ተኸታታሊ መዕጸዊ ጽላት - ዲስታል ቲብያል ምጽቃጥ መዕጸዊ ጽላት ዓጽሚ

ተኸታታሊ መዕጸዊ ጽላት - ዲስታል ቲብያል ምጽቃጥ መዕጸዊ ጽላት ዓጽሚ

ዲስታል ቲብያል ፒሎን ስብራት ሳሕቲ ኮይኑ፡ ትሕቲ 10% ካብ ስብራት ኣብ ከባቢ ቁርጭምጭሚት ይሕዝ። ኣብ ዲስታል ቲብያ ዝርከቡ ልስሉሳት ቲሹታት ንዘይእኹል ሽፋን ልስሉስ ቲብያ ድኹም ተጻዋርነት ስለዘለዎም፡ ንጸገም ሕክምና ስብራት ይውስኽ። ስብራት ፓይሎን ብኮሚኑሽን፣ ምዝንባል ገጽ ኣርቲኩላርን ብመጉዳእቲ ልስሉስ ቲሹን ይፍለጥ። ብሰንኪ ለውጢ ኣብ ምትእስሳር መላግቦን ኣሰላልፋ ኣካላትን፡ መብዛሕትኦም ስብራት መጥባሕታዊ ምትዕርራይ የድልዮም። ውዱእ መጥባሕታዊ ሕክምና ንፍሉያት ዓይነታት ስብራት፡ መጉዳእቲ ልስሉስ ቲሹን ሕሙማትን ዝምጥን ክኸውን ኣለዎ። መጥባሕታዊ ሕክምና ግቡእ ግዜ ምግባር ቁልፊ ዓወት እዩ።

     

ኣገባብ መጉዳእቲ

ልዑል - ጸዓት ዝበጽሕ መጉዳእቲ ፡ ካብ ቁመት ምውዳቕ፡ ስኪይ፡ ሓደጋ መኪና ወዘተ ትሑት - ጸዓት ዘለዎ መጉዳእቲ፡ ኣብ ጸፍሒ መሬት ምዕንቃፍ።

ኣንፈት ዓመጽ ፡ ኣክሲያላዊ ምጽቃጥ፤ ናይ ምዝዋር ሓይሊ ምቕንጣጥ፤ ቫሩስ ሸር ፎርስ፤ ቫልጉስ ሸር ፎርስ.

ዓመጽ ሓይሊ ቫሩስ   ፡ ኣብ መንእሰያት ዝያዳ ዝረአ፡ ዝያዳ ከቢድ ስንባደን ልዑል - ጸዓት ዝበጽሕ መጉዳእትን ኣለዎ። እቲ ናይ ስብራት መስመር ኣብ ሳጂታል ፕላን ኮይኑ፡ እቲ ፊቡላ መብዛሕትኡ ግዜ ከምዘይተበላሸወ እዩ።

ቫልጉስ ሓይሊ ዓመጽ:   ኣብ ኣረጋውያን ዝያዳ ዝረአ፣ ውሑድ ከቢድ ስንባደን ትሑት - ጸዓት መጉዳእትን ዘለዎም። እቲ መስመር ስብራት ኣብ ኮሮናል ፕላን ኮይኑ መብዛሕትኡ ግዜ ምስ ፋይቡላር ስብራት ዝተኣሳሰር እዩ።

መርመራታት ምስሊ

ስሩዕ ስታንዳርድ ኣንተሮፖስተሪዮር፣ ላተርያልን ሞርቲስ ቪው ኤክስ - ራጂ ናይ ቁርጭምጭሚት ይውሰድ። ምሉእ ንውሓት ዘለዎ ራጂ ናይ ቲብያ ነቲ ኣሰላልፋን ኣብ ላዕሊ ዘሎ መላግቦ ብርክን ከርኢ ይኽእል። ንገለ ዝያዳ ዝተሓላለኸ ስብራት ዘለዎም ሕሙማት፡ ንዳግመ ህንጸት ስብራት መወከሲ ንምሃብን ቅድሚ ሕጂ ዝነበረ ኣናቶሚካዊ ወይ ተፈጥሮኣዊ ፍልልያት ንምፍላጥን፡ ጨረርታ ኤክስ ናይቲ ተጻራሪ መሓውር ይውሰድ።

እቲ ናይ መጉዳእቲ መካኒዝም ካብ ዓይነት ፋይቡላር ፍራክቸር ኣብ ራጂ ክግመት ዝኽእል ኮይኑ ከምዚ ዝስዕብ ይምደብ፦ ምጽቃጥ ዓመጽ (ቫልጉስ ዲፎርሚቲ)፣ ስሕበት ዓመጽ (ቫሩስ)፣ ኣክሲያል ጽዕነት (ተበላሽዩ ፋይቡላ)። እቲ ፋይቡላ ዘይተበላሸወ እንተኾይኑ፡ ብሓፈሻ ከቢድ ከፊላዊ ውሽጣዊ - ኣርቲኩላር (ዓይነት B) መጉዳእቲ እዩ። ኣክሲያላዊ ጽዕነት መጉዳእቲ ብዙሕ ምዝንባል ኣየስዕብን ግን ኣብ ርሑቕ ቲብያ ብዙሕ ኣክሲያላዊ ጽዕነት የስዕብ፣ ብዙሓት ንኣሽቱ ቁርጽራጽ ገጽ ኣርቲኩላርን ድኹም ትንበያ ካልኣዊ ምጽቃጥ ኣርቲኩላር ካርቲላጅን ኣለዎ። ኣንፈት ምዝንባል ቁርጽራጽ ስብራት ካብቲ ዓይነት ምዝንባል ታላር (መብዛሕትኡ ግዜ ቅድሚት ምዝንባል) ዘርኢ ጎናዊ ራጂ ክግመት ይከኣል።

ክልተ - ዲሜሽናልን ሰለስተ - ዲሜሽናልን ሲቲ ዳግመ ህንፀት ኣገዳሲ እዩ። ደረጃ ምብታኽ ዓጽሚ፡ ኣቀማምጣን ብዝሕን ቁርጽራጽ ዓጽሚ፡ ከምኡ’ውን ኣንፈት ምዝንባል ሓዊሱ ሓበሬታ ክህቡ ይኽእሉ።

ምደባ

ዘይ - መጥባሕቲ ሕክምና

ንዲስታል ቲብያል ፒሎን ስብራት ካብ መጥባሕቲ ወጻኢ ዝግበር ሕክምና ሳሕቲ እዩ። እቶም ምልክታት ብውሑድ ዝተመዛበሉ ዓይነታት ስብራትን ንሓደጋ መጥባሕታዊ ሕክምና ዝውስኹ ካልኦት ሕማማት ዘለዎም ሕሙማትን እዮም። ኣብ ሓፈሻዊ ኣሰላልፋ ቲብያ ውሑድ ለውጢ ዘለዎም ውጽእ - ኣርቲኩላር ስንብራት ብዘይ መጥባሕቲ ብፕላስተር ኢሞቢላይዜሽን እውን ክሕከሙ ይኽእሉ። ኣብ መጀመርታ እቲ ሕበጥ ክሳብ ዝሃድእ ስፕሊን ይጥቀም፣ ድሕሪኡ ድማ ፕላስተር ካስት ይለኽዮ። ኣብ ኣሰላልፋ ገጽ ቲብያል ወይ ኣርቲኩላር ዝመጽእ ከቢድ ለውጢ ኣብ ኣሰላልፋ ኣካላትን ምርግጋእን ጸገማት ከስዕብ ይኽእል። ምትእስሳር መላግቦን ምትእስሳር ኣካላትን ንምርግጋጽ ቀጻሊ መርመራ ራጂ ኣድላዪ እዩ።

ምሩጽ ስብራት ውሽጢ - ኣርቲኩላር ብዘይ መጥባሕቲ እውን ክሕከም ይኽእል። ትሕቲ 2 ሚ.ሜ ምዝንባል ስብራትን ትሕቲ 3 ሚ.ሜ ስጉምቲ - ምውጻእን ዘለዎም ኣብ ውሽጢ ኣርቲኩላር ስንብራት፡ ትሑት ናይ ስራሕ ጠለባት ንዘለዎም ሕሙማት ዘይ-መጥባሕታዊ ሕክምና ክሕሰብ ይኽእል።

ምልክታት መጥባሕቲ

ናይ መጥባሕቲ ግዜ

(1) ህጹጽ ሕክምና፡ ምጉዳልን ምጽናዕን ምዝንባል፤ ክፉት ስብራት፤ ምስኡ ዝተኣሳሰር መጉዳእቲ ሰራውር ደም፤ ኮምፓርትመንት ሲንድሮም ።

(2) ቀዳማይ - ደረጃ (ምምላስ ንውሓት ኣካላትን ኣሰላልፋን)፦ ስሕበት ካልካንያል፤ ናይ ደገ ምትዕርራይ፤ ምንካይን ውሽጣዊ ምትዕርራይን ናይ ፋይቡላር ስብራት፣ ውሱን ክፉት ምንካይን ውሽጣዊ ምትዕርራይን ናይ ድሕሪት ቲብያል ማሌዮላር ስብራት፤ ምክልኻል ትሮምበስ።

(3) ካልኣይ - ደረጃ፡ ድሕሪ ኣስታት 10 - 14 መዓልታት፡ ክፉት ምንካይን ውሽጣዊ ምጽናዕን ናይቲ ስንብራት ቲብያ።

(4) ንኻልኣይ ደረጃ መጥባሕቲ ዝኸውን ኩነታት ልስሉስ ቲሹ፡ ኣብቲ መጥባሕቲ ዝግበረሉ ቦታ ሄማቶማ ምምጣጥ፡ ኣብቲ ናይ ስብራት ጽፍፍቲ ምሕዳስ ኤፒደርማል፡ ምሕዋይ ቁስሊ ናይ ክፉት ስንብራት ብዘይ ረኽሲ፡ ምሕራር ልስሉስ ቲሹ ኤዴማ፡ ከምኡ’ውን ምጉርምራም ቆርበት።

ኣገባባት መጥባሕቲ

 (1) ንመስመር ስብራት ዝለዓለ ምቅላዕ ምግባር።

 (2) ንኹሉ ስብራት ብዝወሓደ ኣገባብ መጥባሕቲ ምፍታሕ።

(3) ድኹም ኩነታት ልስሉስ ቲሹ ዘለዎ ከባቢታት ምውጋድ።

 (4) ኣገባብ መጉዳእቲ ንርአ።

(5) ኣቀማምጣ ጽላት ኣብ ግምት ኣእቱ።

• ንቫረስ ዲፎርሚቲ ዘለዎም ስብራት፡ ሚድያል ቡትረስ ፕሌት ይምረጽ፡ ኣንቴሮሚድያል ኣቀራርባ ድማ ይጥቀም።

• ንቫልጉስ ዲፎርሚቲ ዘለዎም ስብራት፡ ላተርያል ቡትረስ ፕሌት ይምረጽ፡ ኣንቴሮላተርያል ኣቀራርባ ድማ ይጥቀም።

• ኣብ መንጎ ክልቲኡ ምቑራጽ ዘሎ ርሕቀት እንተወሓደ 5 - 7 ሴንቲ ሜተር ክኸውን ኣለዎ።

ፍርያት ሲዘሜዲቴክ