कलाईसन्धिलॉकिंग प्लेटस्य आर्थ्रोडीसिसः एकः व्यापकः मार्गदर्शकः
कटिबन्धस्य आर्थ्रोडीसिसः एकः शल्यक्रिया अस्ति यस्य उद्देश्यं कटिबन्धस्य अस्थिषु एकत्र संलयनं भवति, सन्धिगतिः न भवति, वेदना न्यूनीकरोति च प्रायः कटिबन्धस्य गठियारोगः, आक्रोशजनकः चोटः, कटिबन्धस्य शल्यक्रिया असफलः वा रोगिषु कटिबन्धस्य गठियारोगः क्रियते । अस्मिन् लेखे वयं कटिबन्धस्य गठियाविकारे तालाबन्दीप्लेट्-प्रयोगस्य, प्रक्रियायाः एव, पुनर्प्राप्तिप्रक्रियायाः, सम्भाव्यजटिलतानां च चर्चां करिष्यामः
कटिबन्ध गठिया को समझना
कटिबन्धः गठिया इति किम् ?
कटिबन्धस्य गठियारोगः एकः शल्यक्रिया अस्ति यस्मिन् कटिबन्धस्य अस्थिषु एकत्र संलयनं भवति । सन्धिगतिनिवारणं वेदना न्यूनीकर्तुं च अस्याः प्रक्रियायाः उद्देश्यम् अस्ति । रेडियोकार्पल्, इन्टरकार्पल्, कार्पोमेटाकार्पल् च सन्धिषु कटिबन्धसन्धिषु कस्मिन् अपि सन्धिषु आर्थ्रोडिसिस् कर्तुं शक्यते ।
कटिबन्धस्य गठिया किमर्थं भवति ?
कटिबन्धस्य गठियाः सामान्यतया गम्भीरकटिशोथः, आघातकारकः चोटः, कटिबन्धस्य विफलशल्यक्रिया वा भवति । मदेलुङ्ग-विकृतिः अथवा किएन्बोक्-रोगः इत्यादीनां कतिपयानां जन्मजात-स्थितीनां कृते अपि आर्थ्रोडिसिस्-रोगस्य अनुशंसा कर्तुं शक्यते ।
कटिबन्धस्य गठियारोगस्य के लाभाः सन्ति ?
कटिबन्धस्य गठियारोगस्य मुख्यः लाभः वेदनानिवारणम् अस्ति । अस्थिसंलयनेन सन्धिस्थिरं भवति, वेदना च न्यूनीभवति । आर्थ्रोडीसिस् इत्यनेन केषुचित् सन्दर्भेषु पकडबलं, कटिबन्धस्य कार्यं च सुदृढं कर्तुं शक्यते ।
कटिबन्धस्य गठियारोगस्य के जोखिमाः सन्ति ?
कटिबन्धस्य गठियाविकारस्य मुख्यजोखिमाः असंयोगः (यत्र अस्थिः एकत्र संलयनं कर्तुं असफलाः), दुर्संयोगः (यत्र अस्थिः उपअनुकूलस्थाने संलयनं कुर्वन्ति), संक्रमणं च सन्ति तदतिरिक्तं कटिबन्धस्य गठियाः कटिबन्धस्य गतिपरिधिं सीमितं कर्तुं शक्नोति तथा च समग्रहस्तकार्यं प्रभावितं कर्तुं शक्नोति ।
कटिबन्धस्य गठियायां तालाबन्दीप्लेट्-प्रयोगः
लॉकिंग प्लेट् इति किम् ?
लॉकिंग प्लेट् अस्थिरोगप्रत्यारोपणं भवति यस्य उपयोगः भङ्गचिकित्सायाः अथवा सन्धिसंलयनस्य समये अस्थिषु स्थिरीकरणाय भवति । तालाबन्दीप्लेट्-मध्ये विशेषः पेच-विन्यासः भवति यत् ते अस्थि-सहितं यथा पारम्परिक-प्लेट्-मध्ये न संलग्नाः भवन्ति ।
कटिबन्धस्य आर्थ्रोडीसिस् इत्यस्मिन् लॉकिंग प्लेट् इत्यस्य उपयोगः किमर्थं भवति ?
कटिबन्धस्य गठियाविकारे प्रायः तालाबन्दीप्लेट्-प्रयोगः भवति यतोहि पारम्परिक-प्लेट्-अपेक्षया ते उत्तम-स्थिरतां प्रदास्यन्ति । अस्थिगुणवत्तायाः दुर्बलरोगिषु एतत् विशेषतया महत्त्वपूर्णं भवति, यतः एतेषु सन्दर्भेषु यत्र पारम्परिकप्लेट् न शक्नुवन्ति तत्र तालाबन्दीप्लेट् निश्चयं प्राप्तुं शक्नोति
कटिबन्धस्य आर्थ्रोडीसिस् इत्यस्मिन् लॉकिंग प्लेट् इत्यस्य उपयोगः कथं भवति ?
कटिबन्धस्य गठिया-शल्यक्रियायाः समये कटिबन्धस्य अस्थिः संलयनार्थं सज्जीकृतः भवति । अस्थिषु सम्यक् संरेखणं कृत्वा अस्थिस्य उपरि तालाबन्दी प्लेट् स्थापयित्वा स्थाने पेचः क्रियते । तालाबन्दीप्लेट्-निश्चये प्रयुक्ताः पेचकाः अस्थि-सङ्गतिं कर्तुं निर्मिताः सन्ति यथा पारम्परिकाः पेचकाः न शक्नुवन्ति ।
कटिबन्धस्य आर्थ्रोडीसिस् इत्यस्मिन् लॉकिंग प्लेट् इत्यस्य उपयोगस्य के लाभाः सन्ति?
कटिबन्धस्य गठियाविकारे तालाबन्दीप्लेटस्य उपयोगस्य अनेके लाभाः सन्ति, यथा स्थिरता वर्धते, पेचशिथिलतायाः जोखिमः न्यूनीकरोति, अस्थिगुणवत्तायाः दुर्बलप्रसङ्गेषु निश्चयं प्राप्तुं क्षमता च
कटिबन्ध गठिया प्रक्रिया
शल्यक्रियापूर्व योजना
कटिबन्धस्य गठिया-शल्यक्रियायाः पूर्वं भवतः शल्यचिकित्सकः भवतः कटिबन्धस्य समग्र-स्वास्थ्यस्य च सम्यक् मूल्याङ्कनं करिष्यति । अस्मिन् भवतः कटिबन्धस्य गठियायाः वा अन्येषां स्थितीनां विस्तारस्य आकलनाय एक्स-रे, सीटी-स्कैन्, एमआरआइ-स्कैन् वा भवितुं शक्नोति ।
संज्ञाहरणम्
कटिबन्धस्य गठियाशल्यक्रिया सामान्यतया सामान्यसंज्ञाहरणस्य अन्तर्गतं भवति । केषुचित् सन्दर्भेषु शामकेन सह स्थानीयसंज्ञाहरणस्य उपयोगः भवितुं शक्नोति ।
चीरा तथा उदघाटन
अस्थीनि प्रकाशयितुं शल्यचिकित्सकः कटिबन्धस्य उपरि चीरं करिष्यति । कटिबन्धं प्राप्तुं त्वक् मृदु ऊतकयोः सावधानीपूर्वकं विच्छेदनं भवति ।
अस्थि-सज्जता
कटिबन्धस्य अस्थिः उपास्थिम् अपसारयित्वा अस्थिनां सम्यक् संयोजनाय आकारं दत्त्वा संलयनार्थं सज्जीकृताः भवन्ति । शल्यचिकित्सकः संलयनप्रक्रियायां सहायतार्थं अस्थिकलमस्य उपयोगं कर्तुं शक्नोति ।
प्लेट् स्थापनं निश्चयः च
अस्थिः सज्जीकृत्य अस्थिस्य उपरि तालापत्रं स्थापयित्वा स्थाने पेचयति । तालाबन्दीप्लेट्-निश्चये प्रयुक्ताः पेचकाः अस्थि-सङ्गतिं कर्तुं निर्मिताः सन्ति यथा पारम्परिकाः पेचकाः न शक्नुवन्ति ।
समापनम्
एकदा प्लेट्, पेचः च स्थाने भवन्ति तदा चीरं सिवनीभिः वा स्टेपलैः वा पिहितं भवति । चिकित्साप्रक्रियायां सहायतार्थं कटिबन्धे कास्ट् वा पट्टिका वा प्रयोक्तुं शक्यते ।
पुनर्प्राप्ति प्रक्रिया
पश्चात परिचर्या
कटिबन्धस्य गठिया-शल्यक्रियायाः अनन्तरं जटिलतायाः लक्षणं भवति चेत् चिकित्सालये भवतः निकटतया निरीक्षणं भविष्यति । संक्रमणं निवारयितुं भवद्भ्यः वेदना-औषधानि, प्रतिजीवनानि च दत्तानि भवेयुः ।
स्थिरीकरणम्
कटिबन्धः कास्ट् अथवा स्प्लिण्ट् इत्यत्र कतिपयान् सप्ताहान् यावत् स्थिरं भविष्यति येन सम्यक् चिकित्सा भवति । पुनर्प्राप्त्यर्थं शारीरिकचिकित्सा अनुशंसितुं शक्यते ।
सामान्यक्रियाकलापं प्रति प्रत्यागच्छन्तु
अधिकांशः रोगिणः शल्यक्रियायाः अनन्तरं त्रयः षड्मासाः यावत् सामान्यक्रियासु पुनः आगन्तुं शक्नुवन्ति । परन्तु अस्थिस्य पूर्णतया संलयनार्थं, कटिबन्धस्य पूर्णतया स्वस्थतायै च एकवर्षपर्यन्तं समयः भवितुं शक्नोति ।
संभावित जटिलताएँ
असङ्घः
असंयोगः कटिबन्धस्य गठियारोगस्य सम्भाव्यजटिलता अस्ति, यत्र अस्थिः सम्यक् एकत्र संलयनं कर्तुं असफलाः भवन्ति । एतत् सम्यक् कर्तुं अतिरिक्तं शल्यक्रियायाः आवश्यकता भवितुम् अर्हति ।
मालिओन
मल्युनियनः कटिबन्धस्य गठियारोगस्य सम्भाव्यजटिलता अस्ति, यत्र अस्थिः उपअनुकूलस्थाने संलयनं कुर्वन्ति । एतेन कटिबन्धस्य कार्ये न्यूनता वा वेदना वा भवितुम् अर्हति ।
संक्रमण
संक्रमणं कस्यापि शल्यक्रियायाः सम्भाव्यजटिलता अस्ति । संक्रमणस्य लक्षणं भवति रक्तता, शोफः, ज्वरः, वेदना वर्धिता च ।
निगमन
कटिबन्धस्य गठिया एकः शल्यक्रिया अस्ति यस्य उद्देश्यं कटिबन्धस्य अस्थिषु एकत्र संलयनं कृत्वा वेदना न्यूनीकर्तुं कटिबन्धस्य कार्ये सुधारं कर्तुं च भवति । कटिबन्धस्य गठियारोगे तालाबन्दीप्लेटस्य उपयोगः पारम्परिकप्लेटस्य तुलने उत्तमस्थिरतां प्रदाति, अतः अस्थिगुणवत्तायाः रोगिणां कृते आकर्षकः विकल्पः भवति परन्तु यथा कस्यापि शल्यक्रियायाः, तथैव सम्भाव्यजोखिमाः जटिलताश्च सन्ति येषां विषये भवतः शल्यचिकित्सकेन सह चर्चा कर्तव्या ।
