ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ

ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ እንታይ እዩ?

ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ (intramedullary nail) ኣብ መጥባሕቲ ኣካላት ንዝፍጠር ስብራት ዓጽሚ ብፍላይ ድማ ንነዊሕ ስብራት ዓጽሚ ንምእራም ዝጥቀሙሉ ዓይነት መጥባሕታዊ ምትካል እዩ። ኣብቲ ቆፎ ዘለዎ ሜዱላሪ ካናል ናይቲ ዓጽሚ ዝኣቱ ነዊሕን ቀጢንን ብረት ዝኾነ በትሪ ኮይኑ፡ ኣብ ክልቲኡ ጫፋቱ ብሽጉጥ ወይ ብመዕጸዊ ቦልት ኣብ ቦታኡ ዝሕዝ እዩ። እቲ ጽፍሪ ነቲ ዝተሰብረ ዓጽሚ ውሽጣዊ ምርግጋእን ደገፍን ብምሃብ ኣብ ግቡእ ቦታ ክሓዊ የኽእሎ። ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ ኣብ ምፍዋስ ስብራት ፌሙርን ቲብያን ልሙድ እዩ።

ዓይነታት ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ

ኣብ መጥባሕቲ ኣካላት ዝጥቀሙሉ ብርክት ዝበሉ ዓይነታት ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ ኣለዉ፡ ንሳቶም ድማ፤

1. ጽፍሪ ፌሞራል (Femoral nails)፦ እዚኦም ንስብራት ፌሙር (ዓጽሚ ምዕጉርቲ) ንምፍዋስ ይጥቀሙ። ወይ ንድሕሪት ዝምለሱ፡ ካብ ጫፍ ብርኪ ዓጽሚ ዝኣትዉ፡ ወይ ድማ ካብ ጫፍ ጭሕሚ ዝኣትዉ ቅድመ-ገጽ ክኾኑ ይኽእሉ።

2. ጽፍሪ ቲብያ (Tibial nails)፦ እዚኦም ንስብራት ቲብያ (shin bone) ንምፍዋስ ይጥቀሙ። ብተለምዶ ካብ ጫፍ ብርኪ ናይቲ ዓጽሚ እዮም ዝኣትዉ።

3. ጽፍሪ ሑመራል (Humeral nails)፦ እዚኦም ንስብራት ሑመራስ (ዓጽሚ ላዕለዋይ ክፋል ቅልጽም) ንምፍዋስ ይጥቀሙ።

4. ንኢድን እግርን ዝኸውን ውሽጣዊ ጽፍሪ (intramedullary nails)፦ እዚኦም ንኣሽቱ ዲያሜትር ዘለዎም ጽፍሪታት ኮይኖም ኣብ ኢድን እግርን ንዝፍጠር ስብራት ዝውዕሉ እዮም።

5. ተዓጻጻፊ ጽፍሪ፦ እዚ ብፍሉይ ዝተዳለወ ጽፍሪ ኮይኑ፡ ኣብ ህጻናትን መንእሰያትን ገና እናዓበየ ዝኸይድ ዘሎ ስብራት ንምፍዋስ ክውዕል ይኽእል።

   
   

ኣብ መጥባሕቲ ዝጥቀመሉ ዓይነት ጽፍሪ ውሽጣዊ ጽፍሪ ኣብ ኣቀማምጣን ጽንኩርነትን ናይቲ ስብራት፡ ከምኡ’ውን ኣብ ዕድመን ሓፈሻዊ ጥዕናን ናይቲ ሕሙም ዝምርኮስ ክኸውን እዩ።

ንብረት ናይቲ ኣብ ውሽጢ ጽፍሪ ዝርከብ ጽፍሪ

ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ ካብ ዝተፈላለዩ ንብረታት ክስራሕ ይከኣል፡ ንኣብነት ካብ ስቴንለስ ስቲል፡ ታይታንየም፡ ኮባልት-ክሮሚየምን ታይታንየም-ኒከል ኣሎይን። ነፍሲ ወከፍ ንብረት ናይ ገዛእ ርእሱ ፍሉይ ባህርያትን ረብሓታትን ኣለዎ፣ ከም ጽንዓት፣ ጽንዓትን ንመበላሸዊ ምጽዋርን ዝኣመሰሉ። ምርጫ ንብረት ኣብ ፍሉይ ድሌታት ናይቲ ሕሙምን ኣብቲ ዝሕከም ዓይነት ስብራትን ይምርኮስ።

እቲ ሓኪም ቅድሚ መጥባሕቲ እንታይ ረቛሒታት እዩ ኣብ ግምት ከእቱ፧

እቲ ሓኪም ቅድሚ መጥባሕቲ ምግባር፡ ነቲ ሕሙም ዝበለጸ ኣገባብ ሕክምና ንምውሳን ሓያሎ ረቛሒታት ኣብ ግምት ከእቱ እዩ። እዞም ረቛሒታት እዚኣቶም፤

1. ዕድመ እቲ ሕሙም፡ ሕክምናዊ ታሪኽን ሓፈሻዊ ጥዕናኡን።

2. ዓይነትን ጽንኩርነትን ናይቲ ዓንዲ ሕቖ ኩነታት ወይ መጉዳእቲ።

3. ምልክታትን ደረጃ ቃንዛን ናይቲ ሕሙም።

4. ውጽኢታዊነት ዘይመጥባሕታዊ ሕክምናታት።

5. መጥባሕቲ ክህልዎ ዝኽእል ሓደጋታትን ረብሓታትን።

6. ኣነባብራን ደረጃ ምንቅስቓስን እቲ ሕሙም።

7. ትጽቢትን ዕላማን እቲ ሕሙም ንመጥባሕቲ።

8. ምህላውን ክእለትን ትካላት መጥባሕትን ወሃብቲ ክንክን ጥዕናን።

   
   

ነዚ ረቛሒታት እዚ ኣብ ግምት ብምእታው፡ እቲ ሓኪም ምስ ውልቃዊ ድሌታት እቲ ሕሙም ዝሰማማዕ ብሕታዊ ውጥን ሕክምና ከዳሉ ይኽእል።

ብልጫ ናይ ውሽጢ ጽፍሪ ኣብ ስርሒት።

ኣብ መጥባሕቲ ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ ምጥቃም ዘለዎ ብልጫታት፤

1. ውሑድ ምቑራጽ፦ ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ ምጥቃም ምስቲ ባህላዊ ክፉት መጥባሕቲ ክነጻጸር እንከሎ ዝነኣሰ ምቑራጽ የኽእል፣ እዚ ድማ ንሓደጋ ረኽስን በሰላን ከጉድል ይኽእል።

2. ቅልጡፍ ምሕዋይ፦ እቲ ውሽጣዊ ጽፍሪ ኣብ ዓጽሚ ስለ ዝኣቱ፡ ነቲ ስብራት ወይ ምጉዳል ቅርጺ ስለ ዘረጋግኦ፡ ቅልጡፍ ምሕዋይን ምሕዋይን የኽእል።

3. ምጉዳል ቃንዛ፦ እቲ ብውሽጢ ጽፍሪ ዝህቦ ምርግጋእ ኣብ እዋን ሕውየት ዘጋጥም መጠን ቃንዛ ከጉድል ይኽእል።

4. ውሑድ ጸገማት፦ ኣብ ውሽጢ ጽፍሪ ምጽማር ምስ ካልኦት ዓይነታት መጥባሕታዊ ምትእትታው ክነጻጸር እንከሎ፡ ትሑት ሓደጋ ጸገማት ኣለዎ።

5. ምምሕያሽ ምንቅስቓስ፦ ብግቡእ ምሕዋይ ምስ ዝግበረሎም፡ ​​እቶም ብኢንትራሜዱላሪ መስማር ዝገብሩ ሕሙማት፡ ቅድሚ መጉዳእቲ ዝነበሮም ደረጃ ምንቅስቓስን ስርሓትን ዳግማይ ክረኽቡ ትጽቢት ክገብሩ ይኽእሉ።

እቲ ዝተሓዋወሰ ጽፍሪ ምውጻእ የድልዮ ድዩ?

ኣብ መብዛሕትኡ እዋን፡ ንሓድሕዶም ዝተኣሳሰሩ ጽፍሪ ድሕሪ ምቕማጦም ኣይእለዩን። ንሓዋሩ ኣብ ቦታኦም ክጸንሑ ዝተዳለዉ እዮም፣ ክሳብ ነቲ ሕሙም ዝኾነ ይኹን ጸገማት ወይ ጉዳይ ዘየስዕቡ። ይኹን እምበር ኣብ ገሊኡ ኣጋጣሚታት ብሰንኪ ረኽሲ፡ ዘይምትእስሳር ዓጽሚ ወይ ካልእ ጸገማት እቲ ጽፍሪ ምእላይ ከድሊ ይኽእል እዩ። ኣብ ከምዚ ኩነታት እቲ ጽፍሪ ናይ ምእላይ ውሳነ ብሓኪም ናይቲ ሕሙም ብመሰረት ውልቃዊ ኩነታቶም ክውሰን እዩ።

ካብ ምእላይ ጽፍሪ ብኢንትራሜዱላሪ ንምሕዋይ ክንደይ ግዜ ይወስድ?

ድሕሪ ምእላይ ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ ዝወስድ ናይ ምሕዋይ ግዜ ከከም ኣቀማምጣን ዓቐንን ጽፍሪ፡ ምኽንያት ምእላይን ሓፈሻዊ ጥዕና ናይቲ ውልቀሰብን ዝኣመሰሉ ረቛሒታት ክፈላለ ይኽእል። ብሓፈሻ ካብ ምእላይ ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ ምሕዋይ መብዛሕትኡ ግዜ ካብቲ መበገሲ መጥባሕቲ ጽፍሪ ንምእታው ዝቐልጠፈን ዝወሓደ ቃንዛ ዘለዎን እዩ። ሕሙማት ብተለምዶ ድሕሪ እቲ መስርሕ ኣብ ውሽጢ ሒደት መዓልታት ቀለልቲ ንጥፈታት ክጅምሩ ይኽእሉ እዮም፣ እንተኾነ ግን እቲ ዝተቖርጸሉ ቦታ ብግቡእ ንኽሓዊ ንሓያሎ ሰሙናት ኣድካሚ ምንቅስቓስ ኣካላት ወይ ከቢድ ምልዓል ክቑጠቡ ኣለዎም። እቲ ዓጽሚ ምሉእ ብምሉእ ንኽሓዊን እቲ ሕሙም ኣብቲ ዝተጎድአ ቦታ ምሉእ ምንቅስቓስ ንኽመልስን ሓያሎ ሰሙናት ወይ ኣዋርሕ ክወስድ ይኽእል። እቲ ዝበለጸ ውጽኢት ንምርግጋጽ፡ ድሕሪ መጥባሕቲ ንዝግበር ክንክንን ምሕዋይን ዝምልከት መምርሒታት ሓኪም ምኽታል ኣገዳሲ እዩ።