Sirna Guddina Tuberosity Tibial (TTA): Tooftaa baqaqsanii hodhuu ammayyaa suphuu ligamentii fannoo kannii .
Seensa
Ligamentiin fannoo duraa (ACL) qaama duubaa saree keessatti ligamentii baay’inaan miidhaman keessaa tokko yoo ta’u, tasgabbii dhabuu, dhukkubbii, fi dhuma irratti dhukkuba walqabatee degenerative (DJD) fida. Yeroo baayyee tasgabbii deebisuuf fi miidhaa dabalataa lafee dugdaarra gahu ittisuuf gidduu seenuun baqaqsanii hodhuu barbaachisaadha. Tooftaawwan baqaqsanii hodhuu yeroo dhiyootti ACL suphuu keessaa tokko sirna Tibial Tuberosity Advancement (TTA) yoo ta’u, kunis bu’a qabeessummaa hojii waloo fooyyessuu, dhukkubbii hir’isuu fi rakkoolee baqaqsanii hodhuu boodaa xiqqeessuu irraa kan ka’e jaalala horateera. Barreeffama kana keessatti, sirna TTA, seera bu’uuraa, hojiirra oolmaa, faayidaa, fi daangaa isaa keessa gadi fageenyaan ni liqimsina.
Anaatoomii fi fiiziyoloojii walqabsiisa ukkaamsaa saree .
Sirna TTA keessa lixuu keenya dura, anatoomii fi fiiziyoloojii walqabsiisa ukkaamsaa saree hubachuun murteessaadha. Walqabsiisni stifle kun kan jilba namaa wajjin wal gitu yoo ta’u, lafee femur, tibia, fi patella irraa ijaarama. ACLn tibia femur waliin walqabatee gara fuulduraatti akka hin lilmoo’in ittisuudhaan walitti hidhamiinsa tasgabbeessuuf itti gaafatamummaa qaba. Hundee keessatti ACLn kaapsulaa walqabsiisaa keessa kan argamu yoo ta’u, fibers kolaajiinii kanneen lafee femur fi tibia irratti maxxanan irraa ijaarame.
Pathogenesis ACL rupture saawwan keessatti .
ACL rupture in dogs sababa adda addaatiin uumamuu danda’a, kunis jeneetikii, umurii, furdina qaamaa, sochii qaamaa, fi miidhaan qaamaa irra ga’uu danda’a. Yeroo ACL ciccitu, lafeen tibia gara fuulduraatti siqsee, joint akka hin tasgabboofne, fi dhukkubbii, inflammation, fi dhuma irratti DJD akka ta'u taasisa. Hoggansi konsarvaatiivii, kan akka boqonnaa, qoricha, fi wal’aansa qaamaa, dhukkubbii salphisuuf gargaaruu danda’a, garuu rakkoo bu’uuraa tasgabbii dhabuu waliinii hin furu. Yeroo baayyee tasgabbii deebisuuf fi miidhaa dabalataa lafee dugdaarra gahu ittisuuf gidduu seenuun baqaqsanii hodhuu barbaachisaadha.
Dudhaalee sirna TTA .
Sirni TTA mala baqaqsanii hodhuu ammayyaa suphaa ACL saree kan ta’ee fi kofa pilaatoo tibial jijjiiruun tasgabbii lafee deebisuuf kan kaayyeffatedha. Pilaatoon tibial fuula lafee tibia kan lafee femur waliin articulate godhuun walqabatee stifle joint dha. Hundeewwan ACL ciccitan keessatti, pilaatiin tibial gara gadiitti qaxxaamuruun lafeen tibia gara fuulduraatti akka lilmootti akka lilmoodhaan lafee femur wajjin wal bira qabamee ilaalamu taasisa. Sirni TTA tibial tuberosity, lafee dugdaa jalatti argamu muruu, fi gara fuulduraatti tarkaanfachiisuun kofa plateau tibial guddisuu of keessaa qaba. Guddinni kun godoo titaaniyaamii fi iskiriyuu fayyadamuun tasgabbaa’a, kunis fayyina lafee fi walitti makamuu kan jajjabeessudha.
Faayidaa sirna TTA .
Sirni TTA tooftaalee suphaa ACL aadaa irratti faayidaa hedduu kan qabu yoo ta’u, akka tibial plateau leveling osteotomy (TPLO) fi suphaa ala. Tokkoffaa, sirni TTA caalaatti baayoomakaanikaaliin sagalee dha, sababiin isaas kofa pilaatoo tibial waan jijjiiruuf gara fuulduraatti dhiibbaa tibial ittisuuf, kunis sababa ijoo ACL rupture ta’a. Lammaffaa, sirni TTA ACL dhalootaa kan eegu yoo ta’u, balaa rakkoolee akka infekshinii, kufaatii graftii, fi kufaatii implaantii hir’isa. Sadaffaa, sirni TTA baqaqsanii hodhuu booda ulfaatina qaamaa fi deebisanii dhaabuu dafanii kan hayyamu yoo ta’u, kunis hojii waliinii fooyyessuu fi yeroo fayyinaa hir’isa. Afraffaa, sirni TTA saawwan guddinaa fi sanyii hundaaf mijataadha, sababiin isaas fedhii dhuunfaaf haala mijeessuu danda’a.
Daangaa sirna TTA .
Akkuma mala baqaqsanii hodhuu kamiyyuu sirni TTA daangaa fi rakkoolee ta’uu danda’an qaba. Rakkoon baay’inaan mul’atu implant failure yoo ta’u, kunis sababa dhiibbaa makaanikaa, infekshinii ykn fayyina lafee gaarii dhabuu irraa kan ka’e uumamuu danda’a. Kufaatiin implant tasgabbii dhabuu, dhukkubbii fi barbaachisummaa baqaqsanii hodhuu fooyya’iinsaa fiduu danda’a.
Rakkoowwan biroo sirna TTA keessatti mudachuu danda’an kanneen akka caccabbii tibial crest, patellar tendonitis, fi joint effusion dha. Dabalataanis, sirni TTA mala baqaqsanii hodhuu walxaxaa leenjii fi ogummaa addaa barbaadu yoo ta’u, kunis kilinika fayyaa beeyladaa tokko tokko keessatti argamuu isaa daangessuu danda’a. Kana malees, sirni TTA tooftaalee suphaa ACL biroo caalaa qaala’aa dha, kunis abbootii qabeenyaa bineensota manaa tokko tokkoof hin danda’amu ta’a.
Kaadhimamaa Sirna TTA .
Sirni TTA saawwan ACL ciccituu fi tasgabbii dhabuu waliinii qabaniif, akkasumas kanneen imimmaan meniscal yeroo tokkotti ykn DJD qabaniif mijataadha. Kaadhimamaa sirna TTAf mijataan saree ulfaatina qaamaa kg 15 ol qabudha, sababiin isaas saroonni xixiqqoo ta'an lafee gahaa qabaachuu dhiisuu danda'u, kunis godoo titaaniyaamii deeggaruuf. Kana malees, sirni TTA saawwan patellar luxation cimaa, cranial cranial cruciate ligament (CCL) degeneration, ykn medial patellar luxation qabaniif hin gorfamu.
Madaallii fi karoora baqaqsanii hodhuu duraa .
Sirna TTA keessa osoo hin deemin dura, qorannoo qaamaa guutuu, suuraa raadiyoogiraafii fi qorannoo laabraatoorii dabalatee madaallii baqaqsanii hodhuu duraa gadi fageenya qabu gochuu qaba. Suuraan raadiyoogiraafii kun ilaalcha walqabsiisaa fi jilba lamaanuu kan of keessatti hammate yoo ta’u, kunis hip dysplasia ykn arthritis walfaana akka hin taaneef. Kana malees, ogeessi baqaqsanii hodhuu kun guddinaa fi bakka godoo titaaniyaamii, hamma guddina tibial tuberosity, fi gosa anesthesia fi dhukkubbii to’achuu dabalatee baqaqsanii hodhuu of eeggannoodhaan karoorfachuu qaba.
Teeknika Baqaqsanii Hodhuu .
Sirni TTA mala baqaqsanii hodhuu teeknikaan barbaadu kan leenjii fi ogummaa addaa barbaadudha. Baqaqsanii hodhuun kun anesthesia waliigalaa jalatti kan raawwatamu yoo ta'u, sareen immoo dugda duubaatti kan argamudha. Ogeessi baqaqsanii hodhuu kun tibial tuberosity irratti cirracha kan godhu yoo ta'u, tendon patellar tuberosity irraa adda baasee ibsa. Sana booda tuberosity kan muramu yoo ta’u, saawwan addaa fayyadamuun, titaaniyaamii godoo ta’u murame irra kaa’ama. Keejjiin iskiriyuu fayyadamuun kan qabame yoo ta’u, patellar tendon immoo tuberosity tti deebi’ee ni maxxanama. Sana booda walqabatee tasgabbiin isaa ni sakatta’ama, cirrachi immoo suture ykn staples fayyadamuun cufama.
Kunuunsa baqaqsanii hodhuu boodaa fi deebisanii dhaabuu .
Baqaqsanii hodhuu booda, sareen qoricha dhukkubbii fi antibaayootikii irratti kan kaa'amu yoo ta'u, dhiita'uu, dhukkubbii ykn infekshiniin walqabatee walqabatee. Saree kun baqaqsanii hodhuu booda battalumatti qaama miidhame irratti ulfaatina akka qabu ni hayyamamaaf, garuu torban muraasa jalqabaaf sochiin daangeffame ni gorfama. Sareenis hidhaa irra kaa’amee akka utaaluu, akka hin fiigne ykn akka hin baane dhorkamuu qaba. Wal’aansi qaamaa, sochii sochii fi sochii qaamaa to’atame dabalatee, baqaqsanii hodhuu booda guyyoota muraasa keessatti jalqabuu qaba, kunis hojii lafee fooyyessuu fi maashaalee atrophy ittisuuf. Adeemsa fayyinaa hordofuu fi rakkoolee mudachuu danda’an adda baasuuf hordoffiin yeroo yeroon ogeessa baqaqsanii hodhuu waliin taasifamu barbaachisaa dha.
Goolaba
Sirni guddina tibial tuberosity (TTA) mala baqaqsanii hodhuu ammayyaa suphaa ACL canine kan ta’ee fi kofa pilaatoo tibial jijjiiruun tasgabbii walqabatee deebisuuf kan kaayyeffatedha. Sirni TTA tooftaalee suphaa ACL aadaa irratti faayidaa hedduu dhiyeessa, sagalee baayoomakaanikaal, kunuunsa ACL dhalootaa, fi deebisanii dhaabuu baqaqsanii hodhuu boodaa jalqabaa dabalatee. Haa ta’u malee, sirni TTA daangaa fi rakkoolee ta’uu danda’an kan qabu yoo ta’u, leenjii fi ogummaa addaa barbaada. Kanaafuu, murtiin sirna TTA keessa darbuu danda’u madaallii fi ogeessa baqaqsanii hodhuu beeyladaa gahumsa qabu waliin erga mari’atee booda ta’uu qaba.
