মেৰুদণ্ডৰ ইমপ্লাণ্ট হৈছে মেৰুদণ্ডৰ বিকাৰ যেনে হাৰ্নিয়া ডিস্ক, মেৰুদণ্ডৰ ষ্টেনোচিছ, স্কোলিঅ’ছিছৰ চিকিৎসাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা চিকিৎসা সঁজুলি। এই যন্ত্ৰসমূহ সাধাৰণতে টাইটানিয়াম বা পিক (পলিথাৰথাৰকিটন)ৰ দৰে জৈৱ-সঙ্গতিপূৰ্ণ সামগ্ৰীৰে তৈয়াৰ কৰা হয় আৰু ক্ষতিগ্ৰস্ত বা ৰোগীয়া গঠনসমূহ স্থিৰ বা প্ৰতিস্থাপন কৰিবলৈ মেৰুদণ্ডত অস্ত্ৰোপচাৰৰ দ্বাৰা স্থাপন কৰিব পৰাকৈ ডিজাইন কৰা হয়।
কিছুমান সাধাৰণ ধৰণৰ মেৰুদণ্ড ইমপ্লাণ্টৰ ভিতৰত আছে:
পেডিকিল স্ক্ৰু: এই স্ক্ৰুবোৰ মেৰুদণ্ডত ধাতুৰ ৰড লংঘন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু মেৰুদণ্ডৰ স্তম্ভটোক স্থিৰতা প্ৰদান কৰা হয়।
ৰড: মেৰুদণ্ডক অতিৰিক্ত সমৰ্থন আৰু স্থিৰতা প্ৰদান কৰিবলৈ পেডিকিল স্ক্ৰু বা অন্যান্য স্পাইনেল ইমপ্লাণ্ট সংযোগ কৰিবলৈ ধাতুৰ ৰড ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
ইণ্টাৰবডিৰ পিঞ্জৰা: এইবোৰ এনে যন্ত্ৰ যিবোৰ মেৰুদণ্ডৰ স্বাভাৱিক উচ্চতা আৰু বক্ৰতা বজাই ৰাখিবলৈ, আৰু সমৰ্থন আৰু স্থিৰতা প্ৰদান কৰিবলৈ দুটা মেৰুদণ্ডৰ মাজত সুমুৱাই দিয়া হয়।
কৃত্ৰিম ডিস্ক: এইবোৰ এনেকুৱা যন্ত্ৰ যিবোৰ মেৰুদণ্ডৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত বা ৰোগীয়া আন্তঃমেৰুদণ্ডী ডিস্কৰ ঠাইত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
প্লেট আৰু স্ক্ৰু: এইবোৰ মেৰুদণ্ডৰ আগফালৰ (আগফালৰ) অংশলৈ স্থিৰতা আৰু সমৰ্থন প্ৰদান কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
মেৰুদণ্ডৰ ইমপ্লাণ্ট বিভিন্ন সামগ্ৰীৰ পৰা তৈয়াৰ কৰিব পাৰি, য’ত আছে:
টাইটানিয়াম: টাইটানিয়াম হৈছে এবিধ লঘু আৰু শক্তিশালী ধাতু যিটো সাধাৰণতে মেৰুদণ্ড ইমপ্লাণ্টত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই জৈৱ-সঙ্গতিপূৰ্ণ, অৰ্থাৎ ইয়াৰ ফলত শৰীৰত বিৰূপ প্ৰতিক্ৰিয়া হোৱাৰ সম্ভাৱনা কম।
ষ্টেইনলেছ ষ্টীল: ষ্টেইনলেছ ষ্টীল হৈছে এক শক্তিশালী আৰু টেকসই ধাতু যিটো মেৰুদণ্ডৰ ইমপ্লাণ্টতো সাধাৰণতে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। টাইটানিয়ামতকৈ ইয়াৰ দাম কম, কিন্তু ই ইমান জৈৱ-সঙ্গতিপূৰ্ণ নহয়।
কোবাল্ট-ক্ৰমিয়াম: কোবাল্ট-ক্ৰমিয়াম হৈছে মেৰুদণ্ডৰ ইমপ্লাণ্টতো ব্যৱহাৰ কৰা ধাতুৰ মিশ্ৰণ। ই শক্তিশালী আৰু জাৰণ প্ৰতিৰোধী, কিন্তু ই টাইটানিয়ামৰ দৰে জৈৱ-সঙ্গতিপূৰ্ণ নহয়।
PolyEtheretherketone (Peek): পিক হৈছে এনে এক প্ৰকাৰৰ প্লাষ্টিক যিটো প্ৰায়ে ইন্টাৰবডিৰ পিঞ্জৰাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ হাড়ৰ দৰেই গুণ আছে আৰু হাড়ৰ বৃদ্ধিত সহায় কৰিব পাৰে।
কাৰ্বন ফাইবাৰ: কাৰ্বন ফাইবাৰ হৈছে লঘু আৰু শক্তিশালী পদাৰ্থ যিটো কেতিয়াবা মেৰুদণ্ড ইমপ্লাণ্টত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰিও ই জৈৱ-সঙ্গতিপূৰ্ণ।
ইমপ্লাণ্ট সামগ্ৰীৰ বাছনি কেইবাটাও কাৰকৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, য’ত ৰোগীৰ নিৰ্দিষ্ট প্ৰয়োজনীয়তা, মেৰুদণ্ডত ইমপ্লাণ্টৰ অৱস্থান, আৰু অস্ত্ৰোপচাৰ কৰ্মীৰ অভিজ্ঞতা আৰু পছন্দ আদি অন্তৰ্ভুক্ত। অস্ত্ৰোপচাৰৰ পূৰ্বে প্ৰতিটো ইমপ্লাণ্টৰ সামগ্ৰীৰ সম্ভাৱ্য বিপদ আৰু উপকাৰীতা যোগ্য মেৰুদণ্ডৰ অস্ত্ৰোপচাৰ বিশেষজ্ঞৰ সৈতে আলোচনা কৰাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ।
অস্ত্ৰোপচাৰৰ বাবে মেৰুদণ্ডৰ ইমপ্লাণ্টৰ বাছনি কেইবাটাও কাৰকৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, ইয়াৰ ভিতৰত আছে:
ৰোগীৰ কাৰক: ৰোগীৰ বয়স, সামগ্ৰিক স্বাস্থ্য, চিকিৎসাৰ ইতিহাস, হাড়ৰ ঘনত্বই মেৰুদণ্ড ইমপ্লাণ্টৰ পছন্দত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। কিছুমান ইমপ্লাণ্ট কিছুমান স্বাস্থ্যজনিত অৱস্থা থকা বা হাড় দুৰ্বল হোৱা ৰোগীৰ বাবে উপযোগী নহ’বও পাৰে।
মেৰুদণ্ডৰ অৱস্থা: মেৰুদণ্ডৰ নিৰ্দিষ্ট অৱস্থা, যেনে ক্ষতি বা বিকৃতিৰ অৱস্থান আৰু তীব্ৰতাই ইমপ্লাণ্টৰ পছন্দত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, মেৰুদণ্ড বনাম মেৰুদণ্ডৰ ডিকম্প্ৰেছন অস্ত্ৰোপচাৰৰ বাবে বিভিন্ন ইমপ্লাণ্ট ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।
চাৰ্জনৰ অভিজ্ঞতা: চাৰ্জনৰ অভিজ্ঞতা আৰু পছন্দইও ইমপ্লাণ্টৰ পছন্দত ভূমিকা ল’ব পাৰে। কিছুমান অস্ত্ৰোপচাৰ বিশেষজ্ঞৰ কিছুমান বিশেষ ধৰণৰ ইমপ্লাণ্টৰ সৈতে অধিক অভিজ্ঞতা থাকিব পাৰে, আৰু তেওঁলোকৰ ৰোগীৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰাটো পছন্দ কৰিব পাৰে।
ইমপ্লাণ্টৰ সামগ্ৰী: ইমপ্লাণ্টৰ সামগ্ৰীৰ বাছনিও বিবেচনা কৰিব লাগে, কিয়নো বিভিন্ন সামগ্ৰীৰ গুণ বেলেগ বেলেগ আৰু কিছুমান ৰোগী বা অৱস্থাৰ বাবে অধিক উপযুক্ত হ’ব পাৰে।
বিপদ আৰু উপকাৰীতা: প্ৰতিটো ধৰণৰ ইমপ্লাণ্টৰ সম্ভাৱ্য বিপদ আৰু উপকাৰীতা ৰোগীৰ সৈতে আলোচনা কৰিব লাগে, য’ত ইমপ্লাণ্টৰ বিকলতা বা জটিলতাৰ আশংকা, দীৰ্ঘম্যাদী জটিলতাৰ সম্ভাৱনা, আৰু সফল আৰোগ্যৰ সম্ভাৱনা আদি অন্তৰ্ভুক্ত।
মেৰুদণ্ড স্থাপনৰ সঠিক পদ্ধতি ইমপ্লাণ্টৰ ধৰণ আৰু চিকিৎসা কৰা নিৰ্দিষ্ট অৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, কিন্তু সাধাৰণতে, পদ্ধতিটোৰ লগত জড়িত পদক্ষেপসমূহ তলত দিয়া ধৰণৰ:
এনাস্থেচিয়া: ৰোগীক সমগ্ৰ পদ্ধতিটোত অচেতন আৰু বিষমুক্ত হোৱাটো নিশ্চিত কৰিবলৈ সাধাৰণ এনাস্থেচিয়া দিয়া হয়।
ছিদ্ৰ: অস্ত্ৰোপচাৰ কৰ্মীয়ে মেৰুদণ্ডৰ আক্ৰান্ত অংশৰ ওপৰত ছাল আৰু পেশীত ছিদ্ৰ কৰি দিয়ে।
মেৰুদণ্ডৰ প্ৰস্তুতি: অস্ত্ৰোপচাৰ কৰ্মীয়ে মেৰুদণ্ডৰ পৰা যিকোনো ক্ষতিগ্ৰস্ত বা ৰোগীয়া কলা, যেনে হাৰ্নিয়া ডিস্ক বা হাড়ৰ স্পাৰ আঁতৰাই পেলায় আৰু ইমপ্লাণ্টৰ বাবে সেই অংশ প্ৰস্তুত কৰে।
ইমপ্লাণ্ট স্থাপন কৰা: তাৰ পিছত অস্ত্ৰোপচাৰ কৰ্মীয়ে ইমপ্লাণ্টটো মেৰুদণ্ডৰ প্ৰস্তুত কৰা অংশত ৰাখে। ইয়াৰ বাবে স্ক্ৰু, ৰড, পিঞ্জৰা, বা অন্য ধৰণৰ ইমপ্লাণ্টৰ প্ৰয়োজন হ’ব পাৰে।
ইমপ্লাণ্ট সুৰক্ষিত কৰা: এবাৰ ইমপ্লাণ্ট ঠাইত থাকিলে, অস্ত্ৰোপচাৰ কৰ্মীয়ে স্ক্ৰু, তাঁৰ বা অন্য যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি মেৰুদণ্ডৰ ওচৰত সুৰক্ষিত কৰে।
বন্ধ: তাৰ পিছত চাৰ্জনে চিলাই বা ষ্টেপলৰ সৈতে ছিদ্ৰ বন্ধ কৰি বেণ্ডেজ বা ড্ৰেছিং প্ৰয়োগ কৰে।
আৰোগ্য: ৰোগীক আৰোগ্যৰ ক্ষেত্ৰত কেইবা ঘণ্টা ধৰি নিৰীক্ষণ কৰা হয় আৰু প্ৰয়োজন অনুসৰি বিষৰ ঔষধ বা অন্যান্য সহায়ক যত্ন ল’ব পাৰি।
এই পদ্ধতিৰ পিছত ৰোগীয়ে মেৰুদণ্ডৰ গতিশীলতা আৰু শক্তি পুনৰুদ্ধাৰ কৰাত সহায় কৰিবলৈ পুনৰ্বাসন কাৰ্যসূচী মানি চলিব লাগিব। নিৰ্দিষ্ট কাৰ্যসূচীটো ইমপ্লাণ্টৰ প্ৰকাৰ আৰু ৰোগীৰ ব্যক্তিগত প্ৰয়োজন আৰু অৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব।
সাধাৰণতে মেৰুদণ্ডত বিষ, দুৰ্বলতা বা অস্থিৰতা সৃষ্টি কৰা অৱস্থাত ভুগি থকা ৰোগীৰ ক্ষেত্ৰত মেৰুদণ্ডৰ ইমপ্লাণ্ট ব্যৱহাৰ কৰা হয়। মেৰুদণ্ডৰ ইমপ্লাণ্টৰ পৰা লাভৱান হ’ব পৰা কিছুমান অৱস্থাৰ ভিতৰত আছে:
1. অৱক্ষয়ী ডিস্ক ৰোগ
2. হাৰ্নিয়া বা বাল্জিং ডিস্ক
3. মেৰুদণ্ডৰ ষ্টেনোচিছ
4. SpondyloListhesis
5. মেৰুদণ্ডৰ ভাঙন
6. স্কোলিঅ'ছিছ
৭) মেৰুদণ্ডৰ টিউমাৰ
মেৰুদণ্ডৰ ইমপ্লাণ্ট প্ৰায়ে ব্যৱহাৰ কৰা হয় যেতিয়া শাৰীৰিক চিকিৎসা, ঔষধ বা মেৰুদণ্ডৰ বেজীৰ দৰে অস্ত্ৰোপচাৰবিহীন চিকিৎসাই সকাহ দিব নোৱাৰিলে। মেৰুদণ্ডৰ ইমপ্লাণ্ট ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত সাধাৰণতে মেৰুদণ্ড বিশেষজ্ঞৰ দ্বাৰা লোৱা হয়, যেনে অৰ্থপেডিক চাৰ্জন বা নিউৰ’চাৰ্জন, যিয়ে ৰোগীৰ অৱস্থাৰ মূল্যায়ন কৰিব আৰু আটাইতকৈ উপযুক্ত চিকিৎসা পৰিকল্পনাৰ পৰামৰ্শ দিব।