2/3 टिबिया तथा फीमर फ्रैक्चर कृते रिंग फिक्सेटर: एकः व्यापकः मार्गदर्शकः
टिबिया-फीमरयोः भङ्गाः दुर्बलीकरणीयाः चोटाः भवितुम् अर्हन्ति येषां समुचितं चिकित्सां, पुनर्प्राप्तिः च सुनिश्चित्य तत्कालं समुचितं च चिकित्सायाः आवश्यकता भवति । एकः प्रभावी उपचारविकल्पः 2/3 रिंग फिक्सेटरस्य उपयोगः अस्ति, यः एकः प्रकारः बाह्य फिक्सेटरः अस्ति यः प्रभावितस्य अस्थिस्य स्थिरतां प्रदाति तथा च सम्यक् संरेखणं चिकित्सा च भवति अस्मिन् लेखे वयं टिबिया-फीमर-भङ्गयोः कृते २/३ रिंग-फिक्सेटरस्य उपयोगं अन्वेषयिष्यामः, यत्र तस्य लाभाः, जोखिमाः, तस्य प्रयोगः कथं भवति इति च अन्तर्भवति
2/3 Ring Fixator इत्यस्य अवलोकनम्
२/३ रिंग फिक्सेटर इति यन्त्रं यत् द्वौ वा त्रयः वा स्ट्रट् इत्यनेन सम्बद्धौ वृत्ताकारधातुवलयौ भवतः । जटिलभङ्गयोः विशेषतः टिबिया-फीमरयोः सन्दर्भेषु अस्थिखण्डानां स्थिरीकरणाय, संरेखनाय च अस्य उपयोगः भवति । स्थिरकं बाह्यरूपेण प्रयोज्यते अर्थात् शरीरात् बहिः अस्थिखण्डेषु संलग्नः भवति, येन सम्यक् चिकित्सा, संरेखणं च भवति
2/3 रिंग फिक्सेटर के लाभ
टिबिया-फीमर-भङ्गयोः कृते २/३ रिंग-फिक्सेटरस्य उपयोगेन अनेके लाभाः सन्ति, यथा-
उन्नतस्थिरता : स्थिरीकरणं प्रभावितानां अस्थिखण्डानां उत्तमं स्थिरतां प्रदाति, येन सम्यक् संरेखणं चिकित्सा च भवति ।
संक्रमणस्य जोखिमः न्यूनः भवति : आन्तरिकनिर्धारणयन्त्राणां तुलने बाह्यस्थापनयन्त्राणां संक्रमणस्य सम्भावना न्यूना भवति ।
शीघ्रं पुनर्प्राप्तिः : अन्येषां उपचारानां तुलने २/३ रिंग फिक्सेटरस्य उपयोगेन पुनर्प्राप्त्यर्थं आवश्यकं समयं न्यूनीकर्तुं शक्यते ।
न्यूनतमं दागः : स्थिरकर्ता बाह्यरूपेण प्रयुक्तः भवति, अर्थात् दागः अल्पः वा नास्ति वा ।
2/3 रिंग फिक्सेटर के जोखिम
यद्यपि २/३ रिंग फिक्सेटर सामान्यतया सुरक्षिताः प्रभाविणः च भवन्ति तथापि अत्र केचन जोखिमाः सन्ति, यथा-
संक्रमणम् : यद्यपि अन्येषां यन्त्राणां तुलने संक्रमणस्य जोखिमः न्यूनः भवति तथापि संक्रमणस्य सम्भावना अद्यापि वर्तते ।
पिनस्य शिथिलीकरणं वा भङ्गः : अस्थियां स्थिरकं संलग्नं कर्तुं प्रयुक्ताः पिनाः शिथिलाः वा भग्नाः वा भवितुम् अर्हन्ति, येन स्थिरकं अस्थिरं भवति ।
वेदना असुविधा च : फिक्सेटरः विशेषतः आवेदनप्रक्रियायाः समये वेदनाम् असुविधां च जनयितुं शक्नोति ।
सीमितगतिशीलता : स्थिरकः गतिशीलतां दैनन्दिनक्रियाकलापं च सीमितुं शक्नोति ।
2/3 रिंग फिक्सेटर का अनुप्रयोग
२/३ रिंग फिक्सेटरस्य प्रयोगः एकः जटिलः प्रक्रिया अस्ति यस्याः कृते प्रशिक्षितस्य चिकित्साव्यावसायिकस्य विशेषज्ञतायाः आवश्यकता भवति । अत्र प्रवृत्तानां सोपानानां अवलोकनं भवति ।
Step 1: रोगी सज्जीकरणम्
फिक्सेटरस्य प्रयोगात् पूर्वं रोगी एक्स-रे, सीटी स्कैन् इत्यादीनि अनेकानि निदानपरीक्षाणि करिष्यति । एतेन चिकित्साव्यवसायिकः भङ्गस्य विस्तारं निर्धारयितुं, समुचितचिकित्सायाः योजनां च कर्तुं साहाय्यं करिष्यति ।
Step 2: फिक्सेटरस्य प्रयोगः
चिकित्साव्यवसायी अस्थिखण्डेषु पिनानि खनित्वा स्थिरकस्य वलयेषु संलग्नं कृत्वा स्थिरकं प्रयोक्ष्यति । त्वक्-कृतैः लघु-छेदैः अस्थि-मध्ये पिन-प्रवेशः भवति ।
Step 3: फिक्सेटरस्य समायोजनं
एकदा फिक्सेटरः स्थापितः भवति तदा चिकित्साव्यवसायी तस्य समायोजनं करिष्यति यत् सम्यक् संरेखणं स्थिरतां च सुनिश्चितं करिष्यति । एतदर्थं पिन-स्ट्रट्-इत्येतत् कठिनीकरणं वा शिथिलीकरणं वा आवश्यकं भवेत् ।
चरण 4: निरीक्षणं अनुवर्तनं च
फिक्सेटरस्य प्रयोगानन्तरं रोगी संक्रमणस्य वा अन्यजटिलतायाः वा किमपि लक्षणं द्रष्टुं निकटतया निरीक्षितः भविष्यति । चिकित्साव्यवसायी नियमितरूपेण एक्स-रे अपि करिष्यति येन सम्यक् चिकित्सा, संरेखणं च सुनिश्चितं भवति।
निगमन
2/3 रिंग फिक्सेटर टिबिया तथा फीमर फ्रैक्चरस्य प्रभावी उपचारविकल्पः अस्ति, यः स्थिरतां संरेखणं च प्रदाति तथा च संक्रमणस्य, दागस्य च जोखिमं न्यूनीकरोति यद्यपि केचन जोखिमाः सन्ति तथापि ते सामान्यतया लाभेन अतिक्रान्ताः भवन्ति । यदि भवान् भङ्गं कृतवान् अस्ति तथा च भवतां चिकित्सकः 2/3 रिंग फिक्सेटरस्य अनुशंसा करोति तर्हि तेषां सह जोखिमानां लाभानाञ्च चर्चां कर्तुं तेषां मार्गदर्शनस्य अनुसरणं च महत्त्वपूर्णं यत् समुचितपरिचर्यायाः निरीक्षणस्य च कृते।
प्रश्नोत्तरी
2/3 रिंग फिक्सेटर् कियत्कालं यावत् स्थाने स्थातुं आवश्यकम्?
स्थिरकस्य स्थाने स्थातुं कियत्कालं यावत् आवश्यकं भवति तत् भङ्गस्य तीव्रतायां स्थाने च निर्भरं भवति । कतिपयान् सप्ताहान् यावत् कतिपयान् मासान् यावत् भवितुम् अर्हति ।
किं २/३ रिंग फिक्सेटरस्य प्रयोगाय शल्यक्रिया आवश्यकी भवति ?
न, २/३ रिंग फिक्सेटरस्य प्रयोगाय शल्यक्रियायाः आवश्यकता नास्ति । अस्थिखण्डेषु बाह्यरूपेण प्रयोज्यते ।
अस्थिः स्वस्थः जातः ततः परं स्थिरकं निष्कासयितुं शक्यते वा ?
आम्, अस्थिः स्वस्थः जातः ततः परं फिक्सेटरं निष्कासयितुं शक्यते । प्रायः एतत् स्थानीयसंज्ञाहरणस्य अन्तर्गतं क्रियते, तुल्यकालिकरूपेण सरलप्रक्रिया च अस्ति ।
स्थिरकस्य स्थाने स्थित्वा कथं परिचर्या करोमि ?
स्थिरकस्य परिचर्यायै, परिपालनाय च भवतः चिकित्सकस्य निर्देशानां अनुसरणं महत्त्वपूर्णं भवति, यत्र नियमितरूपेण सफाई, संक्रमणस्य लक्षणानाम् निरीक्षणं च भवति
किं फिक्सेटरस्य स्थाने स्थित्वा सामान्यानि कार्याणि पुनः आरभुं शक्नोमि?
स्थिरकर्ता गतिशीलतां दैनन्दिनक्रियाकलापं च सीमितं कर्तुं शक्नोति, परन्तु भवतः वैद्यः मार्गदर्शनं करिष्यति यत् स्थिरकर्तुः स्थाने काः क्रियाकलापाः सुरक्षिताः समुचिताः च सन्ति
