ከመይ ጌርና ንኣረጋውያን ዲስታል ራድየስ ፍራክቸር ንሕክሞ?

ስብራት ዲስታል ራድየስ ካብቶም ኣብ ኣረጋውያን ዝረኣዩ ስብራት እዩ። ኣብዚ እዋን’ዚ ካብ 50 ክሳብ 75 ዓመት ዝዕድሚኦም ሰባት ኣረጋውያን ተባሂሎም ይግለጹ። ኣብ ኣረጋውያን ዓበይቲ ሰባት ደረጃ ምንቅስቓስ እናወሰኸ ምስ ከደ፡ ተርእዮ ስብራት ዲስታል ራድየስ ካብ ዓመት ናብ ዓመት ይውስኽ። ኣብቲ ብዛዕባ ዲስታል ራድየስ ፍራክቸርስ ዝግበር ክትዕ ዘሎ ውዑይ ጉዳይ ገና እዩ፡ መጥባሕቲ ኣድላዪ ድዩ?

መጽናዕቲ ለበዳ

ስብራት ናይ ዲስታል ራድየስ ኣስታት 18% ካብ ኩሉ ስብራት ኣካላት ኣብ ኣረጋውያን ይሕዝ። ካውካሲያውያን ህዝቢ፡ ደቂ ኣንስትዮ ሕሙማትን ምጉዳል ዕንጨይቲን ንዲስታል ራድየስ ስንብራት ዓበይቲ ረቛሒታት ሓደጋ እዮም። ብተወሳኺ፡ ወቕታዊ ረቛሒታት እውን የጠቓልል፣ ከም እቶም ኣብ ክረምቲ ንስብራት ርሑቕ ራድየስ ዝቃልዑ ኣረጋውያን ንውድቀት ስሒቦም። ገለ መጽናዕትታት ከም ዝሕብርዎ፡ ዘይተበላሸወ ናይ ምፍላጥ ዓቕምን ኒውሮሙስኩላር ሲስተምን ዘለዎም ኣረጋውያን ሕሙማት፡ ናይ ዲስታል ራድየስ ስንብራት ልዑል ሓደጋ ኣለዎም (ሕሙማት ሓያል ሪፍለክስ ስለዘለዎም፡ ምስ ወደቑ ኣእዳዎም ብመሬት ንምድጋፍ ብኣንጸባራቒ መንገዲ ክዝርግሑ እዮም፡ ውጽኢቱ ድማ ስንብራት የስዕብ)። .

ብመሰረት ስታቲስቲክስ ኣብ ኣሜሪካ ኣብ 2007 ንሕክምናዊ ወጻኢታት ናይ ዲስታል ራድየስ ስንብራት ኣስታት 170 ሚልዮን ዶላር ኣመሪካ (ከባቢ 1983 ዶላር ኣመሪካ / ሰብ) ነይሩ። መብዛሕትኦም ዲስታል ራድየስ ፍራክቸር ዘለዎም ኣረጋውያን ሕሙማት ብዓቃባዊ ኣገባብ እኳ እንተተሓከሙ፡ ቁጽሪ ናይቶም ብመጥባሕቲ ውሽጣዊ ምትዕርራይ ዝመርጹ ሕሙማት ግን ካብ ዓመት ናብ ዓመት ይውስኽ ኣሎ። ኣብ ውሽጢ መጥባሕቲ ዝግበር ምትዕርራይ ዝወጽእ ሕክምናዊ ወጻኢታት ካብቲ ዓቃባዊ ሕክምና ብሰለስተ ዕጽፊ ዝዛይድ ኮይኑ፡ ንዋጋ ጻንሖት ሆስፒታልን ካልእ ተዛማዲ ወጻኢታትን እውን ይውስኽ።

ብተወሳኺ ኣብ ኣጠቓቕማ ውሽጣዊ ምትዕጽጻፍ ንናይ ዲስታል ራድየስ ስብራት ዞባውን ብሄራውን ፍልልያት ኣሎ። ኣብ ሜዲኬር ዝተገብረ መጽናዕቲ ከም ዘመልክቶ፡ ደቂ ኣንስትዮን ካውካሲያውያንን መጥባሕቲ ናይ ምግባር ተኽእሎኦም ዝለዓለ ምዃኑን፡ ንውሽጣዊ ምትዕርራይ ዝኸውን ምርጫ ድማ ካብ 4.6% ክሳብ 42.1% ምዃኑን ኣመልኪቱ። ከምኡ’ውን ኣብ መጥባሕቲ ኢድ ዝሰልጠኑ ሓካይም መጥባሕቲ ናይ ምምራጽ ተኽእሎኦም ዝለዓለ ምዃኑ ረኺቡ።

ክሊኒካዊ ገምጋም

ናይቲ ሕሙም ናይ መጉዳእቲ ኣገባብን ቀንዲ ጥርዓናትን ኣብ ክሊኒካዊ ታሪኽ ክጥቀስ ኣለዎ፣ እዚ ድማ ኣቀማምጣ ቃንዛ፣ ተግባራዊ ንጥፈታትን ደረጃ ምጉዳል ኣካላትን ሓዊሱ እዩ። ማዕረ ማዕሪኡ ድማ ናይቲ ሕሙም ዓብላሊ ኢድ፡ ልሙድ መዘናግዒታትን ሞያ ናይቲ ሕሙምን ምርዳእ እውን የድሊ። ብተወሳኺ፡ እቲ ሕሙም ቅድሚ እቲ መጉዳእቲ ንተግባራዊ ንጥፈታት ናይቲ ዝተጠቕዐ መሓውር ዝጸሉ ኦስቲዮኣርትራይተስ ወይ ሳዕቤን ኣለዎ ድዩ ዝብል ምፍላጥ ዝያዳ ኣገዳሲ እዩ። ካብዚኦም እቶም ብዕድመ ዝደፍኡ ሕሙማት ብእግሮም ክኸዱ ከለዉ በትሪ ምጥቃም የድልዮም ድዩ ኣብ መዓልታዊ ህይወት ንነብሶም ክከናኸኑ ይኽእሉ ድዮም ዝብል ሕቶ ንሕሙማት ድሌታት ንምርዳእን መደብ መርመራን ሕክምናን ንምሕንጻጽ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ።

ኣብ እዋን ክሊኒካዊ ኣካላዊ መርመራ፡ ስርዓታውን ኩለመዳያውን መርመራ ኢድ ናይቲ ሕሙም ካብ ርሑቕ ክሳብ ቀረባ የድሊ። ቀረብ ደም ኣብ ኢድና ብናይ ካፒላሪ ሪፊል መርመራን ራድያልን ኡልናርን ናህርን ይፍለጥ። ህዋሳዊ ኩነታት ሚድያን ነርቭ፣ ኡልናር ነርቭን ራድያል ነርቭን ብኽልተ ነጥቢ ኣድልዎ ፈተናን ብርሃን ምትንኻፍ ፈተናን ተረኺቡ። ተርእዮ acute carpal tunnel syndrome ኣብ distal radius fractures ካብ 5.4% ክሳብ 8.6% ስለዝኾነ ኣብ ፓረስተዝያን ምድናስን ኣብ ዝርገሐ ከባቢ ማእከላይ ነርቭ ፍሉይ ኣቓልቦ ክወሃቦ ይግባእ። ናይቲ ሕሙም ሞተር ፋንክሽን ንቕድሚትን ድሕሪትን ኢንተርኦስዮስ፣ ራድያል፣ ሚድያንን ኡልናርን ነርቭታት ብምምርማር ተፈቲሹ። ብተወሳኺ፡ እቲ መርማሪ፡ ክፉት ስብራት ምዃኑ ንምፍላጥ፡ ንኹነታት ናይቲ ሕሙም ቆርበት ቁስሊ (ከም ኤኪሞሲስ፡ ኤዴማ፡ ፋርኬታ ዝመስል ኩርናዕ ወዘተ) ኣቓልቦ ክህብ ኣለዎ። ብሰንኪ ድኹም ኩነታት ልስሉስ ቲሹን ቀጢን ቆርበትን ኣብ ኣረጋውያን፡ ስንብራት ዲስታል ራድየስ መብዛሕትኡ ግዜ ብናይ ቆርበት ምቕዳድ ይስነ። ዕጹው ምጉዳል ስሕበት ኣብ ዝጥቀመሉ እዋን፡ ብፍላይ ተወሳኺ ጉድኣት ልስሉስ ቲሹ ንኸይፍጠር ጥንቁቕ ስርሒት የድሊ።

ገምጋም ምስሊ

ሬድዮግራፊካዊ ገምጋም ናይ ዲስታል ራድየስ ስብራት ብተለምዶ ቅድመ-ድሕሪት፣ ጎናዊን ሸንኮለልትን ሬድዮግራፍ የጠቓልል። ኩርናዕን ምዝዋርን ናይቲ ስብራት ብናይ ምስሊ መርመራታት ምርዳእ ይከኣል፡ እዚ ድማ ምሕጻር እንተሃልዩ፡ እቲ ቁርጽራጽ ስብራት ተቖሪጹ ድዩ ኣይተቖርጽን፡ ከምኡ’ውን መስመር መላግቦ ምሉእ ምዃኑ ንምፍላጥ ይከኣል። ካልኦት ፍሉያት መለክዒታት ምስሊ፡ ulnar declination (ማእከላይ 22°፡ ደረጃ: 19°-29°)፡ ቁመት ናይቲ ዲስታል ራድዩስ (11-12 ሚ.ሜ)፡ ከምኡ’ውን palmar inclination of the distal radius (ማእከላይ 11°፡ ደረጃ: 11 °-14.5°) ዝኣመሰሉ እዮም። ናይ ቅድሚት ቅልጽምን ብርኪን ራጂ እውን ይውሰድ፡ ንቕድሚት ቅልጽም ጉድኣት ወይ ዘይምርግጋእ ብርኪ ንምፍታሽ። ድሕሪ ዕጹው ምንካይን ስፕሊንት ዘይምንቅስቓስን፡ ካልእ ፊልም ራጂ የድሊ፡ ንመዐቀኒታት ናይቲ ዲስታል ራድዩስ ተመሓይሹ ድዩ ኣይመሓየሸን ንምግምጋም። ብክሊኒካዊ መዳይ፡ መርመራ ሲቲ መብዛሕትኡ ግዜ ንመርመራን ምደባን ስንብራት ንምሕጋዝ (ንኣብነት፡ ኣብ ውሽጢ ኣርቲኩላር ስንብራት ኣሎ ድዩ፡ ምጽቃጥ ወይ ምቕንጣጥ ስንብራት ኣሎ ድዩ)፡ ምእንቲ ውጥን ሕክምና መጥባሕቲ ዝያዳ ንምውሳን ይጥቀመሉ። ማዕረ ማዕሪኡ ድማ ኦስቲዮቶሚን ኦርቶፔዲክ ሕክምና ማልዩኒዮንን ኣብ ዝፍፀመሉ እዋን ንተወሳኺ ገምጋም ሲቲ መርመራ እውን የድሊ።

አታሕዛ

ብመሰረት መምርሒ ሕክምና AAOS፡ ኣብ ኣጠቓቕማ ዓቃባዊ ወይ መጥባሕታዊ ምሕደራ ናይ ዲስታል ራድየስ ስንብራት ምርድዳእ የለን። ኣብ መጥባሕታዊ ሕክምና ቮላር ሎኪንግ ፕሌት ፊክሰሽን ወይ ፐርኩቴነስ ኪርሽነር ዋየር ፊክሰሽን ምጥቃም ድዩ ዝብል ምርድዳእ የለን። ኮዳማን ካልኦትን ሓደ ሕሙም መጥባሕቲ የድልዮ ድዩ ኣየድልዮን ንምፍላጥ ስርዓተ ነጥቢ ስንብራት ክጥቀም ይመኽሩ። ከምኡ’ውን ንዕድመ ዝደፍኡ ሕሙማት ≥50 ዓመት፡ ዓይነት ስብራት፡ ለውጢ ኣብ ሬድዮግራፊ መለክዒታት መላግቦ ኢድ፡ ዕድመ፡ ዓብላሊ ኢድን ሞያ ናይቲ ሕሙምን ነቲ ውጥን ሕክምና ዝያዳ ንምውሳን ክጥቀሙሉ ይግባእ። ኣብ ብዙሕ ሪግረሽን ትንተና፡ ደረጃ ምቁራጽ ናይቲ ቮላር ወይ ዶርሳል ዲስታል ራድየስ ቁንጣሮ ድሕሪ ምንካይ፡ እቲ ስንብራት ንክሳድ ኡልናር ዘጠቓልል ድዩ ኣይኮነን፡ ዝንባለ ጨው፡ ከምኡ’ውን ኣብ ዲስታል ኡልና ዘሎ ተለዋዋጥነት ምስ ክሊኒካዊ ውጽኢት ብጽኑዕ ዝተኣሳሰር እዩ።

ዓቃባዊ ኣተሓሕዛ

ኣብ ማእከልና፡ ብውሑድ ምዝንባል ዝተመዛበሉ ዲስታል ራድየስ ስንብራት መብዛሕትኡ ግዜ ብሽኮር ቶንግ ፕላስተር ስፕሊንት ኣብ ልዕሊ ብርኪ ከይንቀሳቐሱ ይግበሩ፡ እዚ ድማ ምድራዝን ምድራቕን ብርኪ ይድርት (ስእሊ 1 ርአ)። ምዝንባል ናይቲ ስብራት ዓቢ እንተኾይኑ ድሕሪ ዕጹው ምንካይ ሽኮር ቶንግ ስፕሊንት ክግበር ኣለዎ። ኣስተውዕል፡ ፕላስተር ስፕሊንት ዘይምንቅስቓስ ኣብ እንፍጽመሉ እዋን፡ ስፍሓት ዘይምንቅስቓስ ኣብ ቀረባ ጫፍ ኣጻብዕቲ ደው ክብል ኣለዎ፡ ምእንቲ ምንቅስቓስ ኣጻብዕቲ ንምምችቻውን ምትራር ከይከውንን። ንውሱን ምጽቃጥ ምጽቃጥ ኤላስቲክ ፋስ ምጥቃም ኣብ ስፕሊን ክሕግዝ ይኽእል። ዓይነት ስብራት ንኣገባብ ዕጹው ምንካይ ይውስን። ኣድላዪ እንተኾይኑ ናይ ዲስታል ራድየስ ሎካል ሄማቶማ ኣነስቲዝያ ክምረጽ ይከኣል፣ ድሕሪኡ ድማ ነቲ ምጉዳል ንምእራምን ንኣሰላልፋ መላግቦ ሬድዮካርፓልን ንምምላስን ኣጻብዕቲ (ኢንዴክስን ማእከላይ ኣጻብዕትን) ብምስሓብ ምጉዳል ስሕበት ይፍጸም። መብዛሕትኡ ግዜ ምጉዳል ስሕበት ብተገላባጢ ኣገባብ ስብራት ተጠቒምካ እዩ ዝፍጸም። ኣብ ዝተፈላለዩ ነጥብታት ምጉዳል ስሕበት ነቲ ምሕዳስ ልጋም ንምዝዛምን ኣሰላልፋ ናይቶም ስብራት ቁርጽራጻት፡ ካፒቱሉምን ሉኔትን ንምምላስን የድሊ። ኣብ ኮሮናል ፕላን ኣናቶሚካዊ ኣሰላልፋ ኡልናን ራድዩስን፣ ዲስታል ቁንጣሮ ዓጽምን ራድያል ሻፍትን ምምላስ። ምጉዳል ልሙድ ስብራት ኮለስ፡ እቲ ተሓጋጋዚ ኣጻብዕቲ ኢድ ናይቲ ሕሙም ብሓደ ኢዱ፡ ነቲ ሕሙም ድማ 4 ኣጻብዕቲ ኣጻብዕቲ ብኻልእ ኢዱ ክሕዝ፡ ነቲ ቁርጽራጽ ስብራት ካብ ሜታፊሲስ ናይቲ ራድዩስ ንምፍላይ ጸረ-ስሕበት ክገብር፡ ቀጻሊ ንውሓት ስሕበት፡ ድሕሪኡ ድማ ጨጉሪ ርእስኻ ክሕዝ የድሊ። ፍሌክሽንን ኡልናር ዲቪዥንን ነቲ ስብራት ቁንጣሮ ንምንካይ ዝሕግዝ። ኣብ ከባቢኦም ልስሉስ ቲሹ ዕንወት ንዘለዎም ኣረጋውያን ሕሙማት፡ ኣብ መስርሕ ምንካይ ቆርበት ንኸይቅደድ ብጥንቃቐ ምትላል የድሊ (ኣብ እዋን ምንካይ ጡጥ ፓድ ክጥቀም ይከኣል)። ድሕሪ ዳግማይ ምቕማጥ፡ መርመራ ኒውሮቫስኩላር ተኻይዱ።

ስእሊ 1. (ሀ) ሓደ ዲስታል ራድየስ ፍራክቸር ዘለዎ ሕሙም ዳግማይ ምዝንባል ንምክልኻል ብሽኮር ቶንግ ፕላስተር ስፕሊንት ኣብ ቁሩብ ኒውትራል ፓልማር ፖዚሽን ብዘይ ምንቅስቓስ ተገይሩ፤ (B)ን (C)ን ቅድመ-ድሕሪትን ጎናዊን ሬድዮግራፍ ናይቲ ሕሙም ናይ ኢድ ምትዕርራይ ጽቡቕ ምዃኑ ዘርኢ። እቲ ናይ ፕላስተር ስፕሊንት ኣጻብዕቲ ብንቡር ንኽንቀሳቐሱ ኪኖ ርእሲ ሜታካርፓል ኣይዝርጋሕን እዩ።

ስርሒት ሕክምና

ንኣረጋውያን ሕሙማት ዲስታል ራድየስ ስብራት ዘለዎም ኣማራጺታት መጥባሕታዊ ሕክምና፡ ዕጹው ምንካይን ግዳማዊ ምትእስሳርን፡ ብቆርበት ኪርሽነር ሽቦ ምትዕርራይ፡ ክፉት ምንካይ፡ ቮላር/ዶርሳል ሎኪንግ ፕሌት ምትዕርራይ፡ ከምኡ’ውን ዶርሳል ብሪጅንግ ፕሌት ምጽናዕ (ኣብ ስእሊ 2 ርአ) ይርከብዎም። 

እቲ ካልእ ዓይነት ክፉት ምንካይን ምጽናዕ ዶርሳል ፕሌትን ብቐንዱ ንሕክምና ስብራት ውሽጢ ኣርቲኩላር ዝውዕል እዩ። ኣብ ትሕቲ ቀጥታዊ ምርኣይ ነቲ ኣብ ቮላር ሸነኽ መላግቦ ኢድ ዝርከብ ቲሹ ሊጋመንት ከይገፈፈ ነቲ ኣርቲኩላር ገጽ ከጉድሎ ይኽእል እዩ፣ እዚ ድማ ነቲ ድሒሩ ዝመጽእ ዘይምርግጋእ መላግቦ ሬድዮካርፓል ዘስዕቦ ሓደጋ የጉድሎ። ቮላር ሉኔት ፍራክቸር እንተተሳቲፉ፡ ምቁራጽ የድሊ። ንሕሙማት ራድያል ሻፍት ፍራክቸር ወይ ብዙሕ መጉዳእቲ፡ እቲ ኣብ ውሽጡ ዝተሃንጸ ስሕበት ጽላት ብመገዲ ምሕዳስ ልጋመንት ምጉዳል ንምርካብ ክውዕል ይኽእል። ማዕረ ማዕሪኡ ድማ እቲ ስሕበት ጽላት ንመጉዳእቲ ንዝተበላሸዉን ንኦስቲዮፖሮቲክን ዲስታል ራድየስ ስብራት ንምንካይን ንምጽናዕን እውን ይጥዕም። እቲ ጻሕሊ ድሕሪ 12 ሰሙን መጥባሕቲ ተኣልዩ፡ ጽቡቕ ክሊኒካዊ ፍወሳዊ ውጽኢት ክረክብ ክኢሉ።

ቮላር ሎኪንግ ፕሌት ንራድያል ምሕጻርን ቮላር ቲልትን ከማሓይሽ ይኽእል እዩ፣ ተርእዮ ጸገማት ድማ ትሑት እዩ። ምስቲ ድሕሪት ጽላት ክነጻጸር እንከሎ፡ ድሕሪ መጥባሕቲ ኣብ ውሽጢ 6 ኣዋርሕ ናይቲ ዝተጎድአ መሓውር ናይ ምሓዝ ሓይሊ ብዓቢኡ ክመሓየሽ ይኽእል፡ ከምኡ’ውን ስራሕን ቃንዛን ክመሓየሽ ይኽእል። ከም ዳግመ ምዝንባል ምጽናዕ ዶርሳል ፕሌትን ቁጥዐ ናይቲ ኤክስተንሰር ዲጂቶረም ቴንዶንን ዝኣመሰሉ ጸገማት ክሳብ 30% ካብቶም ተርእዮታት ይፍጠሩ። ከምኡ’ውን ናይ ቮላር ፕሌት ናይ ምትዕጽጻፍ ውጽኢት’ውን ካብቲ ናይ ኪርሽነር ሽቦ ወይ ናይ ደገ ምትዕጽጻፍ ዝሓሸ እዩ።

ከመይ ጌርና ናይ ኣካላት ምትካልን መሳርሒታት ኣካላትን ንገዝእ?

ን CZMEDITECH , ኣዝዩ ምሉእ መስመር ፍርያት ናይ ኣካላት መጥባሕቲ ምትካልን ተዛመድቲ መሳርሒታትን ኣለና፣ እቶም ፍርያት ሓዊሱ ዓንዲ ሕቖ ምትካል, ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ (intramedullary nails), ትራውማ ፕሌት, መዕጸዊ ጽላት, ክራንያል-ማክሲሎፋሻል ዝበሃል ምዃኑ ይፍለጥ, ናይ ሰብነት ኣካላት, ናይ ሓይሊ መሳርሒታት, ናይ ደገ መትሓዚታት, ኣርትሮስኮፒ ምግባር, ናይ እንስሳታት ክንክንን ደገፍቲ መሳርሒታት ስብስባቶምን ምዃኖም ይፍለጥ።

ብተወሳኺ፡ ንዝያዳ ሓካይምን ሕሙማትን ድሌታት መጥባሕቲ ንምምላእ፡ ከምኡ’ውን ትካልና ኣብ መላእ ዓለማዊ ኢንዱስትሪ ምትካል ኣካላትን መሳርሕታትን ዝያዳ ተወዳዳሪ ንምግባር፡ ብቐጻሊ ሓደስቲ ፍርያት ንምምዕባልን መስመራት ፍርያት ንምስፋሕን ቃል ኣቲና ኣለና።

ናብ መላእ ዓለም ንሰድድ ኢና፣ ስለዚ ክትክእሉ ኢኹም። ። ብኢመይል ኣድራሻ song@orthopedic-china.com ንነጻ ዋጋ ርኸቡና፣ ወይ ድማ ንቕልጡፍ መልሲ ኣብ ዋትስኣፕ መልእኽቲ ስደዱ +86- 18112515727

ተወሳኺ ሓበሬታ ክትፈልጡ ምስ እትደልዩ፡ጠውቑ CZMEDITECH ንዝያዳ ዝርዝር ሓበሬታ ንምርካብ።