स्कैफोइड फ्रैक्चर
स्कैफोइड्-भङ्गः सर्वाधिकं सामान्यः कार्पल-भङ्गः अस्ति, यः सर्वेषां कार्पल-अस्थि-भङ्गस्य प्रायः ७०% भागः भवति । कार्पल-अस्थि-व्यवस्थायाः अन्तः अस्य अद्वितीय-शरीर-स्थितेः कारणात् चिकित्सा-निदान-प्रक्रियायां ताजाः स्कैफोइड्-भङ्गाः बहुधा गम्यन्ते । अपि च, स्कैफोइडस्य विचित्रसंवहनीआपूर्तिः रोगिणः पश्चात् चरणेषु असंयोगः, अवास्कुलर नेक्रोसिस (AVN), कार्पल-अस्थिरता इत्यादीनां जटिलतानां कृते प्रवृत्तं करोति चिकित्सकीयदृष्ट्या स्कैफोइड् भङ्गस्य चिकित्सा कठिना भवति तथा च प्रायः निरन्तरं कटिवेदना, गतिस्य प्रतिबन्धितपरिधिः, आघातोत्तरगठिया इत्यादीनि परिणामाः त्यजन्ति
स्कैफोइड की अद्वितीय शारीरिक भूमिका
स्कैफोइड् समीपस्थकर्पलपङ्क्तौ दीर्घतमं अस्थि भवति, यस्य आकारः लघुनौका इव भवति (अतः 'स्काफोइड्' इति नाम) । इदं समीपस्थस्य दूरस्थस्य च कार्पलपङ्क्तयोः मध्ये विस्तृतं भवति, उभयपङ्क्तौ स्थिरीकरणे, संयोजने च प्रमुखा भूमिकां निर्वहति । सामान्याः कटिबन्धगतयः, यथा मोचनं, विस्तारः, त्रिज्याविचलनं, उल्नार्विचलनं च, सर्वाणि स्कैफोइडस्य समन्वितगतिषु निर्भराः भवन्ति । एकदा भग्नं जातं चेत् सम्पूर्णस्य कटिबन्धस्य जैवयान्त्रिकं बाधितं भवति ।
नाजुक संवहनी आपूर्ति
स्कैफोइड् मुख्यतया रेडियलधमनीयाः शाखाभ्यः रक्तस्य आपूर्तिं प्राप्नोति, पृष्ठीयपरिधितः दूरस्थध्रुवात् च प्रविशति:
प्रायः ७०–८०% रक्तप्रवाहः दूरस्थकन्दमार्गेण प्रविशति, समीपस्थध्रुवस्य पोषणार्थं प्रतिगामी प्रवहति ।
केवलं कतिपयानि शाखानि प्रत्यक्षतया समीपस्थध्रुवे प्रविशन्ति ।
निहितार्थाः : १.
सामान्य चोट तंत्र
चोटस्य सर्वाधिकं सामान्यं तन्त्रं प्रसारितहस्तस्य उपरि पतनम् (FOOSH) भवति ।पतने व्यक्तिः सहजतया बाहुं विस्तारयति, अङ्गुलीः च प्रसारयति, येन हस्ततलेन सह आघातं अवशोष्यते। एतत् नित्यं चोटतन्त्रं पर्याप्तं नैदानिकं शोधं च ध्यानं आकर्षितवान्, तथा च व्यापकरूपेण FOOSH इति संक्षिप्तनामेन निर्दिश्यते ।
स्कैफोइड फ्रैक्चर के विलम्बित निदान
प्रायः FOOSH चोटस्य कारणेन स्कैफोइड् भङ्गः भवति । मृदुषु लक्षणं किञ्चित् कटिवेदनापर्यन्तं सीमितं भवति, येन रोगिणः चिकित्सां प्राप्तुं उपेक्षां कुर्वन्ति । यदा क्ष-किरणं (AP and lateral views) गृह्यते तदा अपि भङ्गाः तत्क्षणं न दृश्यन्ते । रोगिणः मासानां अनन्तरं प्रगतिशीलकटिवेदना सह प्रत्यागन्तुं शक्नुवन्ति, यस्मिन् बिन्दौ इमेजिंग् इत्यनेन दीर्घकालीनः स्कैफोइड् भङ्गः दृश्यते-निदानं महत्त्वपूर्णतया विलम्बयति तथा च इष्टतमचिकित्साविण्डो गम्यते।
प्रमुखनिदानस्य अनुशंसाः : १.
कटिबन्धस्य सर्वेषां चोटानां कृते एक्स-रे इमेजिंग् करणीयम्, यत्र भङ्गस्य शङ्का भवति तदा स्कैफोइड् दृश्यानि अपि सन्ति ।
यदि एक्स-रे नकारात्मकं भवति परन्तु शङ्का अवशिष्टा अस्ति तर्हि स्थिरीकरणं करणीयम्, तदनन्तरं २ सप्ताहेभ्यः अनन्तरं पुनः इमेजिंग् करणीयम् ।
प्रारम्भिकं स्थिरीकरणं निदानात्मकं चिकित्सापरिमाणं च कार्यं कर्तुं शक्नोति ।
उपचारविकल्पाः
बाह्य निश्चयः
नवीनं, अविस्थापितं भङ्गं स्थिरीकरणेन चिकित्सां कर्तुं शक्यते । तथापि चिकित्सां सुनिश्चित्य स्थिरीकरणं कठोरं भवितुमर्हति । मानकप्लास्टर अथवा रालपट्टिकाः कटिबन्धस्य अग्रभुजस्य च परिभ्रमणं नियन्त्रयितुं असफलाः भवितुम् अर्हन्ति, येन स्थिरता न्यूनीभवति ।
प्लास्टर कास्ट स्थिरीकरण : १.
दीर्घबाहुः अङ्गुष्ठः स्पिका कास्टः : १.
समीपस्थ-एकतृतीयभागस्य भङ्गस्य (उच्चतम-एवीएन-जोखिमस्य), ऊर्ध्वाधर/तिरस्य-भङ्ग-रेखायाः, प्रारम्भिक-निदान-प्रकरणानाम् च कृते सूचितम् ।
९०° मध्ये कोणं, अग्रबाहुं, कटिबन्धं, अङ्गुष्ठं च स्थिरं करोति ।
अग्रभुजस्य परिभ्रमणं समाप्तं कृत्वा अधिकतमं स्थिरतां प्रदाति।
ह्रस्व-बाहुः अङ्गुष्ठः स्पिका कास्टः : १.
दूरस्थतृतीयभङ्गस्य, ट्यूबरोसिटीभङ्गस्य, स्थिरमध्यकटिभङ्गस्य (पश्चात् चरणस्य) च उपयुक्तम् ।
अधिकं आरामं किन्तु न्यूनं स्थिरतां प्रदाति।
आन्तरिकनिश्चयः
सिरहीन संपीड़न पेंच (Herbert Screw) 1.1.
सम्प्रति स्कैफोइड् कटिभङ्गस्य सुवर्णमानकः ।
हरबर्ट Cannulated संपीड़न पेंच
बेवलड कैन्युलेटेड हरबर्ट स्क्रू
किर्श्नर तार (K-wire) निश्चय
पारम्परिकः तथापि उपयोगी पद्धतिः, प्रायः सहायकः ।
लाभ : लचीला, सस्ती, संवहनीतायां न्यूनतमविघटनम्।
नुकसान : कम स्थिरं, बाह्यनिर्धारणस्य आवश्यकता भवति, संक्रमणस्य जोखिमः, निष्कासनस्य आवश्यकता चिकित्सापश्चात्..
संकेताः : बालरोगस्य भङ्गः, क्षयस्य अस्थायी स्थिरीकरणं, पेचनिश्चितीकरणस्य सहायकम्।
Cannulated Screw आंशिकरूपेण-सूत्रयुक्तः
Cannulated Screw आंशिकरूपेण-सूत्रयुक्तः
स्कैफोइड असंयोग
अस्य अद्वितीयस्य नाडीप्रदायस्य कारणात् स्कैफोइड् कटिः, समीपस्थभङ्गः च असंयोगस्य ए.वी.एन.
उपचारः : अस्थि-कलमीकरणं (गैर-संवहनी-युक्तं वा संवहनी-कृतं) आन्तरिक-निश्चयेन (Herbert screw or K-wire) सह संयुक्तम् । सटीकं ग्राफ्टस्थापनं सुचारुरूपेण आर्टिकुलरपृष्ठस्य पुनर्स्थापनं च महत्त्वपूर्णम् अस्ति । कतिपयेषु सन्दर्भेषु कटिगतिकाले अस्थिप्रमुखता आघातं करोति चेत् रेडियलस्टाइलोइडेक्टोमी इत्यस्य आवश्यकता भवितुम् अर्हति ।
वैश्विक शीर्ष 10 हरबर्ट पेंच आपूर्तिकर्ता तथा CZMEDITECH उत्पाद अवलोकन
स्कैफोइड् भङ्गस्य चिकित्सा महत्त्वपूर्णा अस्ति-न केवलं कटिबन्धस्य कार्यस्य पुनर्स्थापनार्थं अपितु रोगिणां जीवनस्य गुणवत्तां कार्यक्षमतां च निर्वाहयितुम् अपि। समुचितं आन्तरिकं निश्चययन्त्रं चयनं जटिलतां निवारयितुं, सटीकं निश्चयं प्राप्तुं, पुनर्वासं प्रवर्धयितुं च कुञ्जी अस्ति ।
विभिन्नेषु प्रत्यारोपणेषु... हर्बर्ट् स्क्रू स्वस्य अद्वितीयस्य डिजाइनस्य सिद्धस्य नैदानिकप्रदर्शनस्य च कारणेन विशिष्टः अस्ति, येन स्कैफोइड् भङ्गप्रबन्धने महत्त्वपूर्णेषु उपकरणेषु अन्यतमः अस्ति
शीर्ष 10 Herbert Screw आपूर्तिकर्ता विश्वव्यापी
| श्रेणी |
कम्पनी नाम |
लोगो |
| 1 |
DePuy सिन्थेस |
![हरबर्ट Cannulated संपीड़न पेंच]() |
| 2 |
स्ट्राइकरः |
![हरबर्ट Cannulated संपीड़न पेंच]() |
| 3 |
ज़िमर बायोमेट |
![हरबर्ट Cannulated संपीड़न पेंच]() |
| 4 |
आर्थरेक्स |
![हरबर्ट Cannulated संपीड़न पेंच]() |
| 5 |
स्मिथ एवं भतीजा |
![हरबर्ट Cannulated संपीड़न पेंच]() |
| 6 |
राइट चिकित्सा समूह |
![हरबर्ट Cannulated संपीड़न पेंच]() |
| 7 |
Acumed |
![हरबर्ट Cannulated संपीड़न पेंच]() |
| 8 |
aap प्रत्यारोपण AG |
![हरबर्ट Cannulated संपीड़न पेंच]() |
| 9 |
आर्थोफिक्स इति |
![हरबर्ट Cannulated संपीड़न पेंच]() |
| 10 |
CZMEDITECH |
![हरबर्ट Cannulated संपीड़न पेंच]() |
CZMEDITECH हरबर्ट पेंच उत्पाद
आर्थोपेडिक इम्प्लाण्ट् इत्यस्य प्रमुखस्य चीनीयनिर्मातृत्वेन आपूर्तिकर्तायाः च रूपेण CZMEDITECH स्कैफोइड् फ्रैक्चरस्य अन्येषां लघुअस्थिक्षतानां च कृते अनुरूपं हर्बर्ट् स्क्रूस् इत्यस्य व्यापकं पोर्टफोलियो प्रदाति।
मुख्यविशेषताः : १.
शिरःरहितसंपीडनविन्यासः : आर्टिकुलर उपास्थिस्य जलनं न्यूनीकरोति स्थिरं निश्चयं सुनिश्चितं करोति ।
उच्च जैवयान्त्रिकस्थिरता: विश्वसनीयः अन्तरखण्डीयसंपीडनः ठोससंयोगं प्रवर्धयति।
सामग्रीविकल्पाः : चिकित्सा-श्रेणी-स्टेनलेस-स्टीले-टाइटेनियम-मिश्रधातुः च उपलभ्यते, उत्तम-जैव-संगततायाः, जंग-प्रतिरोधस्य च सह ।
न्यूनतम-आक्रामक-संगतता : चर्मद्वारा तथा मुक्त-दृष्टिकोणयोः कृते उपयुक्तम् ।
बहुविधविनिर्देशाः : विविधचिकित्साआवश्यकतानां सम्बोधनाय व्यासानां लम्बतायाश्च विस्तृतपरिधिः।
नैदानिकलाभाः : १.
विशेषतः उच्च-जोखिम-कटि-समीपस्थ-ध्रुव-भङ्गयोः द्रुत-विश्वसनीय-स्कैफोइड्-भङ्ग-चिकित्सायाः सुविधां करोति ।
शीघ्रं कटिबन्धस्य परिचालनं सक्षमं करोति, कठोरताम् न्यूनीकरोति तथा च कार्यात्मकपुनर्प्राप्तिः सुदृढं करोति।
पारम्परिकनिर्धारणपद्धतीनां तुलने असंयोगस्य एवीएनस्य च जोखिमं महत्त्वपूर्णतया न्यूनीकरोति ।
CZMEDITECH उत्पाद
