirasiin ykn naanneffamuu dhabuudhaaf sirreessuuf osteotomy barbaachisa. Agarsiisni sirreeffamaa Genu Valgus > digrii 10 yoo ta’u, agarsiifni sirreeffamaa naanneffannaa dislocation digrii 20 ol ta’a.

• Ijoolleen (< waggaa 10) haala walxaxaa ta’een tasgabbii dhabuu paateelaa ni mudatu, isaanis patellar dislocation dhaabbataa ykn amala qaban of keessatti qabata. Siindiroomii hedduu kanneen akka Daawuun Siindiroomii, Siindiroomii Nail-Paateelar, Siindiroomii Kabukii fi Ruubinstein Taybi Syndrome tasgabbii dhabuu patellar irraa ijaaramaniiru.

• Irra deebiin ijaaruun MPFL adda baafamee jiru paateenoota walxaxaa kana furuuf gahaa akka hin taane hubachuun barbaachisaa dha, sababiin isaas paatolojiin inni jalqabaa gara cinaatti kan argamu waan ta’eef, yeroo tokko tokko ammoo mala quadriceps femoris gabaabfama, kunis bal’inaan gadhiifamuu fi quadriceps femoris pilaastii rakkoolee kana furuuf.

• Quadriceps femoris plasty keessatti, quadriceps femoris mechanism irra deebi’amee kan qajeelfamee fi/ykn yeroo dheeraa dha. Haala tuffii ykn booda yoo ta’e, akkaataan walxaxaa hin tasgabboofne kun jireenya boodaatti mudachuu danda’a.

Akkaataa itti implants lafee fi meeshaalee lafee itti bitatan:

F CzMeditech , sarara oomishaa baay’ee guutuu ta’e kan baqaqsanii hodhuu lafee implants fi meeshaalee walgitan qabna, oomishaalee dabalatee . Lafee dugdaa implants ., Mismaara Intramedullary ., Saanii Miidhaa ., Saanii qulfii ., mataa-maxillofacial ., Prosthesis ., Meeshaalee Humnaa ., Fixeetota alaa ., Arthroscopy ., Kunuunsa fayyaa beeyladaa fi meeshaalee isaan deeggaran.

Kana malees, fedhii baqaqsanii hodhuu hakiimotaa fi dhukkubsattoota baay’ee guutuuf, akkasumas guutummaa indaastirii lafee implaantii fi meeshaalee lafee addunyaa guutuu keessatti dhaabbati keenya dorgomaa akka ta’uuf, oomishaalee haaraa itti fufiinsaan hojjechuu fi sarara oomishaa babal’isuuf waadaa galle.

Addunyaa guutuutti ergina, kanaafuu ni dandeessu . Teessoo email song@orthopeedic-china.com irratti caqasa bilisaa argachuuf nu qunnamaa , ykn deebii ariifataa argachuuf WhatsApp irratti ergaa ergaa +86- 18112515727 .

Yoo odeeffannoo dabalataa beekuu barbaadde,tuqaa cuqaasi . CzMeditech bal'ina dabalataa argachuuf.