Suprapatellar Approach Tibial Nail: Qajeelfama bal’aa
Caccabni tibia miidhaan beekamaa ta’ee fi yeroo baay’ee baqaqsanii hodhuu kan barbaadudha. Malleen baqaqsanii hodhuu baay’ee beekamoo ta’an keessaa tokko cimdii intramedullary fayyadamuudha. Suprapatellar approach tibial nail jechuun tooftaa waggoota dhiyoo asitti faayidaa hedduu qabuun jaalala argatedha. Barreeffama kana keessatti, faayidaa isaa, agarsiiftuu, tooftaa baqaqsanii hodhuu, bulchiinsa baqaqsanii hodhuu boodaa fi rakkoolee mudachuu danda’an dabalatee, cimdii tibial suprapatellar approach bal’inaan ni ilaalla.
Gabatee Qabiyyee
Seensa
Anaatoomii Tibiyaa
Agarsiistota Dhihannaa Suprapatellar Tibial Nail
Faayidaa Suprapatellar Approach Tibial Nail
Qophii Baqaqsanii Hodhuu Duraa
Teeknika Baqaqsanii Hodhuu Suprapatellar Approach Tibial Nail
Bulchiinsa Baqaqsanii Hodhuu Booda
Rakkoolee Mudachuu Danda’an
Tooftaalee Biroo Waliin Walbira Qabsiisuu
Goolaba
Gaaffii fi deebii
1. Seensa
Tibiyaan lafee dheeraa qaama keessatti baay’inaan caccabu keessaa isa tokko. Caccabni tibia yeroo baayyee sababa malunion fi non-union baay’ee waan ta’eef gidduu seenummaa baqaqsanii hodhuu barbaachisa. Mismaara keessaa (intramedullary nails) tasgabbii fooyya’aa fi yeroo fayyina saffisaa dabalatee faayidaa hedduu qabaachuu isaatiin caccabbii tibial yaaluuf ulaagaa warqee ta’eera.
Suprapatellar approach tibial nail tooftaa waggoota dhiyoo asitti tooftaalee biroo caalaa faayidaa hedduu qabaachuu isaatiin jaalala argateera. Barreeffamni kun qajeelfama bal’aa suprapatellar approach tibial nail dhiyeessuuf kan akeekedha.
2. Anaatoomii Tibiyaa
Suprapatellar approach tibial nail irratti mari’achuu keenya dura anatoomii tibia hubachuun barbaachisaa dha. Tibiyaan lafee dheeraa lamaan miila gadii keessa jiran keessaa isa guddaa yoo ta’u, ulfaatina qaamaa harka caalu kan baatudha. Dhuma tibia kan dhiyoo (proximal end of the tibia) femur waliin walqabatee jilba kan uumu yoo ta’u, dhuma fagoo fibula fi talus waliin walqabatee jilba jilbaa kan uumudha.
Tibiyaan karaa keessaa (intramedullary canal) kan dheerina isaatiin fiigu qaba. Sululaan dhuma dhiyoo irratti bal’aa fi gara dhuma fagootti dhiphata. Sulula kun bakka mismaara keessaa (intramedullary nail) itti galfamudha.
3. Agarsiistota Suprapatellar Approach Tibial Nail
Mismaara tibial suprapatellar approach wal’aansa caccabbii tibial adda addaatiif kan agarsiifamu yoo ta’u, isaanis:
Caccabsa tibial sadaffaa fagoo
Caccabsa tibial dhiyoo
Caccabsa shaafta tibial
Caccabsa oblique ta’e
Caccabsa ispiraalii
Caccabsa qaamaa (comminuted fractures).
Caccabsa mudaa kortikaalii guddaa qabu
4. Faayidaa Suprapatellar Approach Tibial Nail
Suprapatellar approach tibial nail tooftaalee biroo caalaa faayidaa hedduu qaba, kanneen keessaa:
Hir’ina caccabaa fooyya’aa: Haalli suprapatellar bakka caccabbii haala gaariin akka mul’atu kan taasisu yoo ta’u, kunis hir’ina caccabaa fooyya’aa ta’e fida.
Dhiiga hir’isuu: Malli suprapatellar jedhamu kun tishuu lallaafaa xiqqaa kan of keessaa qabu yoo ta’u, kunis yeroo baqaqsanii hodhuu dhiigni akka hir’atu taasisa.
Balaa infekshinii hir’isuu: Mala suprapatellar jedhamu madda infekshinii ta’uu danda’u kan jilba jilbaa irraa fagaachuudhaan carraa infekshinii hir’isa.
Balaa miidhaan qaama saalaa dhiiraa (patellar tendon) hir’isuu: Malli suprapatellar tendon (patellar tendon) irraa kan fagaatu yoo ta’u, kunis balaa miidhaan caasaa barbaachisaa kanaa hir’isa.
Saffisaan fayyuu: Dhukkubsattoonni baqaqsanii hodhuu cimdii tibial suprapatellar approach godhan kanneen tooftaalee biroo fudhatan waliin wal bira qabamee yoo ilaalamu saffisaan fayyuu fi turtii hospitaalaa gabaabaa ta’uu danda’u.
5. Qophii Baqaqsanii Hodhuu Duraa
Baqaqsanii hodhuu cimdii tibial suprapatellar approach osoo hin raawwatamin dura dhukkubsattoonni akkaataa idileetti qophii baqaqsanii hodhuu duraa hedduu ni raawwatu. Kunis seenaa yaalaa gadi fageenya qabu, qorannoo qaamaa, fi qorannoo suuraa kan akka raajii eksiree, CT scan, ykn MRI scan bal’inaafi bakka caccabbii madaaluu kan dabalatu ta’a.
Dhukkubsattoonni qorannoo dhiigaa baqaqsanii hodhuu duraa fi qorannoo laabraatoorii biroo fayyaa waliigalaa isaanii madaaluu fi haalawwan fayyaa duraan turan baqaqsanii hodhuu fi fayyina isaanii irratti dhiibbaa uumuu danda’an adda baasuus ni danda’u.
Dhukkubsattoonni qoricha fudhatan kamiyyuu, qoricha ajaja ogeessa fayyaa malee bitamuu fi dabalata dabalatee, ogeessa baqaqsanii hodhuu isaanii beeksisuun barbaachisaa dha, sababiin isaas qorichi tokko tokko balaa dhiiguu ykn rakkoolee biroo irraa kan ka’e baqaqsanii hodhuu dura addaan kutuu barbaachisuu danda’a.
Dhukkubsattoonni torban baqaqsanii hodhuu duratti tamboo xuuxuu akka dhiisanii fi alkoolii akka hin dhugne gorfamuu danda’u, sababiin isaas wantootni kun adeemsa fayyinaa gidduu seenuun carraa rakkoolee mudachuu danda’u dabaluu danda’u.
6. Teeknika Baqaqsanii Hodhuu Suprapatellar Approach Tibial Nail
Baqaqsanii hodhuun cimdii tibial suprapatellar approach akkaataa idileetti anesthesia waliigalaa jalatti kan raawwatamu yoo ta’u, xumuruuf sa’aatii hedduu fudhachuu danda’a. Tooftaan baqaqsanii hodhuu tarkaanfiiwwan armaan gadii of keessaa qaba:
Dhukkubsataan minjaala baqaqsanii hodhuu irratti haala taa’ee kan dhaabatu yoo ta’u, miilli dhibee kanaan qabame ol kaafamee fi qabduu miilaatiin kan deeggarameedha.
Gogaa irratti ciccitiinsi xiqqaan kan godhamu yoo ta’u, sibiilli qajeelchaa gogaa keessaa fi gara karaa intramedullary canal tibia keessa seena.
Sulula kana mismaara galchuuf qopheessuuf reamer fayyadama.
Sana booda mismaara karaa ciccitaa sanaa galfamee filooroskooppii fayyadamuun gara sululaatti qajeelfama.
Mismaara bakka isaa erga ga’ee booda, bakka isaa akka qabatuuf, iskiriyuuwwan qulfii karaa mismaara sanaa fi lafee keessa galfama.
Sana booda ciccitiinsi sun cufama, miilli immoo kaastaa ykn qaphxii fayyadamuun akka hin sochoone taasifama.
7. Bulchiinsa baqaqsanii hodhuu boodaa
Baqaqsanii hodhuu cirracha tibial suprapatellar approach hordofuun dhukkubsattoonni akkaataa idileetti hordoffii fi dhukkubbii to’achuuf guyyoota hedduu hospitaala keessa ni dabarsu. Miila dhibee kanaan qabame ol kaasuun torban hedduudhaaf ulfaatina itti kaa'uu irraa akka of qusatan ni gorfama.
Dhukkubsattoonnis shaakala maashaalee naannoo jilbaa cimsuu fi akka hin jabaanne gargaaru akka raawwatan ni kennamaaf. Dhukkubsattoonni miila dhibee kanaan qabame keessatti sochii fi humna guutuu akka deebi’an gargaaruuf yaaliin qaamaa gorfamuu danda’a.
Dhukkubsattoonni dhukkubbii to'achuu fi infekshinii ittisuuf akka barbaachisummaa isaatti qoricha dhukkubbii fi antibaayootikii ni kennamaaf. Adeemsa fayyinaa hordofuu fi rakkoolee kamiyyuu madaaluuf beellamni hordoffii ni beellamama.
8. Rakkoolee Mudachuu Danda’an
Akkuma baqaqsanii hodhuu kamiyyuu, baqaqsanii hodhuu cirracha tibial suprapatellar approach wajjin walqabatee balaa fi rakkoon uumamuu danda’a. Isaan keessaa:
Dhukkubsattoonni balaawwan kana ogeessa baqaqsanii hodhuu isaanii waliin mari’achuu fi qajeelfama baqaqsanii hodhuu duraa fi boodaa hunda hordofuun balaa rakkoolee mudachuu danda’u xiqqeessuun barbaachisaa dha.
9. Tooftaalee Biroo Waliin Walbira Qabsiisuu
Suprapatellar approach tibial nail malawwan hedduu caccabbii tibial yaaluuf gargaaran keessaa isa tokkodha. Tooftaaleen biroo mismaara tibial infrapatellar approach, mismaara tibial retrograde, fi plate fi screw fixation kan jedhamanidha.
Tokkoon tokkoon tooftaa faayidaa fi miidhaa kan qabu yoo ta’u, cimdiin tibial suprapatellar approach faayidaa addaa hedduu kan qabu yoo ta’u, isaanis caccabbii hir’isuu fooyya’aa, dhiiga dhabuu hir’isuu, fi carraa infekshinii fi miidhaan tendonii patellar hir’isuu dabalata.
10. Xumura
Suprapatellar approach tibial nail mala baqaqsanii hodhuu beekamaa caccabbii tibial yaaluuf gargaarudha. Tooftaalee biroo caalaa faayidaa hedduu kan qabu yoo ta'u, isaanis caccabbii hir'isuu fooyya'aa, dhiiga hir'isuu, fi carraa infekshinii fi miidhaan qaama saalaa hir'isuu dabalata.
Haa ta’u malee, akkuma baqaqsanii hodhuu kamiyyuu balaa fi rakkoon mudachuu danda’u waan jiruuf, dhukkubsattoonni filannoo isaanii of eeggannoodhaan ilaaluu fi ogeessa baqaqsanii hodhuu isaanii waliin mari’achuun murtoo sirrii ta’e murteessuu isaanii barbaachisaa dha.
11. Gaaffii fi deebii
Baqaqsanii hodhuun cimdii tibial suprapatellar approach yeroo hangamii fudhata?
Baqaqsanii hodhuun kun akkaataa idileetti sa’aatii hedduu fudhata.
Baqaqsanii hodhuu cirracha tibial suprapatellar approach irraa fayyuuf yeroo hammamii fudhata?
Yeroon fayyuu hamma caccabaa fi dandeettii fayyina dhukkubsataa dhuunfaa irratti hundaa’uun garaagarummaa qabaachuu danda’a, garuu akkaataa idileetti lafeen guutummaatti fayyuuf ji’oota hedduu fudhata.
Milkaa’inni baqaqsanii hodhuu cirracha tibial suprapatellar approach maali?
Milkaa’inni baqaqsanii hodhuu akka waliigalaatti olaanaa ta’us, haala dhukkubsataa dhuunfaa fi hamma caccabbii sanaa irratti hundaa’uun garaagarummaa qabaachuu danda’a.
Baqaqsanii hodhuu cirracha tibial suprapatellar approach booda yaala qaamaa na barbaachisa?
Miila dhibee kanaan qabame keessatti sochii fi humna guutuu akka deebifattu si gargaaruuf wal’aansi qaamaa gorfamuu danda’a.
Filannoon baqaqsanii hodhuu malee caccabbii tibial yaaluuf ni jiraa?
Yeroo tokko tokko, filannoowwan baqaqsanii hodhuu malee kan akka casting ykn bracing fayyadamuun tibial fractures yaaluun ni danda’ama, garuu kun haala dhukkubsataa dhuunfaa irratti hundaa’a.
