टिबिया एवं फीमर फ्रैक्चर के लिये रिंग फिक्सेटर

भङ्गनिश्चयस्य मूललक्ष्यं भग्नस्य अस्थिस्य स्थिरीकरणं, आहतस्य अस्थिस्य शीघ्रं चिकित्सां कर्तुं, आहतस्य अन्तस्य प्रारम्भिकगतिशीलतां पूर्णकार्यं च प्रत्यागन्तुं च भवति

बाह्यनिर्धारणं गम्भीररूपेण भग्नानाम् अस्थिनां चिकित्सायां सहायकं भवति । अस्मिन् प्रकारे अस्थिरोगचिकित्सायां भङ्गस्य सुरक्षां फिक्सेटर इति विशेषयन्त्रेण भवति, यत् शरीरस्य बाह्यम् अस्ति । त्वचां मांसपेशिं च गच्छन्तीनां विशेषाणां अस्थिपेचकानां (सामान्यतया पिनः इति उच्यते) उपयोगेन स्थिरकं क्षतिग्रस्तस्थलेन सह सम्बद्धं भवति यत् यथा यथा स्वस्थं भवति तथा तथा सम्यक् संरेखणं भवति

बाह्यः स्थिरकः किमर्थं प्रयुज्यते ?

भग्नानाम् अस्थिनां स्थिरीकरणं, संरेखणं च कर्तुं बाह्यनिश्चययन्त्रस्य उपयोगः भवितुं शक्यते । चिकित्साप्रक्रियायाः समये अस्थिः इष्टस्थाने एव तिष्ठति इति सुनिश्चित्य यन्त्रं बाह्यरूपेण समायोजितुं शक्यते । एतत् यन्त्रं प्रायः बालकेषु, भङ्गस्य उपरि त्वचायाः क्षतिग्रस्तसमये च उपयुज्यते ।

बाह्यस्थिरस्य के प्रकाराः सन्ति ?

बाह्य-निश्चयकर्तारः मूलभूताः त्रयः प्रकाराः सन्ति : मानक-एकतल-निश्चयकः, रिंग-निश्चयकः, संकर-निश्चयकः च ।

आन्तरिकनिरोधाय प्रयुक्तानि असंख्यानि यन्त्राणि मोटेन कतिपयेषु प्रमुखेषु वर्गेषु विभक्ताः सन्ति : ताराः, पिनः, पेचः, प्लेट्, अन्तःमज्जा नखः वा दण्डः च

अस्थिविच्छेदनार्थं वा भङ्गनिश्चयार्थं वा यदा कदा स्टेपल्स्, क्लैम्प्स् च उपयुज्यन्ते । अनेककारणानां अस्थिदोषाणां चिकित्सायाम् स्वजनीय-अस्थि-कलमस्य, एलो-कलमस्य, अस्थि-कलमस्य विकल्पस्य च बहुधा उपयोगः भवति । संक्रमितभङ्गानाम् अपि च अस्थिसंक्रमणस्य चिकित्सायाः कृते प्रतिजीवकमणिः बहुधा उपयुज्यते ।

टिबिया तथा फीमर फ्रैक्चर कृते रिंग फिक्सेटर: एकः अवलोकनः

टिबिया-फीमरयोः भङ्गस्य चिकित्सा चुनौतीपूर्णा भवितुम् अर्हति, तथा च प्लेट्-पेच-अथवा मज्जा-अन्तर्गत-नख-इत्यादीनि पारम्परिकाः निश्चय-विधयः सर्वदा सन्तोषजनकं परिणामं न प्राप्नुवन्ति अन्तिमेषु वर्षेषु जटिलटिबिया-फीमर-भङ्गस्य चिकित्सायै रिंग-फिक्सेर्-इत्यस्य उपयोगः अधिकाधिकं लोकप्रियः अभवत् । अस्य लेखस्य उद्देश्यं रिंग फिक्सेटर्, तेषां संकेताः, शल्यक्रियाविधिः, परिणामाः च इति व्यापकं अवलोकनं प्रदातुं वर्तते ।

रिंग फिक्सेटर इति किम् ?

रिंग फिक्सेटर इति बाह्यनिर्धारणयन्त्रं यत् दण्डैः, तारैः, पेचैः वा सम्बद्धैः धातुवलयैः युक्तं भवति । त्वक्प्रवेशकैः पिनैः तारैः वा अस्थियां वलयः अस्थियां लंगरिताः भवन्ति । यन्त्रं अङ्गस्य परितः स्थिरं फ्रेमं निर्माति यत् अस्थिखण्डानां स्थितिं संरेखणं च सटीकं नियन्त्रणं कर्तुं शक्नोति । फ्रेमस्य स्थिरता शीघ्रं परिचालनं भारं च धारयति, येन शीघ्रं चिकित्सा भवति, उत्तमं परिणामं च भवति ।

रिंग फिक्सेटर्स् कृते संकेताः

टिबिया-फीमर-भङ्गस्य विस्तृत-श्रेणीयाः कृते रिंग-फिक्सेटर-इत्येतत् सूचितं भवति, यत्र मुक्त-भङ्गः, अ-संयोगः, दुर्संयोगः, व्यापक-मृदु-उपस्थ-चोटैः सह भङ्गः च सन्ति यत्र पारम्परिकाः निश्चयविधयः सम्भवाः न सन्ति अथवा असफलाः अभवन् तेषु अपि ते उपयोगिनो भवन्ति । भङ्गयोः उपयोगस्य अतिरिक्तं अङ्गदीर्घीकरणप्रक्रियासु विकृतीनां सुधारणे च रिंगफिक्सेटरस्य उपयोगः भवति ।

शल्य चिकित्सा तकनीक

रिंग फिक्सेटरस्य स्थापनं जटिलप्रक्रिया अस्ति यस्याः सावधानीपूर्वकं योजना, सूक्ष्मनिष्पादनं च आवश्यकम् अस्ति । सामान्यसंज्ञाहरणस्य अथवा मेरुदण्डसंज्ञाहरणस्य अधीनं शल्यक्रिया भवति, भङ्गस्थानानुसारं रोगी सुपाइन-पार्श्वे वा स्थाप्यते चर्मद्वारा वा लघुछेदैः वा पिनाः ताराः वा प्रविष्टाः भवन्ति, तेषु वलयः संलग्नाः भवन्ति । भङ्गस्थले स्थिरतां संपीडनं च दातुं ताराः तनावग्रस्ताः भवन्ति । फ्रेमस्य स्थापनानन्तरं अङ्गस्य संरेखणं परीक्ष्य यथावश्यं समायोजितं भवति । शल्यक्रियापश्चात् रोगी यथासह्यते तथा शीघ्रं परिचालनं भारं च आरभ्यतुं प्रोत्साहितः भवति ।

जटिलताएँ

रिंग फिक्सेटर इत्यनेन सह सम्बद्धाः जटिलताः पिन-मार्गस्य संक्रमणं, तारस्य अथवा पिनस्य भङ्गः, सन्धि-कठोरता, न्यूरोवास्कुलर-चोटः च सन्ति । सम्यक् पिनस्थापनेन, तारानाम् समुचिततनावः, नियमितपिनस्थलपरिचर्या च इत्यनेन जटिलतायाः घटना न्यूनीकर्तुं शक्यते । प्रमुखजटिलतानां प्रकोपः न्यूनः भवति, अधिकांशं रूढिवादीरूपेण वा सरलशल्यक्रियाभिः वा प्रबन्धयितुं शक्यते ।

परिणामाः

जटिल टिबिया-फीमर-भङ्गस्य चिकित्सायां रिंग-फिक्सेटर-इत्यनेन उत्तमं परिणामं दर्शितम् अस्ति । ते शीघ्रं भारं धारयितुं शक्नुवन्ति, येन शीघ्रं चिकित्सा भवति, उत्तमं कार्यात्मकं परिणामं च भवति । अध्ययनेन ज्ञातं यत् निश्चयीकरणस्य पारम्परिकपद्धतीनां तुलने रिंग फिक्सेटरस्य संघस्य दरः अधिकः, संक्रमणस्य दरः न्यूनः, पुनः शल्यक्रियायाः दरः न्यूनः च भवति

निगमन

जटिल टिबिया-फीमर-भङ्गस्य चिकित्सायां रिंग-फिक्सेटर-इत्येतत् बहुमूल्यं साधनम् अस्ति । ते स्थिरं निश्चयं, संरेखणस्य सटीकं नियन्त्रणं च ददति, शीघ्रं परिचालनं, भार-वहनं च अनुमन्यन्ते । यद्यपि रिंग फिक्सेटरस्य स्थापनं जटिलप्रक्रिया अस्ति तथापि परिणामाः उत्तमाः सन्ति, यत्र पारम्परिक फिक्सेशनपद्धतीनां तुलने जटिलतायाः दरः न्यूनः भवति

प्रश्नोत्तरी

1. किं रिंग फिक्सेटरः कष्टप्रदः अस्ति ?

यद्यपि रिंग फिक्सेटरस्य स्थापनेन असुविधा, वेदना च भवितुम् अर्हति तथापि वेदनाप्रबन्धनं शल्यक्रियापश्चात् परिचर्यायोजनायाः अत्यावश्यकः भागः अस्ति ।

1. रिंग फिक्सेटरः कियत्कालं यावत् स्थाने तिष्ठति ?

रिंग फिक्सेटर्स् सामान्यतया षड् अष्टसप्ताहपर्यन्तं स्थाने भवन्ति, तदनन्तरं सरलबहिःरोगीप्रक्रियायां तेषां निष्कासनं भवति ।

1. किं अहं रिंग फिक्सेटर इत्यनेन स्नानं कर्तुं शक्नोमि ?

रिंग फिक्सेटर इत्यनेन स्नानं सम्यक् सावधानतया सम्भवति । शुष्कं स्थापयितुं फ्रेमं जलरोधककास्ट् आवरणेन वा प्लास्टिकपुटेन वा आच्छादयन्तु।