लघुखण्डाः किम् ?
लघुखण्डः लघुअस्थिषु अथवा सीमितमृदु ऊतकव्याप्तियुक्तेषु क्षेत्रेषु भङ्गानाम् अथवा विकृतीनां निश्चयार्थं प्रयुक्तस्य अस्थिरोगप्रत्यारोपणस्य प्रकारं निर्दिशति एते प्रत्यारोपणाः स्थिरं निश्चयं प्रदातुं विनिर्मिताः सन्ति तथा च शीघ्रं परिचालनं शीघ्रं पुनर्प्राप्तिः च भवति । लघुखण्डप्रत्यारोपणस्य व्यासः सामान्यतया ३.५ मि.मी. अथवा तस्मात् न्यूनः भवति तथा च ते विभिन्नाकारेषु आकारेषु च उपलभ्यन्ते, यत्र पेचः, प्लेट्, तारः च सन्ति हस्तपादस्य शल्यक्रिया, नूपुरभङ्गः, हंसस्य भङ्गः इत्यादिषु प्रायः तेषां उपयोगः भवति ।
तालाबन्दी प्लेटस्य सामग्रीः .
लॉकिंग प्लेट् सामान्यतया जैवसङ्गतसामग्रीभिः यथा टाइटेनियम, टाइटेनियम मिश्रधातुः, अथवा स्टेनलेस स्टील इत्यादिभिः निर्मिताः भवन्ति । एतेषु पदार्थेषु उत्तमं बलं, कठोरता, जंगप्रतिरोधः च भवति, अतः अस्थिरोगप्रत्यारोपणेषु उपयोगाय आदर्शाः भवन्ति । तदतिरिक्तं ते जडाः भवन्ति, शरीरस्य ऊतकैः सह प्रतिक्रियां न कुर्वन्ति, येन प्रत्याख्यानस्य वा शोथस्य वा जोखिमः न्यूनीकरोति । केचन तालाबन्दी-प्लेट्-आस्थि-उपस्थैः सह तेषां एकीकरणं सुदृढं कर्तुं हाइड्रोक्सीअपैटाइट् इत्यादिभिः लेपनैः अपि लेपिताः भवितुम् अर्हन्ति ।
टाइटेनियमः अथवा स्टेनलेस स्टीलः कः प्लेट् श्रेष्ठः ?
टाइटेनियम-स्टेनलेस-स्टील-प्लेट्-योः उपयोगः अस्थिरोग-शल्यक्रियासु सामान्यतया भवति, यत्र प्लेट्-पट्टिकानां तालाबन्दी अपि भवति । द्वयोः सामग्रीयोः मध्ये विकल्पः शल्यक्रियायाः प्रकारः, रोगी चिकित्सा-इतिहासः, प्राधान्यानि च, शल्यचिकित्सकस्य अनुभवः, प्राधान्यं च इत्यादीनां अनेककारकाणां उपरि निर्भरं भवति
टाइटेनियमः लघुः दृढः च पदार्थः अस्ति यः जैवसङ्गतः जंगप्रतिरोधी च अस्ति, अतः चिकित्साप्रत्यारोपणस्य कृते उत्तमः विकल्पः अस्ति । टाइटेनियम-प्लेट्-पट्टिकाः स्टेनलेस-स्टील-प्लेट्-अपेक्षया न्यूनाः कठोरताः भवन्ति, येन अस्थि-उपरि तनावः न्यूनीकर्तुं, चिकित्सां च प्रवर्तयितुं साहाय्यं कर्तुं शक्यते । तदतिरिक्तं टाइटेनियमप्लेट् अधिकं रेडियोलुसेण्ट् भवन्ति, यस्य अर्थः अस्ति यत् ते एक्स-रे अथवा एमआरआइ इत्यादिषु इमेजिंग् परीक्षणेषु बाधां न जनयन्ति ।
स्टेनलेस स्टील तु दृढतरं कठोरतरं च पदार्थं भवति यत् जैवसङ्गतम् अपि भवति, जंगप्रतिरोधी च भवति । दशकैः अस्थिरोगप्रत्यारोपणेषु अस्य उपयोगः कृतः अस्ति, अयं प्रयत्नः कृतः पदार्थः अस्ति । स्टेनलेस स्टीलस्य प्लेट् टाइटेनियम प्लेट् इत्यस्मात् न्यूनमहत्त्वपूर्णं भवति, यत् केषाञ्चन रोगिणां कृते विचारणीयं भवितुम् अर्हति ।
शल्यक्रियायां टाइटेनियमप्लेट् इत्यस्य उपयोगः किमर्थं भवति ?
टाइटेनियमप्लेट् इत्यस्य उपयोगः प्रायः शल्यक्रियायां भवति यतोहि तेषां विशिष्टगुणाः सन्ति येन ते चिकित्साप्रत्यारोपणार्थं आदर्शसामग्री भवन्ति । शल्यक्रियायां टाइटेनियमप्लेट्-इत्यस्य उपयोगेन केचन लाभाः सन्ति- १.
जैवसंगतता : टाइटेनियमः अत्यन्तं जैवसंगतः भवति, यस्य अर्थः अस्ति यत् तस्य एलर्जी प्रतिक्रिया भवितुं वा शरीरस्य प्रतिरक्षातन्त्रेण अङ्गीकृतस्य वा सम्भावना नास्ति अनेन चिकित्साप्रत्यारोपणेषु उपयोगाय सुरक्षितं विश्वसनीयं च पदार्थं भवति ।
बलं स्थायित्वं च : टाइटेनियमः सशक्ततमानां स्थायित्वस्य च धातुषु अन्यतमः अस्ति, येन नित्यप्रयोगस्य तनावान् तनावान् च सहितुं आवश्यकं प्रत्यारोपणानाम् आदर्शसामग्री भवति
जंगप्रतिरोधः : टाइटेनियमः जंगप्रतिरोधकः अत्यन्तं भवति तथा च शरीरे शरीरस्य द्रवैः अन्यैः पदार्थैः वा सह प्रतिक्रियायाः सम्भावना न्यूना भवति । एतेन कालान्तरे प्रत्यारोपणस्य जंगं वा अवनतिः वा न भवति ।
रेडियोपेसिटी : टाइटेनियमः अत्यन्तं रेडियोपैक् भवति, यस्य अर्थः अस्ति यत् एक्स-रे इत्यादिषु इमेजिंग् परीक्षणेषु इदं सुलभतया द्रष्टुं शक्यते । एतेन वैद्याः प्रत्यारोपणस्य निरीक्षणं कर्तुं, तस्य सम्यक् कार्यं करोति इति सुनिश्चितं कर्तुं च सुकरं भवति ।
तालाबद्धपट्टिकाः किं कृते उपयुज्यन्ते ?
अस्थिरोगस्य शल्यक्रियासु रोगस्य वा चोटस्य वा कारणेन भग्नाः, भग्नाः, दुर्बलाः वा अस्थिः स्थिरतां, समर्थनं च दातुं लॉकिंग प्लेट् इत्यस्य उपयोगः भवति
प्लेट् पेचकानां उपयोगेन अस्थिसङ्गतिः भवति, पेचकाः च प्लेट् मध्ये ताडयन्ति, येन नियतकोणनिर्माणं निर्मीयते यत् चिकित्साप्रक्रियायां अस्थिस्य दृढं समर्थनं प्रदाति कटिबन्धस्य, अग्रभुजस्य, नूपुरस्य, पादस्य च भङ्गस्य चिकित्सायां, मेरुदण्डस्य संलयनशल्यक्रियादिषु अस्थिरोगचिकित्सासु च लॉकिंगप्लेट्-इत्यस्य उपयोगः सामान्यतया भवति
ते विशेषतया तेषु सन्दर्भेषु उपयोगिनो भवन्ति यत्र अस्थि कृशः अथवा अस्थिविकारयुक्तः भवति, यतः प्लेटस्य तालाबन्दीतन्त्रं अतिरिक्तं स्थिरतां प्रदाति, प्रत्यारोपणस्य विफलतायाः जोखिमं न्यूनीकरोति च
अस्थिपट्टिका कथं कार्यं करोति ?
अस्थिफलकं चिकित्साप्रक्रियायां अस्थिभङ्गस्य स्थिरीकरणाय उपयुज्यमानं चिकित्सायन्त्रम् अस्ति । इदं धातुस्य समतलखण्डं भवति, यत् सामान्यतया स्टेनलेस इस्पातेन अथवा टाइटेनियमेन निर्मितं भवति, यत् पेचकानां उपयोगेन अस्थिपृष्ठे संलग्नं भवति । प्लेट् आन्तरिकपट्टिकारूपेण कार्यं करोति यत् भग्नानाम् अस्थिखण्डान् सम्यक् संरेखणं कृत्वा चिकित्साप्रक्रियायां स्थिरतां प्रदाति पेचकाः प्लेट् अस्थिपर्यन्तं सुरक्षितं कुर्वन्ति, प्लेट् अस्थिखण्डान् सम्यक् स्थाने धारयति । अस्थिप्लेट् कठोरनिश्चयं प्रदातुं भङ्गस्थाने गतिं निवारयितुं च निर्मिताः सन्ति, येन अस्थि सम्यक् स्वस्थः भवति । कालान्तरे अस्थि प्लेट् परितः वर्धयित्वा परितः ऊतकयोः समावेशं करिष्यति । अस्थिः पूर्णतया स्वस्थः जातः चेत् प्लेट् अपसारयितुं शक्यते यद्यपि एतत् सर्वदा आवश्यकं न भवति ।
किं तालाबन्दीपेचकाः संपीडनं ददति ?
तालाबन्दीपेचकाः संपीडनं न ददति, यतः ते प्लेट् मध्ये ताडयितुं स्थिरकोणनिर्माणद्वारा अस्थिखण्डान् स्थिरीकर्तुं च निर्मिताः सन्ति संपीडनं अ-ताला-युक्तानां पेचकानां उपयोगेन भवति ये संपीडन-स्लॉट्-मध्ये अथवा प्लेट्-छिद्रेषु स्थापिताः भवन्ति, येन पेचकानां कठिनीकरणेन अस्थिखण्डानां संपीडनं भवति
प्लेट्, पेचः च व्यथयन्ति वा ?
शल्यक्रियायाः समये प्लेट्, पेचः च प्रविष्ट्वा वेदना, असुविधा च भवति इति सामान्यम् । परन्तु यथा यथा शरीरं स्वस्थं भवति तथा शल्यक्रियास्थलं स्वस्थं भवति तथा तथा कालान्तरे वेदना शान्तव्या । औषधस्य शारीरिकचिकित्सायाः च माध्यमेन वेदनायाः प्रबन्धनं कर्तुं शक्यते । शल्यचिकित्सकेन प्रदत्तानां शल्यक्रियापश्चात् निर्देशानां अनुसरणं कृत्वा निरन्तरं वा वर्धमानं वा वेदनां चिकित्सादलं प्रति निवेदयितुं महत्त्वपूर्णम् अस्ति। दुर्लभेषु सन्दर्भेषु हार्डवेयर (प्लेट्, स्क्रू च) असुविधां वा वेदना वा जनयितुं शक्नोति, तथा च एतादृशेषु सन्दर्भेषु शल्यचिकित्सकः हार्डवेयर-निष्कासनस्य अनुशंसा कर्तुं शक्नोति ।
प्लेट्-पेच-इत्यनेन अस्थिनां चिकित्सायाः कियत्कालं भवति ?
प्लेट्-पेच-इत्यनेन अस्थि-रोगस्य चिकित्सायाः समयः चोटस्य तीव्रता, चोटस्य स्थानं, अस्थि-प्रकारस्य, रोगी-वयः, समग्र-स्वास्थ्यस्य च आधारेण भिन्नः भवितुम् अर्हति सामान्यतया प्लेट्-पेच-साहाय्येन अस्थि-सम्पूर्णतया स्वस्थतायै कतिपयान् सप्ताहान् यावत् कतिपयान् मासान् यावत् समयः भवितुं शक्नोति ।
प्रारम्भिकपुनर्प्राप्तिकालस्य मध्ये, यत् सामान्यतया ६-८ सप्ताहान् यावत् भवति, रोगी प्रभावितक्षेत्रं स्थिरं सुरक्षितं च स्थापयितुं कास्ट् अथवा ब्रेस् धारयितुं प्रवृत्तः भविष्यति अस्य अवधिस्य अनन्तरं रोगी शारीरिकचिकित्सां वा पुनर्वासं वा आरभुं शक्नोति यत् प्रभावितक्षेत्रे गतिपरिधिं बलं च सुधारयितुम् सहायकं भवति ।
तथापि, एतत् ज्ञातव्यं यत् एकवारं कास्ट् अथवा ब्रेसः निष्कासितः जातः चेत् चिकित्साप्रक्रिया पूर्णा न भवति, तथा च अस्थिस्य पूर्णतया पुनर्निर्माणं कृत्वा मूलबलं पुनः प्राप्तुं कतिपयान् मासान् अपि यावत् समयः भवितुं शक्नोति केषुचित् सन्दर्भेषु अस्थिस्य चिकित्सायाः अनन्तरम् अपि चोटस्य अनन्तरं कतिपयान् मासान् यावत् अवशिष्टवेदना अथवा असुविधा भवति ।
