Sirna Guddina Tibial Tuberosity (TTA): Tooftaa Baqaqsanii Hodhuu Ammayyaa Supha Ligament Cruciate Canine
Seensa
Ligamentiin fannoo fuulduraa (ACL) ligamentii qaama duubaa saree keessatti baay’inaan miidhaman keessaa tokko yoo ta’u, kunis tasgabbii dhabuu lafee, dhukkubbii fi dhuma irratti dhukkuba lafee degenerative (DJD) fida. Yeroo baayyee tasgabbii deebisuuf fi miidhaa dabalataa lafee irratti akka hin miidhamneef gidduu seenuun baqaqsanii hodhuu barbaachisaadha. Tooftaalee baqaqsanii hodhuu haaraa suphaa ACL saree keessaa tokko sirna Tibial Tuberosity Advancement (TTA) yoo ta’u, kunis bu’a qabeessummaa hojii lafee fooyyessuu, dhukkubbii hir’isuu fi rakkoolee baqaqsanii hodhuu boodaa xiqqeessuu irraa kan ka’e jaalala argateera. Barreeffama kana keessatti sirna TTA, seera bu’uuraa, hojiirra oolmaa, faayidaa fi daangaa isaa gadi fageenyaan ni ilaalla.
Anaatoomii fi Fiiziyoloojii Lafee Ukkaamsaa Saree
Sirna TTA keessa lixuu keenya dura, anatoomii fi fiiziyoloojii walqabsiisa 'canine stifle joint' hubachuun murteessaadha. Stifle joint kan jilba namaa wajjin wal gitu yoo ta’u, lafee femur, tibia fi patella irraa kan ijaarame dha. ACLn tibia akka gara fuulduraatti hin siqne kan femur wajjin wal bira qabamee ilaalamu ittisuudhaan lafee tasgabbeessuuf itti gaafatamummaa qaba. Saawwan keessatti ACLn kaapsulaa walitti makamaa keessa kan argamu yoo ta’u, fibers kolaajiinii lafee femur fi tibia irratti maxxanan irraa kan ijaaramedha.
Patogenesis Ciccituu ACL Saawwan Keessatti
Ciccituun ACL saawwan keessatti sababoota adda addaatiin uumamuu danda’a, kunis jeneetikii, umurii, furdina garmalee, sochii qaamaa fi miidhaa qaamaa dabalatee. Yeroo ACL ciccitu lafeen tibia gara fuulduraatti siqsee, lafeen akka hin tasgabboofne taasisa, kunis dhukkubbii, inflammation, fi dhuma irratti DJD fida. Bulchiinsi konsarvaatiivii kan akka boqonnaa, qorichaafi wal’aansa qaamaa dhukkubbii salphisuuf gargaaruu danda’a, garuu rakkoo bu’uuraa tasgabbii dhabuu lafee hin furu. Yeroo baayyee tasgabbii deebisuuf fi miidhaa dabalataa lafee irratti akka hin miidhamneef gidduu seenuun baqaqsanii hodhuu barbaachisaadha.
Dudhaalee Sirna TTA
Sirni TTA mala baqaqsanii hodhuu ammayyaa suphaa ACL saree yoo ta’u, kofa pilaatoo tibial jijjiiruun tasgabbii lafee deebisuuf kan kaayyeffatedha. Tibial plateau jechuun fuula gubbaa lafee tibia kan lafee femur wajjin walitti hidhamee stifle joint uumudha. Saawwan ACL ciccituu qaban keessatti, lafeen tibia gara gadiitti kan qaxxaamuru yoo ta’u, lafeen tibia lafee femur wajjin walqabatee gara fuulduraatti akka siqsu taasisa. Sirni TTA tibial tuberosity, boy prominence kan jilba jalatti argamu muruun gara fuulduraatti tarkaanfachiisuun kofa tibial plateau guddisuu of keessaa qaba. Guddinni kun kan tasgabbaa'u keejii titaaniyaamii fi iskiriyuu fayyadamuun yoo ta'u, kunis fayyina lafee fi walitti makamuu ni jajjabeessa.
Faayidaa Sirna TTA
Sirni TTA tooftaalee suphaa ACL aadaa kanneen akka tibial plateau leveling osteotomy (TPLO) fi extracapsular repair caalaa faayidaa hedduu qaba. Tokkoffaa, sirni TTA baayoomakaanikaalatti caalaatti sirrii dha, sababiin isaas kofa pilaatoo tibial jijjiiruun gara fuulduraatti dhiibbaa tibial ittisa, kunis sababa guddaa ciccituu ACL ti. Lammaffaa, sirni TTA ACL dhalootaa kan eegu yoo ta’u, balaa rakkoolee akka infekshinii, kufaatii graftii fi kufaatii implaantii hir’isa. Sadaffaa, sirni TTA ulfaatina baqaqsanii hodhuu booda dafanii baachuu fi deebisanii dhaabuu kan dandeessisu yoo ta’u, kunis hojii lafee fooyyessuu fi yeroo fayyuu hir’isa. Afraffaa, sirni TTA fedhii dhuunfaa irratti hundaa’uun kan qophaa’u waan ta’eef, saawwan guddinaa fi sanyii hundaaf mijataadha.
Daangaa Sirna TTA
Akkuma tooftaa baqaqsanii hodhuu kamiyyuu sirni TTA daangaa fi rakkoolee mudachuu danda’an qaba. Rakkoon baay’inaan mul’atu implant failure yoo ta’u, kunis sababa dhiibbaa makaanikaalii, infekshinii ykn fayyina lafee gaarii dhabuu irraa kan ka’e uumamuu danda’a. Implant kufaatiin lafee tasgabbii dhabuu, dhukkubbii fi barbaachisummaa baqaqsanii hodhuu irra deebi’anii ilaaluu fiduu danda’a.
Rakkoowwan biroo sirna TTA mudachuu danda’an caccabbii tibial crest, patellar tendonitis, fi joint effusion kan dabalatudha. Dabalataanis, sirni TTA mala baqaqsanii hodhuu walxaxaa ta’ee fi leenjii fi ogummaa addaa kan barbaadu yoo ta’u, kunis kilinika beeyladaa tokko tokko keessatti argamuu isaa daangessuu danda’a. Kana malees, sirni TTA tooftaalee suphaa ACL biroo caalaa qaala’aa dha, kunis abbootii bineensota manaa tokko tokkoof kan hin danda’amne ta’uu danda’a.
Dorgomtoota Sirna TTA
Sirni TTA saawwan ACL ciccituu fi tasgabbii dhabuu lafee qabaniif, akkasumas kanneen yeroo tokkotti imimmaan meniscal ykn DJD qabaniif mijataadha. Sirna TTA kanaaf kaadhimamaa gaariin saree ulfaatina qaamaa kg 15 ol ta’edha, sababiin isaas saroonni xixiqqoo ta’an lafee gahaa godoo titaaniyaamii deeggaru qabaachuu dhiisuu danda’u. Kana malees, sirni TTA saawwan patellar luxation cimaa, cranial cruciate ligament (CCL) degeneration cimaa, ykn medial patellar luxation qabaniif hin gorfamu.
Madaallii fi Karoora Baqaqsanii Hodhuu Duraa
Sirna TTA osoo hin fudhatiin dura, sareen kun qorannoo qaamaa guutuu, suuraa raadiyoogiraafii fi qorannoo laabraatoorii dabalatee madaallii gadi fageenyaa baqaqsanii hodhuu duraa gochuu qaba. Suuraan raadiyoogiraafii ilaalcha stifle joint fi ilaalcha hip lamaanuu of keessatti qabachuu qaba, kunis concurrent hip dysplasia ykn arthritis akka hin uumamneef. Kana malees, ogeessi baqaqsanii hodhuu guddinaa fi bakka keejjii titaaniyaamii, hamma guddina tibial tuberosity, fi gosa qoricha sammuu namaa hadoochuu fi dhukkubbii ittisuu dabalatee of eeggannoodhaan karoorfachuu qaba.
Teeknika Baqaqsanii Hodhuu
Sirni TTA mala baqaqsanii hodhuu teeknikaan barbaachisu yoo ta’u, leenjii fi ogummaa addaa kan barbaadudha. Baqaqsanii hodhuun kun qoricha sammuu namaa hadoochu waliigalaatiin kan raawwatamu yoo ta'u, sareenis dugda duubaa (dorsal recumbency) irratti kan argamudha. Ogeessi baqaqsanii hodhuu tibial tuberosity irratti cirracha gochuun patellar tendon tuberosity irraa addaan baasa. Sana booda tuberosity saw addaa fayyadamuun kan muramu yoo ta’u, godoo titanium kan murame sana irra kaa’ama. Keejichi iskiriyuu fayyadamuun kan qabamu yoo ta’u, tendon patellar tuuberosity irratti deebi’ee maxxana. Sana booda walqabsiisni sun tasgabbii qabaachuu isaa kan sakatta’amu yoo ta’u, ciccitiinsi sun suturaa ykn istaaplii fayyadamuun ni cufama.
Kunuunsa fi Haaromsa Baqaqsanii Hodhuu Booda
Baqaqsanii hodhuu booda sareen kun qoricha dhukkubbii fi antibaayootikii fudhachuun, lafeen isaa dhiita'uu, dhukkubbii ykn infekshinii akka hin qabne hordofama. Sareen kun battaluma baqaqsanii hodhuu booda qaama dhibee kanaan qabame irratti ulfaatina akka baattu kan hayyamamu yoo ta'u, torban muraasa jalqabaa garuu sochiin daangeffame gochuun ni gorfama. Sareen kun hidhaa irratti kan kaa’amuu fi akka hin utaalle, akka hin fiigne ykn sadarkaa akka hin baane ittifamuu qaba. Shaakala sochii qaamaa (passive range of motion exercises) fi sochii qaamaa to’atame dabalatee yaaliin qaamaa baqaqsanii hodhuu booda guyyoota muraasa keessatti jalqabuu qaba, kunis hojii lafee fooyyessuu fi maashaan akka hin mancaane ittisuuf. Adeemsa fayyinaa hordofuu fi rakkoolee mudachuu danda’an adda baasuuf ogeessa baqaqsanii hodhuu waliin daawwannaan hordoffii yeroo yeroon barbaachisaadha.
Goolaba
Sirni Tibial Tuberosity Advancement (TTA) tooftaa baqaqsanii hodhuu ammayyaa suphaa ACL saree yoo ta’u, kofa pilaatoo tibial jijjiiruun tasgabbii lafee deebisuuf kan kaayyeffatedha. Sirni TTA tooftaalee suphaa ACL aadaa irratti faayidaa hedduu kan kennu yoo ta’u, kunis sagalee baayoomakaanikaal, kunuunsa ACL dhalootaa, fi deebisanii dhaabuu baqaqsanii hodhuu booda jalqabaa dabalata. Haa ta’u malee, sirni TTA daangaa fi rakkoolee mudachuu danda’an kan qabu yoo ta’u, leenjii fi ogummaa addaa barbaada. Kanaafuu, murtoon sirna TTA fudhachuuf kennamu madaallii gadi fageenyaa baqaqsanii hodhuu duraa fi ogeessa baqaqsanii hodhuu beeyladaa gahumsa qabu waliin erga mari’atee booda ta’uu qaba.
