maali Lafee dugdaa kaa’uun ?
Lafee dugdaa kaa’uun meeshaalee yaalaa rakkoo lafee dugdaa kanneen akka herniated discs, spinal stenosis, fi scoliosis yaaluuf gargaaranidha. Meeshaaleen kun akkaataa adda addaatiin meeshaalee baayoo-walsimsiisan kanneen akka titaaniyaamii ykn PEEK (polyetheretherketone) irraa kan hojjetaman yoo ta’u, caasaa miidhame ykn dhukkubsate tasgabbeessuuf ykn bakka buusuuf baqaqsanii hodhuudhaan lafee dugdaa keessatti akka kaa’aman kan qophaa’anidha.
Gosoonni lafee dugdaa kaa’uu beekamoo ta’an tokko tokko:
Iskuweerii peediikilii: Iskuuroonni kun uleewwan sibiilaa lafee dugdaatti hidhuu fi tasgabbii utubaa lafee dugdaa kennuudhaaf gargaaru.
Uleewwan: Uleewwan sibiilaa iskiriyuuwwan peediikilii ykn lafee dugda biroo walitti hidhuun lafee dugdaaf deeggarsa dabalataa fi tasgabbii kennuudhaaf gargaaru.
Keejiiwwan qaama gidduu: Isaan kun meeshaalee olka’iinsaa fi qaxxaamuraa lafee dugdaa idilee ta’e eeguuf, akkasumas deeggarsa fi tasgabbii kennuudhaaf lafee dugdaa lama gidduutti galfamanidha.
Diskiiwwan namtolchee: Isaan kun meeshaalee diskiiwwan lafee dugdaa gidduu jiran kanneen miidhaman ykn dhukkubsatan bakka buusuuf itti fayyadamaniidha.
Gabatee fi iskiriyuu: Isaan kun kutaa lafee dugdaa fuulduraa (fuulduraa) tasgabbii fi deeggarsa kennuudhaaf fayyadamu.
Meeshaalee lafee dugdaa implants
Lafee dugda keessa kaa’uun meeshaalee adda addaa irraa hojjetamuu danda’a, isaanis:
Titanium: Titanium sibiilli salphaa fi cimaa ta’ee fi yeroo baay’ee lafee dugdaa kaa’uu keessatti kan itti fayyadamudha. Biocompatible dha, kana jechuun carraan qaama keessatti miidhaa hamaa fiduu isaa xiqqaadha.
Sibiilli hin goggogne: Sibiilli hin goggogne sibiilli cimaa fi yeroo dheeraaf turu yoo ta’u, lafee dugdaa kaa’uu keessattis yeroo baay’ee kan itti fayyadamudha. Gatiin isaa titaaniyaamii caalaa xiqqaadha, garuu akka baayoocompatible miti.
Koobaaltii-kiroomiyeemii: Koobaalt-kiroomiyeemii sibiilaa kan ta’ee fi lafee dugdaa kaa’uu keessattis kan fayyadamudha. Jabaa fi xurii kan dandamatu yoo ta’u, garuu akka titaaniyaamii baayoo-walsimsiisaa miti.
Polyetheretherketone (PEEK): PEEK gosa pilaastikii yeroo baayyee godoo qaama gidduu jiru keessatti fayyadamudha. Amala lafee wajjin walfakkaatu kan qabuu fi guddina lafee guddisuu danda'a.
Kaarboonii faayibar: Kaarboon faayibar meeshaa salphaa fi cimaa ta’ee fi yeroo tokko tokko lafee dugdaa kaa’uu keessatti kan fayyadamudha. Akkasumas baayookompatibilii dha.
Filannoon meeshaa implaantii fedhii addaa dhukkubsataa, bakka implaantiin lafee dugdaa keessatti argamu, fi muuxannoo fi filannoo ogeessa baqaqsanii hodhuu dabalatee wantoota hedduu irratti hundaa’a. Baqaqsanii hodhuu dura balaa fi faayidaa tokkoon tokkoon meeshaa implaantii ogeessa baqaqsanii hodhuu lafee dugdaa gahumsa qabu waliin mari’achuun barbaachisaa dha.
Baqaqsanii hodhuudhaaf lafee dugdaa akkamitti filachuu dandeenya?
Filannoon lafee dugdaa baqaqsanii hodhuudhaaf wantoota hedduu irratti hundaa’a, isaanis:
Qabxiilee dhukkubsataa: Umuriin dhukkubsataa, fayyaa waliigalaa, seenaan yaalaa fi dhangala’aan lafee filannoo lafee dugdaa kaa’uu irratti dhiibbaa uumuu danda’a. Implaantiin tokko tokko dhukkubsattoota haala fayyaa tokko tokko qabaniif ykn lafeen isaanii laafaa ta’eef mijachuu dhiisuu danda’a.
Haalli lafee dugdaa: Haalli addaa lafee dugdaa kan akka bakka fi cimina miidhaa ykn qaama hir’ina qaamaa filannoo implant irratti dhiibbaa uumuu danda’a. Fakkeenyaaf, implants adda addaa baqaqsanii hodhuu spinal fusion versus spinal decompression surgery fayyadamuu ni danda’u.
Muuxannoo ogeessa baqaqsanii hodhuu: Muuxannoo fi filannoo ogeessa baqaqsanii hodhuu filannoo implant keessattis gahee qabaachuu danda’a. Ogeeyyiin baqaqsanii hodhuu tokko tokko gosoota implaantii tokko tokko irratti muuxannoo guddaa qabaachuu danda’u, dhukkubsattoota isaaniif itti fayyadamuu filachuu danda’u.
Meeshaa implaant: Filannoon meeshaa implant illee ilaalamuu qaba, sababiin isaas meeshaaleen adda addaa amaloota adda addaa waan qabaniif dhukkubsattoota ykn haalawwan murtaa’aniif caalaatti mijachuu danda’u.
Balaa fi faayidaa: Balaa fi faayidaa tokkoon tokkoon gosa implaantii dhukkubsataa waliin mari’atamuu qaba, kunis balaa implant kufaa ykn rakkoolee, rakkoo yeroo dheeraa mudachuu danda’uu fi carraa milkaa’inaan fayyuu dabalatee.
Doktooronni akkamitti lafee dugdaatti kaa'u?
Hojimaanni sirriin lafee dugda keessa kaa’uu gosa implaantii fi haala addaa yaalamaa jiru irratti kan hundaa’u yoo ta’u, akka waliigalaatti garuu, tarkaanfiiwwan adeemsa kana keessatti hirmaatan kanneen armaan gadiiti:
Anesthesia: Dhukkubsataan yeroo adeemsa isaa hunda of wallaaluu fi dhukkubbii irraa bilisa ta’uu isaa mirkaneessuuf anesthesia waliigalaa kennamaaf.
Ciccituu: Ogeessi baqaqsanii hodhuu gogaa fi maashaa naannoo lafee dugdaa dhibee kanaan qabame irratti ciccira.
Qophii lafee dugdaa: Ogeessi baqaqsanii hodhuu tishuu lafee dugdaa irraa miidhame ykn dhukkubsate kan akka diskiiwwan herniated ykn bone spurs balleessuun naannoo implant sanaaf qopheessa.
Bakka implant: Sana booda ogeessi baqaqsanii hodhuu implant naannoo qophaa’e lafee dugdaa keessa kaa’a. Kunis iskiriyuu, ulee, keejjii ykn gosoota implaantii biroo kan dabalatu ta’uu danda’a.
Implant sana qabsiisuu: Implant bakka isaa erga ga’ee booda, ogeessi baqaqsanii hodhuu iskiriyuu, wayaa ykn meeshaalee biroo fayyadamuun lafee dugdaatti hidha.
Cufiinsa: Sana booda ogeessi baqaqsanii hodhuu sun bakka ciccitaa sana suture ykn staples tiin cufee baandaajii ykn dressing itti diba.
Fayyachuu: Dhukkubsataan kun bakka fayyinaatti sa’aatii hedduudhaaf hordofama, akka barbaachisummaa isaatti qoricha dhukkubbii ykn kunuunsa deggersaa biroo kennamuu danda’a.
Hojimaata booda dhukkubsataan sagantaa deebisanii dhaabuu hordofuun sochii fi humna lafee dugdaa deebisuuf gargaara. Sagantaan addaa gosa implaantii fi fedhii fi haala dhukkubsataa dhuunfaa irratti hundaa’a.
Lafee dugda keessa kaa’uu irraa eenyutu fayyadamuu danda’a?
Lafee dugda keessa kaa’uun yeroo baay’ee dhukkubsattoota haala dhukkubbii, dadhabbii ykn tasgabbii dhabuu lafee dugdaa fidan irratti fayyadamu. Haalota lafee dugda keessa kaa’uu irraa fayyadamoo ta’uu danda’an keessaa muraasni:
1. Dhukkuba diskiin (degenerative disc disease).
2. Diskiiwwan herniated ykn bulging
3. Dhibee lafee dugdaa
4. Ispoondiloolisteesii
5. Caccabsa lafee dugdaa
6. Dhukkuba Iskooliyoosii
7. Dhibee lafee dugdaa
Yeroo baayyee wal’aansi baqaqsanii hodhuu malee kan akka wal’aansa qaamaa, qoricha, ykn lilmoo lafee dugdaa boqonnaa kennuu dadhabeetti lafee dugda keessa kaa’amuun kan fayyadamudha. Murtoon lafee dugda keessa kaa’uu fayyadamuu akkaataa idileetti ogeessa lafee dugdaa kan akka ogeessa baqaqsanii hodhuu lafee ykn ogeessa baqaqsanii hodhuu niwurootiin kan murtaa’u yoo ta’u, innis haala dhukkubsataa madaalee karoora wal’aansaa hunda caalaa mijaawaa ta’e ni gorsa.
