दृश्य: 89 लेखक: साइट सम्पादक प्रकाशन समय: 2022-09-01 उत्पत्ति: क्षेत्र
मेटाकार्पल् भङ्गः हस्तस्य दीर्घास्थीनां प्रभावं जनयति सामान्यः हस्तस्य चोटः । गतिशीलतायाः न्यूनता अथवा दीर्घकालीनवेदना इत्यादीनां दीर्घकालीनजटिलतानां निवारणाय समुचितनिदानं चिकित्सा च अत्यावश्यकी भवति । यदि भवन्तः आघातस्य अनन्तरं हस्तवेदनाम् अनुभवन्ति तर्हि समये हस्तक्षेपः महत्त्वपूर्णः भवति।
जैवयान्त्रिकदृष्ट्या दैनिकहस्तप्रयोगे मेटाकार्पल-अस्थिषु अक्षीयभारः, मोचनबलः, घूर्णनतनावः च भवन्ति । यदा बाह्यबलं अस्थिस्य लोचनसीमाम् अतिक्रमति तदा भङ्गः भवति ।
भङ्गस्य प्रतिमानं अनेके कारकाः प्रभावितयन्ति : १.
बलस्य दिशा च परिमाणं च
आघाते हस्तस्य स्थितिः
अस्थिघनत्वं वयः च
आन्तरिकबाह्यहस्तस्नायुभ्यः मांसपेशीकर्षणम्
यथा, पञ्चमस्य मेटाकार्पल-कण्ठस्य भङ्गः सामान्यतया अन्तरोसेइ-काष्ठ-स्नायुषु अविरोधित-कर्षणस्य कारणेन वोलर-कोणीकरणं प्रदर्शयति
सम्बन्धित निश्चयप्रणाल्याः : १. मेटाकार्पल प्लेट निश्चय प्रणाली – CZMEDITECH
कोणीकरणस्य विपरीतम् क्ष-किरणप्रतिबिम्बे घूर्णनविकृतिः स्पष्टा न भवेत् । चिकित्सकीयदृष्ट्या रोगी मुष्टिं कृत्वा अङ्गुलीसंरेखणं अवलोक्य सर्वोत्तमरूपेण ज्ञायते ।
कतिपयानां परिभ्रमणस्य अपि परिणामः भवितुं शक्नोति यत् :
अङ्गुली आच्छादनम्
पकडदक्षता न्यूनीकृता
दीर्घकालीन कार्यात्मक हानि
अस्य कारणात् घूर्णनविकृतिः शल्यक्रियाशुद्ध्यर्थं प्रबलं सूचकं मन्यते, यद्यपि भङ्गः रेडियोग्राफीरूपेण न्यूनतमविस्थापितः दृश्यते
इयं नैदानिकसूक्ष्मता विशेषज्ञ-आर्थोपेडिक-मूल्यांकनं मूलभूत-भङ्ग-प्रबन्धनात् महत्त्वपूर्णतया भिन्नं करोति ।
यद्यपि अनेकेषां मेटाकार्पलभङ्गानाम् उपचारः रूढिवादीरूपेण कर्तुं शक्यते तथापि निम्नलिखितशर्तैः शल्यक्रिया अनुशंसिता भवति ।
कार्यात्मकसहिष्णुतायाः परं अस्वीकार्यः कोणः
घूर्णनविकृतिः यत्किमपि प्रमाणम्
अनेक मेटाकार्पल भंग
मुक्त भंग
अन्तर्-आर्टिकुलर संलग्नता
बन्द न्यूनीकरणस्य विफलता
प्राथमिकं शल्यक्रियालक्ष्यं स्थिरनिर्धारणेन सह शारीरिकसंरेखणं भवति, यत् जटिलतां न्यूनीकरोति चेत् शीघ्रं परिचालनं कर्तुं शक्नोति ।
कठोरस्थिरतां सटीकं च संरेखणं प्रदाति, विशेषतया अस्य कृते उपयोगी भवति:
कम्युट् भङ्गाः
शाफ्टभङ्गः
अनेक भङ्ग
परन्तु प्लेट्-मध्ये कण्डरा-प्रकोपः न भवेत् इति सावधानीपूर्वकं मृदु-ऊतक-सञ्चालनस्य आवश्यकता भवति ।
प्रायः अस्य कृते प्रयुक्तः न्यूनतमः आक्रामकः विकल्पः :
कण्ठभङ्गः
बालरोगप्रकरणम्
अस्थायी स्थिरीकरण
एकः अधिकाधिकं लोकप्रियः तकनीकः यः न्यूनतममृदु ऊतकविघटनेन सह स्थिरतायाः सन्तुलनं करोति।
निश्चयस्य चयनं भङ्गप्रतिमानं, शल्यचिकित्सकस्य प्राधान्यं, रोगीक्रियाकलापस्तरस्य च उपरि निर्भरं भवति ।
सफलाः शल्यक्रियायाः परिणामाः शल्यक्रियापश्चात् पुनर्वासस्य उपरि बहुधा निर्भराः भवन्ति । प्रारम्भिकनियन्त्रितगतिः कठोरताम्, कण्डरासंलग्नतां च निवारयितुं साहाय्यं करोति ।
संरचितपुनर्वासप्रोटोकॉलमध्ये सामान्यतया अन्तर्भवति:
शोफनियंत्रणम्
क्रमिक-गति-परिधि-व्यायामाः
प्रगतिशील सुदृढीकरण
कार्यात्मक पुनर्प्रशिक्षण
इष्टतमपुनर्प्राप्त्यर्थं शल्यचिकित्सकस्य हस्तचिकित्सकस्य च निकटसमन्वयः अत्यावश्यकः अस्ति ।
क्रीडकानां प्रायः आवश्यकता भवति यत् : १.
द्रुततरं क्रीडितुं प्रत्यागच्छति
प्रारम्भिकगतिम् अनुमन्यमानं स्थिरं निश्चयः
पुनर्प्राप्तेः समये रक्षात्मकं पट्टिकाकरणम्
पकडबलस्य उपरि अवलम्बितानां श्रमिकाणां कृते उपचारः प्राथमिकताम् अयच्छति : १.
यांत्रिक स्थिरता
दीर्घकालीन स्थायित्व
दीर्घकालीन वेदना निवारण
अस्थिगुणवत्ता तथा सहरोगाः उपचारपरिचयं चिकित्सासमयरेखां च प्रभावितयन्ति ।
समुचितप्रबन्धनेन सह : १.
अधिकांशः रोगिणः सामान्यसमीपं हस्तकार्यं पुनः प्राप्नुवन्ति
पकडबलं सामान्यतया आधाररेखायाः >९०% यावत् पुनः आगच्छति
दीर्घकालीनविकलाङ्गता असामान्यम् अस्ति
दुर्बलपरिणामाः प्रायः विलम्बितनिदानेन, अचिकित्सितेन घूर्णनविकृतिना, अपर्याप्तपुनर्वासेन वा सम्बद्धाः भवन्ति ।
यद्यपि मेटाकार्पलभङ्गः सामान्यः अस्ति तथापि तेषां प्रबन्धने सटीकशरीरविज्ञानस्य अवगमनस्य कार्यात्मकविवेकस्य च आवश्यकता भवति । संरेखणे लघुदोषाः हस्तप्रदर्शने अतिप्रमाणं प्रभावं कर्तुं शक्नुवन्ति ।
अत एव आधुनिक-आघात-परिचर्यायां निम्नलिखित-विषये बलं दत्तम् अस्ति :
सटीकं मूल्याङ्कनम्
प्रमाणाधारितं निश्चयः
प्रारम्भिक परिचालन
शल्यक्रियानिर्धारणं मुख्यतया घूर्णनविकृतिः, अस्थिरकोणीकरणं, बहुविधमेटाकार्पलसंलग्नता, खुले भङ्गः, अन्तर्-आर्टिकुलरविस्तारः, अथवा बन्द-कमीकरणस्य विफलता इत्यनेन सूचितं भवति एतेषु घूर्णन-असंरेखणं कार्यात्मकरूपेण महत्त्वपूर्णं मन्यते ।
स्वीकार्यकोणः अङ्कानुसारं भिद्यते । सामान्यतया रेडियल मेटाकार्पलस्य अपेक्षया उल्ना मेटाकार्पल् इत्यत्र अधिकं कोणं सह्यते । परन्तु कोणसहिष्णुतां न कृत्वा परिभ्रमणविकृतिः किमपि प्रमाणं अस्वीकार्यं भवति ।
घूर्णनविकृतिः मोचनकाले अङ्गुली-आच्छादनं जनयति, यत् पकड-यान्त्रिकं हस्त-कार्यं च महत्त्वपूर्णतया सम्झौतां करोति । न्यूनतमं परिभ्रमणं अपि असमानुपातिकं कार्यक्षतिं जनयितुं शक्नोति तथा च समीपस्थसन्धिभिः दुर्बलतया क्षतिपूर्तिः भवति ।
प्लेट् निश्चयः प्रस्तावति : १.
कठोर स्थिरता
सटीक शारीरिक संरेखण
प्रारम्भिक परिचालन
गौणविस्थापनस्य जोखिमः न्यूनीकृतः
शाफ्टभङ्गेषु, क्षुद्रप्रतिमानेषु, बहुविधमेटाकार्पल-चोटेषु च इदं विशेषतया लाभप्रदं भवति, यद्यपि कण्डरा-प्रकोपं न्यूनीकर्तुं सावधानीपूर्वकं मृदु-ऊतक-नियन्त्रणस्य आवश्यकता भवति
के-तारनिर्धारणस्य उपयोगः सामान्यतया निम्नलिखितस्य कृते भवति :
मेटाकार्पल कण्ठ भंग
न्यूनजटिलभङ्गप्रतिमानाः
अस्थायी स्थिरीकरण
बालरोगचिकित्सा वा न्यूनमागधायुक्ताः प्रकरणाः
न्यूनतमं आक्रामकं भवति चेदपि के-ताराः सामान्यतया प्लेट्-निश्चयस्य तुलने दीर्घकालं यावत् स्थिरीकरणस्य आवश्यकतां अनुभवन्ति ।
मज्जा-अन्तर्गत-निश्चयः स्थिरतायाः न्यूनतम-मृदु-ऊतक-विघटनस्य च मध्ये सन्तुलनं प्रदाति । इदं चर्मद्वारा पिनिंग् इत्यस्मात् पूर्वं गतिं अनुमन्यते तथा च कतिपयानि प्लेट्-सम्बद्धानि जटिलतानि परिहरति, येन चयनितशाफ्ट-कण्ठभङ्गयोः कृते उपयुक्तं भवति
प्रारम्भिकनियन्त्रितसङ्घटनेन न्यूनीकरोति : १.
सन्धिकठिनता
कण्डरा आसंजन
मांसपेशी शोष
स्थिरं निश्चयः यत् शीघ्रं गतिं अनुमन्यते, विशेषतः उच्चमागधायुक्तेषु रोगिषु कार्यात्मकपुनर्प्राप्तेः प्रमुखः निर्धारकः भवति ।
सामान्यजटिलतासु अन्तर्भवन्ति : १.
दुर्संयोगः असंयोगः वा
हार्डवेयर जलन
कण्डरा आसंजन
पकडबलं न्यूनीकृतम्
मुक्तभङ्गयोः संक्रमणम्
अधिकांशः दीर्घकालीनकार्यक्षयः अपर्याप्तसंरेखणेन वा विलम्बितपुनर्वासेन वा सम्बद्धः भवति ।
क्रीडकेषु हस्तश्रमिकेषु च प्राधान्यं दत्तं भवति : १.
स्थिरं निश्चयः
कार्ये शीघ्रं पुनरागमनम्
दीर्घकालीन स्थायित्व
एतेषु जनसंख्यासु अधिककार्यात्मकमागधाः भवन्ति इति कारणेन शल्यक्रियायाः सीमाः न्यूनाः भवितुम् अर्हन्ति ।
प्रमुखाः पूर्वानुमानकारकाः सन्ति- १.
भङ्गनिवृत्तेः सटीकता
स्थिरीकरणस्य स्थिरता
प्रारम्भिक पुनर्वास
घूर्णनविकृततायाः अभावः
यदा एते कारकाः अनुकूलिताः भवन्ति तदा अधिकांशः रोगिणः सामान्यसमीपं हस्तकार्यं प्राप्नुवन्ति ।
दूरस्थ टिबिया नाखून : दूरस्थ टिबिया भङ्गस्य उपचारे एकः सफलता
उत्तर अमेरिकायां जनवरी २०२५ कृते शीर्ष १० डिस्टल टिबिया इन्ट्रामेडुलरी नाखून् (DTN)
The America इत्यस्मिन् Top10 निर्मातारः: Distal Humerus Locking Plates ( May 2025 )
निकटवर्ती टिबिया पार्श्विकताला प्लेटस्य नैदानिकं वाणिज्यिकं च समन्वयम्
मध्यपूर्वे Top5 निर्मातारः: दूरस्थह्यूमेरस लॉकिंग प्लेट्स् ( मे २०२५ )