Tibial inçekeseliň ösüşi (TTA) ulgamy: Canine haçly ligamentini bejermek üçin häzirki zaman hirurgiki usuly
Giriş
Öňki haçly bag (ACL), kine arka aýagynda iň köp ýaralanan baglaryň biri bolup, bogun durnuksyzlygyna, agyrylara we ahyrsoňy degeneratiw bogun keseline (DJD) sebäp bolýar. Durnuklylygy dikeltmek we bogunlara zeper ýetmeginiň öňüni almak üçin köplenç hirurgiki gatyşma talap edilýär. Kine ACL-ni bejermek üçin iň soňky hirurgiki usullaryň biri, Tibial Tuberosity Advancement (TTA) ulgamy bolup, bilelikdäki funksiýany gowulaşdyrmak, agyryny azaltmak we operasiýadan soňky kynçylyklary azaltmak ýaly täsiri sebäpli meşhurlyk gazandy. Bu makalada TTA ulgamyna, ýörelgelerine, ulanylyşyna, peýdalaryna we çäklendirmelerine has içgin serederis.
“Canine Stifle” birleşmesiniň anatomiýasy we fiziologiýasy
TTA ulgamyna göz aýlamazdan ozal, kine bogazynyň anatomiýasyna we fiziologiýasyna düşünmek möhümdir. Bogulýan bogun adam dyzynyň bogunyna deňdir we femur, tibia we patella süňklerinden durýar. ACL, tibiýanyň femur bilen deňeşdirilende öňe süýşmeginiň öňüni alyp, boguny durnuklaşdyrmak üçin jogapkärdir. Itlerde ACL bogun kapsulasynyň içinde ýerleşýär we femur we tibia süňklerine birikýän kollagen süýümlerinden durýar.
Itlerde ACL ýarylmagynyň patogenezi
Itlerde ACL ýarylmagy genetika, ýaş, semizlik, beden işjeňligi we trawma ýaly dürli sebäplere görä ýüze çykyp biler. ACL ýarylanda, tibia süňkü öňe süýşýär we bogunyň durnuksyz bolmagyna sebäp bolýar we agyry, çişme we ahyrsoňy DJD bolýar. Dynç alyş, derman we fiziki bejergi ýaly konserwatiw dolandyryş agyryny azaltmaga kömek edip biler, ýöne bilelikdäki durnuksyzlygyň esasy meselesini çözmeýär. Durnuklylygy dikeltmek we bogunlara zeper ýetmeginiň öňüni almak üçin köplenç hirurgiki gatyşma talap edilýär.
TTA ulgamynyň ýörelgeleri
TTA ulgamy, tibial platonyň burçuny üýtgedip bilelikdäki durnuklylygy dikeltmegi maksat edinýän ACL bejergisi üçin häzirki zaman hirurgiki usuldyr. Tibial platosy tibia süňküniň ýokarky üstü bolup, bogun bogunyny emele getirmek üçin femur süňkleri bilen aýdyňlaşýar. ACL ýarylan itlerde tibial platosy aşaklygyna eňňit bolup, tibia süňküniň femur süňküne garanyňda öňe süýşmegine sebäp bolýar. TTA ulgamy tibial inçekeselini, dyz bogunynyň aşagynda ýerleşýän süňk meşhurlygyny kesmegi we tibial platonyň burçuny ýokarlandyrmak üçin öňe gitmegi öz içine alýar. Ösüş, süňkleriň sagalmagyna we birleşmegine kömek edýän titan kapasasy we nurbatlar bilen durnuklaşdyrylýar.
TTA ulgamynyň artykmaçlyklary
TTA ulgamy, adaty ACL abatlaýyş usullaryndan tibial platony tekizleýän osteotomiýa (TPLO) we daşardan bejeriş ýaly birnäçe artykmaçlygy hödürleýär. Birinjiden, TTA ulgamy has biomehaniki taýdan has ygtybarly, sebäbi ACL-iň ýarylmagynyň esasy sebäbi bolan tibial zyňylmagynyň öňüni almak üçin tibial platonyň burçuny üýtgedýär. Ikinjiden, TTA ulgamy ýerli ACL-ni gorap saklaýar, infeksiýa, gornuşiň kesilmegi we implantasiýa näsazlygy ýaly kynçylyklaryň töwekgelçiligini azaldýar. Üçünjiden, TTA ulgamy bilelikdäki funksiýany gowulaşdyrýan we dikeldiş wagtyny gysgaldýan operasiýadan soňky irki agyrlygy götermäge we dikeltmäge mümkinçilik berýär. Dördünjiden, TTA ulgamy ähli ululykdaky we tohumly itler üçin amatly, sebäbi aýratyn zerurlyklara görä düzülip bilner.
TTA ulgamynyň çäklendirmeleri
Islendik hirurgiki usul ýaly, TTA ulgamynyň çäklendirmeleri we potensial kynçylyklary bar. Iň ýaýran çylşyrymlylyk, mehaniki stres, ýokançlyk ýa-da süňkleriň gowy bejerilmegi sebäpli ýüze çykyp bilýän implant şowsuzlygydyr. Implantasiýa şowsuzlygy, bilelikdäki durnuksyzlyga, agyrylara we täzeden operasiýa zerurlygyna sebäp bolup biler.
TTA ulgamynyň beýleki ýüze çykyp biläýjek kynçylyklary, tibial süňküň döwülmegi, patellar tendonit we bogun süzülmesi. Mundan başga-da, TTA ulgamy käbir weterinariýa klinikalarynda elýeterliligini çäklendirip biljek ýöriteleşdirilen okuw we tejribe talap edýän çylşyrymly hirurgiki usuldyr. Mundan başga-da, TTA ulgamy beýleki haýwanlaryň eýeleri üçin mümkin bolmadyk beýleki ACL abatlaýyş usullaryndan has gymmat.
TTA ulgamyna dalaşgärler
TTA ulgamy, ACL ýarylmagy we bogun durnuksyzlygy bolan itler, şeýle hem bir wagtyň özünde göz ýaşlary ýa-da DJD bolanlar üçin amatlydyr. TTA ulgamy üçin iň oňat kandidat, beden agramy 15 kg-dan uly itdir, sebäbi kiçi itleriň titanium kapasasyny goldamak üçin ýeterlik süňk massasy bolmazlygy mümkin. Mundan başga-da, agyr patellar lýuks, agyr kranial haçly ligament (CCL) degenerasiýasy ýa-da orta patellar lýukslygy bolan itler üçin TTA ulgamy maslahat berilmeýär.
Operasiýadan öňki baha bermek we meýilnamalaşdyrmak
TTA ulgamyndan geçmezden ozal, doly fiziki gözden geçirmek, radiografiki şekillendiriş we laboratoriýa synaglaryny goşmak bilen, operasiýadan öň doly baha berilmeli. Radiografiki şekillendiriş, bir wagtyň özünde hip displazi ýa-da artritiň öňüni almak üçin bogunly bilelikdäki görnüşleri we hip görnüşlerini öz içine almalydyr. Mundan başga-da, hirurg titanium kapasasynyň ululygyny we ýagdaýyny, tibial inçekeseliň ösüş mukdaryny, anestezi we agyryny dolandyrmagy öz içine alýan operasiýany üns bilen meýilleşdirmeli.
Hirurgiki usul
TTA ulgamy, ýöriteleşdirilen okuw we tejribe talap edýän tehniki taýdan talap edilýän hirurgiki usul. Operasiýa umumy nägilelik astynda geçirilýär we it deri keselinde ýerleşýär. Hirurg tibial inçekeseliň üstünde kesel döredýär we patellar tendonyny inçekeselden aýyrýar. Soňra inçekesel ýöriteleşdirilen arra bilen kesilýär we kesileniň üstünde titanium kafesi goýulýar. Kafes nurbatlar bilen berkidilýär we patellar tendony inçekesele birikdirilýär. Soňra bogun durnuklylygy barlanýar we tikiş ýa-da ştapel bilen kesilýär.
Operasiýadan soňky ideg we reabilitasiýa
Operasiýadan soň it agyry dermanlaryna we antibiotiklere ýerleşdirilýär we bogun çişmek, agyry ýa-da ýokaşma gözegçilik edilýär. Operasiýadan soň itiň ejir çeken agzasyna agram salmagyna rugsat berilýär, ýöne ilkinji birnäçe hepdäniň dowamynda çäklendirilen işjeňlik maslahat berilýär. It itiň üstünde saklanmaly we bökmekden, ylgamakdan ýa-da basgançaklara çykmagyň öňüni almak gerek. Fiziki bejergi, şol sanda passiw hereket maşklaryny we gözegçilik edilýän maşklary, bilelikdäki funksiýany gowulaşdyrmak we myşsalaryň atrofiýasynyň öňüni almak üçin operasiýadan soň birnäçe günüň içinde başlamaly. Bejeriş prosesine gözegçilik etmek we ýüze çykýan kynçylyklary ýüze çykarmak üçin hirurg bilen yzygiderli yzarlamak zerurdyr.
Netije
Tibial Tuberosity Advancement (TTA) ulgamy, tibial platonyň burçuny üýtgedip, bilelikdäki durnuklylygy dikeltmegi maksat edinýän ACL bejergisi üçin häzirki zaman hirurgiki usuldyr. TTA ulgamy, adaty ACL abatlaýyş usullaryndan biomehaniki sagdynlygy, ýerli ACL-ni gorap saklamak we operasiýadan soňky irki reabilitasiýa ýaly birnäçe artykmaçlygy hödürleýär. Şeýle-de bolsa, TTA ulgamynyň çäklendirmeleri we ýüze çykýan kynçylyklary bar we bu ýöriteleşdirilen okuw we tejribe talap edýär. Şonuň üçin TTA ulgamyndan geçmek karary, deslapky bahalandyrmadan we ökde weterinariýa hirurgy bilen maslahatlaşandan soň kabul edilmelidir.
