কি কি ? মেৰুদণ্ড ইমপ্লাণ্ট
স্পাইন ইমপ্লাণ্ট হৈছে মেৰুদণ্ডৰ বিকাৰ যেনে হাৰ্নিয়াড ডিস্ক, স্পাইনেল ষ্টেনোচিছ, স্কোলিঅ’ছিছ আদি চিকিৎসাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা চিকিৎসা সঁজুলি। এই যন্ত্ৰসমূহ সাধাৰণতে টাইটানিয়াম বা পিইইকে (পলিইথাৰইথাৰকিটন)ৰ দৰে জৈৱ-সঙ্গতিপূৰ্ণ পদাৰ্থৰে নিৰ্মিত আৰু ক্ষতিগ্ৰস্ত বা ৰোগীয়া গঠনসমূহ সুস্থিৰ বা সলনি কৰিবলৈ মেৰুদণ্ডত অস্ত্ৰোপচাৰৰ দ্বাৰা সংস্থাপন কৰিব পৰাকৈ ডিজাইন কৰা হয়।
মেৰুদণ্ড ইমপ্লাণ্টৰ কিছুমান সাধাৰণ প্ৰকাৰ হ’ল-
পেডিকল স্ক্ৰু: এই স্ক্ৰুবোৰৰ সহায়ত ধাতুৰ ৰডবোৰ মেৰুদণ্ডত লংঘন কৰা হয় আৰু মেৰুদণ্ডৰ স্তম্ভটোক স্থিৰতা প্ৰদান কৰা হয়।
ৰড: মেৰুদণ্ডক অতিৰিক্ত সমৰ্থন আৰু স্থিৰতা প্ৰদান কৰিবলৈ পেডিকল স্ক্ৰু বা অন্যান্য মেৰুদণ্ডৰ ইমপ্লাণ্ট সংযোগ কৰিবলৈ ধাতুৰ ৰড ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
আন্তঃশৰীৰ পিঞ্জৰা: এইবোৰ হৈছে মেৰুদণ্ডৰ স্বাভাৱিক উচ্চতা আৰু বক্ৰতা বজাই ৰাখিবলৈ, আৰু সমৰ্থন আৰু স্থিৰতা প্ৰদান কৰিবলৈ দুটা মেৰুদণ্ডৰ মাজত সুমুৱাই দিয়া যন্ত্ৰ।
কৃত্ৰিম ডিস্ক: এইবোৰ হৈছে মেৰুদণ্ডৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত বা ৰোগীয়া আন্তঃমেৰুদণ্ডী ডিস্ক সলনি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা যন্ত্ৰ।
প্লেট আৰু স্ক্ৰু: এইবোৰ মেৰুদণ্ডৰ আগফালৰ (আগত) অংশটোক স্থিৰতা আৰু সমৰ্থন প্ৰদান কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
মেৰুদণ্ডৰ ইমপ্লাণ্টৰ সামগ্ৰী
মেৰুদণ্ডৰ ইমপ্লাণ্ট বিভিন্ন সামগ্ৰীৰ পৰা তৈয়াৰ কৰিব পাৰি, য’ত অন্তৰ্ভুক্ত আছে:
টাইটানিয়াম: টাইটানিয়াম হৈছে এটা লঘু আৰু শক্তিশালী ধাতু যিটো সাধাৰণতে মেৰুদণ্ডৰ ইমপ্লাণ্টত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই বায়’কম্পেটিবল, অৰ্থাৎ ইয়াৰ দ্বাৰা শৰীৰত বিৰূপ প্ৰতিক্ৰিয়াৰ সম্ভাৱনা কম।
ষ্টেইনলেছ ষ্টীল: ষ্টেইনলেছ ষ্টীল হৈছে এক শক্তিশালী আৰু টেকসই ধাতু যিটো সাধাৰণতে মেৰুদণ্ড ইমপ্লাণ্টতো ব্যৱহাৰ কৰা হয়। টাইটানিয়ামতকৈ ইয়াৰ দাম কম যদিও ই ইমান জৈৱ-সঙ্গতিপূৰ্ণ নহয়।
কোবাল্ট-ক্ৰ’মিয়াম: কোবাল্ট-ক্ৰ’মিয়াম হৈছে এবিধ ধাতুৰ মিশ্ৰণ যিটো মেৰুদণ্ডৰ ইমপ্লাণ্টতো ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই শক্তিশালী আৰু জাৰণ প্ৰতিৰোধী, কিন্তু ই টাইটানিয়ামৰ দৰে জৈৱ-সঙ্গতিপূৰ্ণ নহয়।
পলিইথেৰেইথাৰকিটন (PEEK): PEEK হৈছে এক প্ৰকাৰৰ প্লাষ্টিক যিটো প্ৰায়ে আন্তঃশৰীৰৰ পিঞ্জৰাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ গুণ হাড়ৰ দৰেই আৰু ই হাড়ৰ বৃদ্ধিত সহায় কৰিব পাৰে।
কাৰ্বন ফাইবাৰ: কাৰ্বন ফাইবাৰ হৈছে লঘু আৰু শক্তিশালী পদাৰ্থ যিটো কেতিয়াবা মেৰুদণ্ড ইমপ্লাণ্টত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰিও ই জৈৱ-সঙ্গতিপূৰ্ণ।
ইমপ্লাণ্টৰ সামগ্ৰীৰ বাছনি ৰোগীৰ নিৰ্দিষ্ট প্ৰয়োজনীয়তা, মেৰুদণ্ডত ইমপ্লাণ্টৰ স্থান, অস্ত্ৰোপচাৰ বিশেষজ্ঞৰ অভিজ্ঞতা আৰু পছন্দ আদি কেইবাটাও কাৰকৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। অস্ত্ৰোপচাৰ কৰাৰ আগতে প্ৰতিটো ইমপ্লাণ্ট সামগ্ৰীৰ সম্ভাৱ্য বিপদ আৰু উপকাৰিতাৰ বিষয়ে যোগ্য মেৰুদণ্ডৰ অস্ত্ৰোপচাৰ বিশেষজ্ঞৰ সৈতে আলোচনা কৰাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ।
অস্ত্ৰোপচাৰৰ বাবে মেৰুদণ্ডৰ ইমপ্লাণ্ট কেনেকৈ বাছি ল’ব?
অস্ত্ৰোপচাৰৰ বাবে মেৰুদণ্ড ইমপ্লাণ্টৰ বাছনি কেইবাটাও কাৰকৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, য'ত অন্তৰ্ভুক্ত:
ৰোগীৰ কাৰক: ৰোগীৰ বয়স, সামগ্ৰিক স্বাস্থ্য, চিকিৎসাৰ ইতিহাস, হাড়ৰ ঘনত্বই মেৰুদণ্ড ইমপ্লাণ্টৰ পছন্দত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। কিছুমান ইমপ্লাণ্ট কিছুমান স্বাস্থ্যজনিত অৱস্থা থকা বা হাড় দুৰ্বল ৰোগীৰ বাবে উপযোগী নহ’বও পাৰে।
মেৰুদণ্ডৰ অৱস্থা: মেৰুদণ্ডৰ নিৰ্দিষ্ট অৱস্থা যেনে ক্ষতি বা বিকৃতিৰ স্থান আৰু গুৰুত্বই ইমপ্লাণ্টৰ পছন্দত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, মেৰুদণ্ডৰ সংযোজন বনাম মেৰুদণ্ডৰ ডিকম্প্ৰেছন অস্ত্ৰোপচাৰৰ বাবে বিভিন্ন ইমপ্লাণ্ট ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।
অস্ত্ৰোপচাৰ বিশেষজ্ঞৰ অভিজ্ঞতা: ইমপ্লাণ্ট বাছনি কৰাত অস্ত্ৰোপচাৰ বিশেষজ্ঞৰ অভিজ্ঞতা আৰু পছন্দইও ভূমিকা ল’ব পাৰে। কিছুমান অস্ত্ৰোপচাৰ বিশেষজ্ঞৰ কিছুমান বিশেষ ধৰণৰ ইমপ্লাণ্টৰ অভিজ্ঞতা বেছি হ’ব পাৰে, আৰু তেওঁলোকে নিজৰ ৰোগীৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰাটো পছন্দ কৰিব পাৰে।
ইমপ্লাণ্ট সামগ্ৰী: ইমপ্লাণ্ট সামগ্ৰীৰ বাছনিও বিবেচনা কৰিব লাগে, কিয়নো বিভিন্ন সামগ্ৰীৰ ধৰ্ম বেলেগ বেলেগ আৰু কিছুমান ৰোগী বা অৱস্থাৰ বাবে অধিক উপযোগী হ’ব পাৰে।
বিপদ আৰু সুবিধা: প্ৰতিটো ধৰণৰ ইমপ্লাণ্টৰ সম্ভাৱ্য বিপদ আৰু উপকাৰৰ বিষয়ে ৰোগীৰ সৈতে আলোচনা কৰিব লাগে, য’ত ইমপ্লাণ্ট বিকল হোৱাৰ আশংকা বা জটিলতা, দীৰ্ঘম্যাদী জটিলতাৰ সম্ভাৱনা, আৰু সফল আৰোগ্যৰ সম্ভাৱনা আদি অন্তৰ্ভুক্ত কৰা উচিত।
চিকিৎসকে কেনেকৈ স্পাইনেল ইমপ্লাণ্ট স্থাপন কৰে?
মেৰুদণ্ডৰ ইমপ্লাণ্ট স্থাপনৰ সঠিক পদ্ধতি ইমপ্লাণ্টৰ ধৰণ আৰু চিকিৎসা কৰা নিৰ্দিষ্ট অৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, কিন্তু সাধাৰণতে, এই পদ্ধতিৰ লগত জড়িত পদক্ষেপসমূহ তলত দিয়া ধৰণৰ:
এনাস্থেচিয়া: গোটেই প্ৰক্ৰিয়াটোত ৰোগীক অচেতন আৰু বিষমুক্ত হোৱাটো নিশ্চিত কৰিবলৈ সাধাৰণ এনাস্থেচিয়া দিয়া হয়।
ছিদ্ৰ: অস্ত্ৰোপচাৰ কৰ্মীয়ে মেৰুদণ্ডৰ আক্ৰান্ত অংশৰ ওপৰত ছাল আৰু পেশীত ছিদ্ৰ কৰে।
মেৰুদণ্ডৰ প্ৰস্তুতি: অস্ত্ৰোপচাৰ কৰ্মীয়ে মেৰুদণ্ডৰ পৰা যিকোনো ক্ষতিগ্ৰস্ত বা ৰোগীয়া কলা যেনে হাৰ্নিয়াযুক্ত ডিস্ক বা হাড়ৰ স্পাৰ আঁতৰাই ইমপ্লাণ্টৰ বাবে সেই ঠাইখিনি প্ৰস্তুত কৰে।
ইমপ্লাণ্ট স্থাপন: তাৰ পিছত অস্ত্ৰোপচাৰ কৰ্মীয়ে ইমপ্লাণ্টটো মেৰুদণ্ডৰ প্ৰস্তুত কৰা অংশত স্থাপন কৰে। ইয়াৰ লগত স্ক্ৰু, ৰড, পিঞ্জৰা বা অন্যান্য ধৰণৰ ইমপ্লাণ্ট জড়িত থাকিব পাৰে।
ইমপ্লাণ্টটো সুৰক্ষিত কৰা: ইমপ্লাণ্টটো ঠাইত থাকিলে অস্ত্ৰোপচাৰ কৰ্মীয়ে স্ক্ৰু, তাঁৰ বা অন্যান্য যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি মেৰুদণ্ডত সুৰক্ষিত কৰে।
বন্ধ কৰা: তাৰ পিছত অস্ত্ৰোপচাৰ কৰ্মীয়ে চিলাই বা ষ্টেপলৰ দ্বাৰা ছিদ্ৰটো বন্ধ কৰি বেণ্ডেজ বা ড্ৰেছিং লগায়।
আৰোগ্য লাভ: ৰোগীক আৰোগ্য হোৱা ঠাইত কেইবা ঘণ্টা ধৰি নিৰীক্ষণ কৰা হয় আৰু প্ৰয়োজন অনুসৰি বিষৰ ঔষধ বা অন্যান্য সহায়ক যত্ন দিয়া হ’ব পাৰে।
এই পদ্ধতিৰ পিছত ৰোগীয়ে মেৰুদণ্ডৰ গতিশীলতা আৰু শক্তি ঘূৰাই অনাত সহায়ক হোৱাকৈ পুনৰ্বাসন কাৰ্যসূচী অনুসৰণ কৰিব লাগিব। নিৰ্দিষ্ট কাৰ্যসূচী ইমপ্লাণ্টৰ প্ৰকাৰ আৰু ৰোগীৰ ব্যক্তিগত প্ৰয়োজন আৰু অৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব।
স্পাইনেল ইমপ্লাণ্টৰ দ্বাৰা কোনে লাভৱান হ’ব পাৰে?
সাধাৰণতে মেৰুদণ্ডৰ বিষ, দুৰ্বলতা বা অস্থিৰতা সৃষ্টি কৰা অৱস্থাত ভুগি থকা ৰোগীৰ ক্ষেত্ৰত মেৰুদণ্ড ইমপ্লাণ্ট ব্যৱহাৰ কৰা হয়। মেৰুদণ্ড ইমপ্লাণ্টৰ দ্বাৰা উপকৃত হ’ব পৰা কিছুমান অৱস্থা হ’ল-
১/ অৱক্ষয়ী ডিস্ক ৰোগ
২) হাৰ্নিয়া বা উখহি উঠা ডিস্ক
৩/ মেৰুদণ্ডৰ ষ্টেনোচিছ
৪/ স্পণ্ডিলোলিষ্টেছিছ
৫/ মেৰুদণ্ডৰ ভাঙন
৬/ স্কোলিঅ’ছিছ
৭) মেৰুদণ্ডৰ টিউমাৰ
যেতিয়া শাৰীৰিক চিকিৎসা, ঔষধ বা মেৰুদণ্ডৰ বেজী আদি অস্ত্ৰোপচাৰবিহীন চিকিৎসাই সকাহ দিব নোৱাৰে তেতিয়া মেৰুদণ্ডৰ ইমপ্লাণ্ট প্ৰায়ে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। মেৰুদণ্ডৰ ইমপ্লাণ্ট ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত সাধাৰণতে মেৰুদণ্ডৰ বিশেষজ্ঞই লয়, যেনে অস্থিৰোগ বিশেষজ্ঞ বা স্নায়ুচাৰ্জনে, যিয়ে ৰোগীৰ অৱস্থাৰ মূল্যায়ন কৰিব আৰু আটাইতকৈ উপযুক্ত চিকিৎসা পৰিকল্পনাৰ পৰামৰ্শ দিব।
