किं भवन्तः मेटाकार्पल् भङ्गं कथं निवारयितुं जानन्ति ?

मेटाकार्पोफैलेन्जियलभङ्गः हस्तस्य आघातस्य सामान्यः भङ्गः भवति, यः सर्वेषां हस्त-आघात-रोगिणां प्रायः १/४ भागः भवति । हस्तस्य सुकुमारजटिलसंरचनायाः तस्य सूक्ष्ममोटरकार्यस्य च कारणात् अन्येषां दीर्घनलीभङ्गानाम् उपचारापेक्षया हस्तभङ्गस्य प्रबन्धनं दूरतरं महत्त्वपूर्णं तकनीकीदृष्ट्या च जटिलं भवति

पुनः स्थाननिर्धारणानन्तरं भङ्गस्य स्थिरतां सुनिश्चित्य मेटाकार्पोफैलेन्जियलभङ्गचिकित्सायाः सफलतायाः कुञ्जी अस्ति । हस्तस्य कार्यं पुनः स्थापयितुं भङ्गस्य प्रायः सम्यक् निश्चयस्य आवश्यकता भवति, पूर्वं च प्लास्टरेन बाह्यनिर्धारणं वा किर्श्नरपिनैः आन्तरिकं निश्चयः वा सामान्यतया उपयुज्यते स्म, परन्तु प्रायः अशुद्धनिश्चयस्य वा दीर्घस्य निश्चयसमयस्य कारणतः, यत् प्रारम्भिकशस्त्रक्रियापश्चात् सन्धिपुनर्वासाय अनुकूलं न भवति, तथा च मेटाकार्पोफैलेन्जियलस्य कार्यात्मकपुनर्प्राप्तेः अधिकः प्रभावः भवति सन्धिः, हस्तस्य कार्यात्मकपुनर्वासस्य केचन कष्टानि आनयन् ।

आधुनिकचिकित्साविधिषु अधिकाधिकं सुदृढतरं आन्तरिकनिश्चयस्य उपयोगः भवति, यथा सूक्ष्मप्लेटस्क्रूनिर्धारणम् ।

उपचार सिद्धान्त

हस्तस्य मेटाकार्पल-फैलेन्जियल-भङ्गयोः चिकित्सायाः सिद्धान्ताः सन्ति : शारीरिक-पुनर्स्थापनम्, हल्काः दृढः च निश्चयः, प्रारम्भिकगतिशीलता, कार्यात्मकव्यायामः च हस्तस्य अन्तर्-आर्टिकुलर-पेरिआर्टिकुलर-भङ्गयोः चिकित्सायाः सिद्धान्ताः अन्येषां अन्तर्-आर्टिकुलर-भङ्गानाम् समानाः सन्ति : आर्टिकुलर-पृष्ठस्य शरीररचनास्य पुनर्स्थापनं प्रारम्भिककार्यक्रिया च हस्तस्य मेटाकार्पल-फैलेन्जियल-भङ्गयोः उपचारेण हस्ततलस्य पृष्ठीयपक्षे >१०° परिभ्रमणं, पार्श्वकोणं, कोणीयविस्थापनं वा विना शारीरिकपुनर्स्थापनं प्राप्तुं प्रयतितव्यम् यदि मेटाकार्पलस्य भङ्गान्तः कोणे पार्श्वतः परिभ्रमितः वा विस्थापितः वा भवति तर्हि अङ्गुलीयाः मोचनविस्तारगतिस्य सामान्यप्रक्षेपवक्रतां परिवर्तयिष्यति, येन मोचनकाले समीपस्था अङ्गुलीतः धक्कायति वा पतति वा, अङ्गुलीकार्यस्य सटीकता प्रभाविता भवति यदा तु हस्ततलस्य पृष्ठभागं प्रति >१०° कोणीयविस्थापनं अस्थि-कण्डरायोः चिकनी-संपर्क-पृष्ठं नष्टं करिष्यति, मोचन-विस्तारयोः कण्डरा-प्रतिरोधं गति-परिधिं च वर्धयिष्यति, कण्डरायां दीर्घकालीन-चोटं च जनयिष्यति, येन कण्डरा-विच्छेदस्य जोखिमः उत्पद्यते कण्डराविच्छेदस्य जोखिमः ।

मेटाकार्पल-फैलेन्जियल-भङ्गयोः घूर्णनविकृतिं सहितुं क्षमता समाना भवति, यदा तु मेटाकार्पलः लिंगस्य अपेक्षया लघुकरणविस्थापनं पृष्ठीयकोणीयविस्थापनं च उत्तमरीत्या सहते कार्पोमेटाकार्पल-मेटाकार्पोफैलेन्जियल-सन्धिः मेटाकार्पलस्य कोणीयविकृतिं क्षतिपूर्तिं कर्तुं शक्नोति, तथा च कुण्डलाकारः लघुअङ्गुली तर्जनीमध्यमाङ्गुलीयाः अपेक्षया मेटाकार्पलस्य कोणीयविकृतेः अनुकूलः भवति आन्तरिकहस्तस्नायुसंक्षेपस्य कारणेन पकडबलस्य न्यूनता तदा एव स्पष्टा भवति यदा मेटाकार्पलः पृष्ठीयपक्षे ३०° अधिकं कोणं भवति

शल्य चिकित्सा दृष्टिकोण

मेटाकार्पलभङ्गस्य शल्यक्रियायाः उपायः तुल्यकालिकरूपेण सरलः भवति तथा च सामान्यतया पृष्ठीयपद्धतेः उपयोगः भवति, यथा चित्रे ४-१४ दर्शितम् अस्ति । द्वितीयः मेटाकार्पलः त्रिज्यारूपेण चीर्णः भवति, पञ्चमः मेटाकार्पलः उल्नार्ल् चीर्णः भवति, तृतीयचतुर्थः मेटाकार्पलः प्रायः मध्यभागे चीर्णः भवति यदि एकस्मिन् समये समीपस्थौ मेटाकार्पलौ शल्यक्रिया क्रियते तर्हि शल्यक्रियास्थलद्वयं गृह्णीतुं मध्यम S-आकारस्य चीरस्य उपयोगः भवति ।

विधिचयनं नियतम्

मेटाकार्पोफैलेन्जियलभङ्गस्य कृते बहवः आन्तरिकनिश्चनसामग्रीः सन्ति, यथा किर्श्नर्पिन्, पेचः, प्लेट्, बाह्यनिश्चनचतुष्कोणः, येषु किर्श्नर्पिन्, माइक्रोप्लेट् च अधिकतया उपयुज्यन्ते मेटाकार्पल-भङ्गस्य कृते माइक्रोप्लेट्-सहितं आन्तरिक-निश्चयस्य किर्श्नर्-पिन-इत्यनेन सह निश्चयस्य अपेक्षया स्पष्टाः लाभाः सन्ति, अतः तत् प्राधान्यं दातुं शक्यते; समीपस्थस्य लिंगभङ्गस्य कृते सामान्यतया सूक्ष्मप्लेट् प्राधान्यं भवति, परन्तु यदा समीपस्थस्य लिंगस्य तथा शिरःभङ्गस्य दूरस्थखण्डे पेचकान् स्थापयितुं कष्टं भवति तदा पारितकिर्श्नरपिनैः सह आन्तरिकं निश्चयः प्राधान्यं भवति, यत् प्रभाविताङ्गुलीयाः कार्यात्मकपुनर्प्राप्त्यर्थं अधिकं अनुकूलं भवति मध्य-फालेन्जियल-भङ्गस्य चिकित्सायाः कृते किर्श्नर्-पिन्-इत्येतत् प्राधान्यं दातव्यम् ।

१、किर्श्नरस्य सुई: १. 

किर्श्नरस्य सुई-आन्तरिक-निश्चयः ७० वर्षाणाम् अधिककालात् चिकित्सालये प्रयुक्तः अस्ति तथा च मेटाकार्पोफैलेन्जियल-भङ्गस्य कृते सर्वाधिकं प्रयुक्ता आन्तरिक-निश्चय-सामग्री अस्ति, यस्य संचालनं सुलभं, किफायती च व्यावहारिकं च अस्ति, तथा च सर्वाधिकं शास्त्रीयं आन्तरिक-निश्चय-विधिः अस्ति, यथा चित्रे ४-१५ दर्शितम् अस्ति हस्तभङ्गस्य चिकित्सायां सर्वाधिकं प्रयुक्तं आन्तरिकं स्थापनत्वेन अद्यापि तस्य प्रयोगः बहुधा भवति । 

किर्श्नर्-पिन-सहितं आन्तरिक-निश्चयस्य लाभाः : १.

1 संचालनं सुलभं तथा उपयोगे अतीव लचीला; 

२ मृदु ऊतकस्य विच्छेदनं न्यूनं, भङ्गस्य अन्ते रक्तप्रवाहस्य न्यूनः प्रभावः, शल्यक्रियायाः आघातः न्यूनः, भङ्गस्य चिकित्सायाः अनुकूलः च; 

3 सुलभ गौण पिन पुनर्प्राप्ति; 

4 न्यूनलाभः व्यापकः च अनुप्रयोगः, अधिकांशहस्तभङ्गयोः (यथा अन्तर्-आर्टिकुलर-भङ्गः, गम्भीरः क्षीण-भङ्गः तथा च अन्त्य-फालेन्जियल-भङ्गः) प्रयोज्यः 

आन्तरिकनिश्चयस्य दोषाः : १. 

(१) प्लेट्-निश्चयस्य तुलने स्थिरता दुर्बलं भवति, तथा च लघुकरणं घूर्णन-विस्थापनं च एकेन पिनेन नियन्त्रयितुं न शक्यते, सामान्यतया क्रॉस्-निश्चयाय २ पिनाधिकानां आवश्यकता भवति 

(२) भङ्गस्य अन्ते संपीडनप्रभावः नास्ति; 

(३) सन्धिपृष्ठं पार-सन्धि-निश्चयेन क्षतिग्रस्तं भवति; 

(४) सन्धिस्य निश्चयः, कण्डराया: अवरोधः च हस्तसन्धिस्य प्रारम्भिकव्यायामं निवारयति तथा च कार्यात्मकपुनर्प्राप्तिम् प्रभावितं करोति ।

आधुनिक-आन्तरिक-निश्चय-प्रविधि-उपकरणयोः तीव्र-विकासेन किर्श्नर्-पिन-सहितं आन्तरिक-निश्चयः अधिकाधिकं परिष्कृतः अभवत्, तथा च तेषु अधिकांशं सन्धिं पारं विना, सन्धिस्य परितः मृदु-उपस्थानां, कण्डराणां च अल्पं क्षतिं कृत्वा, प्रारम्भिक-शल्यक्रिया-उत्तर-सन्धि-कार्य-प्रशिक्षणं प्रभावितं विना च निश्चयितुं शक्यते C-arm X-ray machine इत्यस्य साहाय्येन केचन प्रकरणाः Clinique pins इत्यनेन आन्तरिकनिर्धारणस्य बन्दं न्यूनीकरणं कृत्वा अपि संतोषजनकं परिणामं प्राप्तुं शक्नुवन्ति, येन स्थानीयमृदु ऊतकानाम् क्षतिः, भङ्गस्य अन्ते रक्तस्य आपूर्तिः च प्रभावः अधिकं न्यूनीकरोति, अतः भङ्गस्य चिकित्सां प्रवर्धयति 

क्रिस्टेन-पिन-सहितं आन्तरिक-निश्चयस्य सावधानताः : १. 

1 1.0~1.2 मिमी व्यासस्य क्रिस्टेनपिनैः बृहत्तराणि अस्थिखण्डानि निश्चययन्तु, तथा च भङ्गरेखायाः दिशानुसारं प्रवेशबिन्दुं प्रवेशदिशां च निर्धारयन्तु 

२ बलरेखायाः पुनर्स्थापनस्य उद्देश्यं कृत्वा अन्तर्-आर्टिकुलर-भङ्गाः शारीरिकरूपेण पुनः स्थापयित्वा दृढतया निश्चिन्ताः भवेयुः; 

3 सर्वेषां अस्थिखण्डानां क्रिस्टेनपिनद्वारा निश्चयस्य आवश्यकता नास्ति, तथा च भङ्गस्य अन्तस्य स्थिरतां प्राप्तुं आधारेण क्रिस्टेनपिनस्य यथासम्भवं न्यूनं उपयोगः करणीयः 

4 क्रिस्टेनपिनानि अङ्गुलीयाः कण्डरा अथवा पृष्ठीयकण्डराझिल्लीद्वारा न नियतं भवन्ति येन यथासम्भवं प्रारम्भिककार्यात्मकव्यायामस्य निर्माणं भवति; 

5 शस्त्रक्रियापूर्वयोजना कठोरः भवेत् तथा च शल्यक्रियायाः अन्तः शल्यक्रियायाः पुनरावृत्तिः न कर्तव्या, अन्यथा भङ्गखण्डः अधिकं मर्दितः अथवा अनिर्धारितः अपि भवितुम् अर्हति 

6 सामान्यतया किर्श्नर् पिनः त्वचायां स्थापयितव्यः यत् संक्रमणस्य सम्भावना न्यूनीभवति तथा च तस्य निष्कासनं कठिनं न भवति।

2、मेटाकार्पल सूक्ष्म प्लेट: 1 . 

हस्तभङ्गस्य दृढं आन्तरिकं निश्चयः प्रारम्भिककार्यात्मकव्यायामस्य आधारः भवति तथा च उत्तमं हस्तकार्यं पुनर्स्थापनार्थं आवश्यकं भवति।AO आन्तरिकनिर्धारणप्रविधिं भङ्गस्य अन्तस्य सटीकं शारीरिकं पुनर्स्थापनं तथा भङ्गस्य अन्तस्य कार्यात्मकावस्थायां स्थिरीकरणस्य आवश्यकता भवति, यत् सामान्यतया दृढनिश्चयः इति उच्यते, यत् प्रारम्भिकसक्रियगतिम् अनुमन्यते।एओ न्यूनतमरूपेण आक्रामकशल्यक्रियासु अपि बलं ददाति, ये रक्तप्रवाहस्य रक्षणं प्रति केन्द्रीभवन्ति। एओ न्यूनतम-आक्रामक-शल्यक्रिया-प्रक्रियासु अपि बलं ददाति यत् रक्तप्रवाहस्य संरक्षणं प्रति केन्द्रितं भवति । हस्तभङ्गस्य माइक्रोप्लेट् आन्तरिकनिर्धारणेन शक्तिः, भङ्गस्य अन्तस्य स्थिरता, अन्तयोः मध्ये दबावः च इति दृष्ट्या सन्तोषजनकं परिणामं प्राप्यते शल्यक्रियापश्चात् कार्यात्मकपुनर्प्राप्तेः, भङ्गस्य चिकित्सासमयस्य, संक्रमणस्य च दरस्य तुलने सूक्ष्मटाइटेनियमप्लेटस्य प्रभावशीलता केर्फपिनस्य अपेक्षया महत्त्वपूर्णतया श्रेष्ठा इति मन्यते, तथा च यतः सूक्ष्मटाइटेनियमप्लेटनिर्धारणानन्तरं भङ्गचिकित्सासमयः अन्येषां निश्चयविधानानां अपेक्षया महत्त्वपूर्णतया लघुः भवति, अतः रोगी सामान्यजीवने शीघ्रं पुनरागमनं सुलभं भवति

सूक्ष्मप्लेटस्य आन्तरिकनिश्चयचिकित्सायाः लाभाः : १. 

(1) केर्फ् पिनस्य तुलने माइक्रोप्लेट् स्क्रूषु उत्तमः ऊतकसंगतता ऊतकप्रतिक्रिया च भवति; 

(2) प्लेट् नखनिश्चितीकरणप्रणाल्याः स्थिरता तथा भङ्गस्य अन्ते दबावः भङ्गं शारीरिकपुनर्स्थापनस्य समीपे करोति, अधिकं सुरक्षितं निश्चयं करोति, यत् भङ्गचिकित्सायाः अनुकूलं भवति 

(3) सामान्यतया सूक्ष्मप्लेटनिर्धारणानन्तरं प्रारम्भिककार्यव्यायामस्य अनुमतिः भवति, यत् हस्तकार्यस्य पुनर्प्राप्त्यर्थं अनुकूलं भवति । 

3. सूक्ष्मपेचकाः।

सर्पिल-अथवा दीर्घ-तिर्यक्-भङ्ग-निर्धारणाय सूक्ष्म-स्क्रू-इत्यस्य स्थिरता इस्पात-प्लेट्-सदृशी भवति, परन्तु मृदु-उपाङ्गः, पेरिओस्टियल-विच्छेदन-क्षेत्रं च इस्पात-प्लेट्-निश्चयस्य अपेक्षया लघुः भवति, यत् रक्त-प्रवाहस्य रक्षणाय अनुकूलं भवति, न्यूनतम-आक्रामक-सञ्चालनस्य अवधारणायाः अनुरूपं च भवति यद्यपि समीपस्थसन्धिभङ्गस्य कृते T- तथा L-प्रकारस्य पट्टिकाः सन्ति तथापि डायफिसियलभङ्गस्य अपेक्षया शल्यक्रियापश्चात् पुनरागमनं दरिद्रतरं भवति, तथा च सूक्ष्मस्क्रू-इत्यस्य अन्तः- तथा पेरिआर्टिकुलर-भङ्ग-निर्धारणाय केचन लाभाः सन्ति अस्थिप्रकोष्ठे पेचयुक्ताः पेचकाः अधिकं तनावभारं सहितुं शक्नुवन्ति, अतः निश्चयः दृढः भवति तथा च भङ्गपृष्ठानां निकटसम्पर्कं कर्तुं भङ्गस्य अन्तयोः मध्ये दबावं स्थापयितुं शक्नोति, येन चिकित्सासमयः लघुः भवति तथा च भङ्गचिकित्सायाः सुविधा भवति, यथा चित्रे ४-१८ दर्शितम् अस्ति सूक्ष्मपेचस्य मुख्यतया डायफिसिसस्य तिर्यक् अथवा सर्पिलभङ्गस्य तथा बृहत्तरस्य अस्थिद्रव्यमानस्य अन्तर्-आर्टिकुलर-विच्छेदन-भङ्गस्य कृते उपयोगः भवति । इदं महत्त्वपूर्णं यत् केवलं सूक्ष्मपेचस्य उपयोगेन हस्तकाण्डस्य तिर्यक् वा सर्पिलभङ्गं निश्चयति सति भङ्गसूत्रस्य व्यासस्य न्यूनातिन्यूनं द्विगुणं भवितुमर्हति, तथा च अन्तर्-आर्टिकुलर-विच्छेदन-भङ्ग-खण्डानां निश्चये सूत्रस्य व्यासस्य न्यूनातिन्यूनं त्रिगुणं विस्तारं भवितुमर्हति

4. लघु बाह्य निश्चय ब्रेसिज़।

संकुचितमेटाकार्पोफैलेन्जियलभङ्गाः कदाचित् शल्यक्रियायाः चीरेण अपि शारीरिकरूपेण पुनःस्थापयितुं कठिनाः भवन्ति अथवा अस्थिमचायाः नष्टत्वात् आन्तरिकरूपेण दृढतया निश्चेतुं न शक्यन्ते बाह्यनिर्धारणकङ्कणः कर्षणप्रभावेण खण्डितं भङ्गं पुनः प्राप्तुं स्वस्य दीर्घतां च निर्वाहयितुं शक्नोति, यत् तुल्यकालिकरूपेण नियतभूमिकां निर्वहति, यथा चित्रे ४-१९ दर्शितम् अस्ति बाह्यनिर्धारणब्रेसस्य स्थापनं भिन्न-भिन्न-मेटाकार्पलस्य कृते भिन्नं भवति: प्रथमः द्वितीयः च मेटाकार्पलः पृष्ठीय-त्रिज्या-पक्षे, चतुर्थ-पञ्चम-मेटाकार्पल्-पृष्ठीय-उल्ना-पक्षे, तृतीय-मेटाकार्पल-इत्येतत् स्थिति-अनुसारं पृष्ठीय-त्रिज्या-अथवा पृष्ठीय-उल्ना-पक्षे स्थाप्यते, प्रवेश-बिन्दौ ध्यानं दत्त्वा कण्डरा । बन्द भङ्गाः क्ष-किरणस्य अन्तर्गतं निमील्य पुनः स्थापनं कर्तुं शक्यन्ते, पुनः स्थापनं आदर्शं न भवति चेत् पुनः स्थापनार्थं सहायतार्थं लघु-छेदं कर्तुं शक्यते ।

बाह्यनिर्धारणब्रेसस्य लाभाः।

(१) अस्य संचालनं सरलं भवति तथा च भङ्गस्य अन्तस्य विविधविस्थापनं समायोजयितुं शक्नोति;

(2) इदं प्रभावीरूपेण मेटाकार्पल-फालेन्जस्य अन्तर्-आर्टिकुलर-भङ्गं पुनः सेट् कर्तुं शक्नोति, आर्टिकुलर-पृष्ठस्य क्षतिं विना, तथा च आर्टिकुलर-पृष्ठं विचलितुं शक्नोति, येन सन्धि-कॅप्सूलस्य, पार्श्व-संपार्श्व-स्नायुबन्धस्य च संकुचनं निवारयितुं शक्यते 

(3) तत् खण्डितभङ्गानाम् कृते सीमित-आन्तरिक-निश्चयेन सह संयोजितुं शक्यते यत् शारीरिकरूपेण पुनः सेट् कर्तुं न शक्यते, तथा च बाह्य-निश्चय-कङ्कणः आंशिकरूपेण पुनः सेट् कर्तुं शक्नोति, बल-रेखां च निर्वाहयितुं शक्नोति 

(४) अनियतसन्धिस्थे प्रभाविताङ्गुलीयाः प्रारम्भिककार्यव्यायामान् सन्धिं परिहरितुं शक्नोति 

(५) प्रभावितहस्तस्य व्रणस्य शल्यक्रियापश्चात् चिकित्सां न प्रभावितं कृत्वा हस्तभङ्गं प्रभावीरूपेण निवारयितुं शक्नोति।

अस्थिरोगप्रत्यारोपणं अस्थिरोगसाधनं च कथं क्रेतव्यम्?

कृते CZMEDITECH , अस्माकं कृते आर्थोपेडिक सर्जरी प्रत्यारोपणस्य अत्यन्तं सम्पूर्णा उत्पादपङ्क्तिः अस्ति तथा च तत्सम्बद्धानां उपकरणानां, उत्पादाः सहितम् मेरुदण्डस्य प्रत्यारोपणम्, मज्जा-अन्तर्गत-नखाः, आघात प्लेट, लॉकिङ्ग्-प्लेट्, कपाल-मैक्सिलोफेशियल, कृत्रिमशरीरम्, विद्युत्साधनम्, बाह्यस्थिरीकारकाः, आर्थ्रोस्कोपी, पशुचिकित्सापरिचर्या तथा तेषां सहायकयन्त्रसमूहाः।

तदतिरिक्तं, वयं निरन्तरं नूतनानां उत्पादानाम् विकासाय, उत्पादपङ्क्तयः विस्तारयितुं च प्रतिबद्धाः स्मः, येन अधिकवैद्यानां रोगिणां च शल्यक्रियायाः आवश्यकताः पूर्यन्ते, अपि च अस्माकं कम्पनीं सम्पूर्णे वैश्विके अस्थिचिकित्सीय प्रत्यारोपणानि तथा च यन्त्र-उद्योगे अधिका प्रतिस्पर्धां कर्तुं शक्नुमः।

वयं विश्वव्यापीरूपेण निर्यातं कुर्मः, अतः भवान् शक्नोति निःशुल्कं उद्धरणार्थं ईमेलपते song@orthopedic-china.com इत्यत्र सम्पर्कं कुर्वन्तु , अथवा त्वरितप्रतिक्रियायै WhatsApp इत्यत्र सन्देशं प्रेषयन्तु +86- 18112515727 .

यदि अधिकानि सूचनानि ज्ञातुम् इच्छन्ति तर्हि,क्लिक् कुर्वन्तु CZMEDITECH अधिकविवरणं अन्वेष्टुं ।