ጽፍሪ ሑመርስ ኢንትራሜዱላሪ፡ ንሕክምና ስብራት ሑመርስ ውጽኢታዊ መፍትሒ

ስብራት ናይቲ ኣብ ላዕለዋይ ክፋል ቅልጽም ዝርከብ ዓጽሚ ሑመርስ፡ ኣብ መዓልታዊ ንጥፈታትን ጽሬት ህይወትን ሓደ ሰብ ዓቢ ጽልዋ ክህልዎ ይኽእል። ነዞም ስብራት እዚኦም ንምሕካም፡ ዓይነት ስብራት፡ ቦታን ባህርያት ሕሙማትን ሓዊስካ ዝተፈላለዩ ረቛሒታት ብጥንቃቐ ምሕሳብ የድሊ። ኣብዚ ዝሓለፈ ዓመታት ተፈታውነት ዝረኸበ ሓደ ናይ መጥባሕቲ ኣማራጺ፡ ጽፍሪ ሑመርስ ኢንትራሜዱላሪ ምጥቃም እዩ። እዚ ጽሑፍ እዚ ምስዚ ኣገባብ ሕክምና ዝተኣሳሰር ረብሓታት፡ ሜላ መጥባሕቲ፡ ሓደጋታትን ምሕዋይን ይድህስስ።

መእተዊ

ኣብ ሑመራስ ስብራት ምስ ዘጋጥም ከቢድ ቃንዛ፡ ድሩት ምንቅስቓስን ምጉዳል ስራሕን ከስዕብ ይኽእል። ከም ምድርባይ ወይ ምልባስ ዝኣመሰሉ ባህላዊ ኣገባባት ሕክምና ድሩትነቶም ኣለዎም፣ ዝያዳ ውጽኢታዊ ፍታሕ ንምድላይ ዝግበር ምድላይ ድማ ጽፍሪ ሑመርስ ኢንትራሜዱላሪ ንኽምዕብል ምኽንያት ኮይኑ።

Humerus Intramed ullary Nail እንታይ እዩ?

ጽፍሪ ሑመረስ ኢንትራሜዱላሪ ኣብ ሻምብቆ ሑመራ ንዝፍጠር ስብራት ንምርግጋእን ምሕዋይ ንምድንፋዕን ዝተዳለወ መሳርሒ ሕክምና እዩ። ኣብቲ ቆፎ ማእከል ዓጽሚ ዝኣቱ ነዊሕ ብረት ዝሓዘ በትሪ ኮይኑ፡ ኣብ መስርሕ ሕውየት ምርግጋእን ደገፍን ይህብ። እቲ ጽፍሪ ብተለምዶ ካብ ታይታንየም ወይ ካብ ዘይተበላሸወ ሓጺን ዝተሰርሐ ኮይኑ፡ ዝተፈላለየ ኣናቶሚ ሕሙማት ንምትእንጋድ ዝተፈላለየ ዓቐን ኣለዎ።

ምልክታት ንHumerus Intramedullary Nail ዝምልከት እዩ።

ጽፍሪ ሑመርስ ኢንትራሜዱላሪ ንሕክምና ስብራት ማእከላይ ሻምብቆን ፕሮክሲማል ሑመራን ልሙድ እዩ። ብፍላይ ርጉእ ምትዕርራይ ዘድልዮም ስብራት ከም ዝተበታተኑ ስብራት ወይ ምስ ርኡይ ምዝንባል ዝተኣሳሰሩ ስብራት ውጽኢታዊ እዮም። ብተወሳኺ እዚ ሜላ እዚ ንሕማቕ ጽሬት ዓጽሚ ዘለዎም ሕሙማት ወይ ድማ ክብደት ዘይስከም ኩነታት ኣብ ዝድለየሉ እዋን ዝምችእ እዩ።

ናይ መጥባሕቲ ሜላ ንHumerus Intramedullary Nail

ቅድሚ መጥባሕቲ ምውጣን

ቅድሚ እቲ መጥባሕቲ፡ ቅድሚ መጥባሕቲ ዕሙቕ ዝበለ ውጥን ምውጻእ ወሳኒ እዩ። እዚ ድማ ንኣገባብ ስብራት፡ ሓፈሻዊ ጥዕና ሕሙምን ዝኾነ ምስኡ ዝተኣሳሰር መጉዳእትን ሰፊሕ ገምጋም የጠቓልል። ብዛዕባ ባህርያት ናይቲ ስብራት ንጹር ርድኢት ንምርካብን ብመሰረት እዚ ኣገባብ መጥባሕቲ ንምውጣንን ራጂ፡ ሲቲ ስካን ወይ ኤምኣርኣይ ክጥቀሙ ይኽእሉ።

ኣቀማምጣ ሕሙማት

ኣብ እዋን መጥባሕቲ፡ እቲ ሕሙም ብተለምዶ ወይ ኣብ መንበር ገማግም ባሕሪ ወይ ድማ ኣብ ጎናዊ ዲኩቢተስ ይቕመጥ። እቲ ምርጫ ኣብ ምርጫ ናይቲ መጥባሕቲ ዝገብር ሓኪምን እቲ ስብራት ዝፍጠረሉ ቦታን ይምርኮስ። ግቡእ ኣቀማምጣ ናብቲ ዝተሰብረ ቦታ ምቹእ ምብጻሕ የረጋግጽን ንመእተዊ ጽፍሪ የቃልልን።

ምቑራጽን ምብጻሕን

ነቲ ዝተሰብረ ዓጽሚ ንምብጻሕ ኣብ ልዕሊ እቲ መጥባሕቲ ዝግበረሉ ቦታ ምቑራጽ ይግበር። ንውሓትን ኣቀማምጣን ናይቲ ምቑራጽ ኣብ ዓይነት ስብራትን ኣብ ጎኒ ሑመራስ ዘለዎ ቦታን ይምርኮስ። ስንባደ ንምንካይን ሓደጋ ረኽሲ ንምንካይን ጥንቁቕ ኣተሓሕዛ ልስሉስ ቲሹ ኣገዳሲ እዩ።

ጽፍሪ ምእታው

እቲ መጥባሕቲ ዝገብር ሓኪም መእተዊ ነጥቢ ድሕሪ ምፍጣሩ፡ ነቲ ሑመራስ ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ናብቲ ሑመራል ካናል የእትዎ። ፍሎሮስኮፒክ መምርሒ ቅኑዕ ኣቀማምጣን ኣሰላልፋን ንምርግጋጽ ይጥቀም። እቲ ጽፍሪ ብዓጽሚ ኣቢሉ ይግስግስ፣ ዝኾነ ዝተመዛበለ ቁርጽራጽ ዳግማይ ይሰርዕ፣ ግቡእ ኣናቶም ድማ ይመልስ

መዕጸዊ ሽጉጥ ምቕማጥ

እቲ ጽፍሪ ብግቡእ ምስ ተቐመጠ፡ ነቲ ጽፍሪ ኣብ ውሽጢ እቲ ዓጽሚ ንምትሓዝ መዕጸዊ ሽጉጥ ይኣቱ። እዞም ሽጉጥ ተወሳኺ ምርግጋእ ዝህቡን ናይቶም ስብራት ቁርጽራጻት ምዝዋር ወይ ኣክሲያላዊ ምንቅስቓስ ዝከላኸሉን እዮም። ቁጽርን ኣቀማምጣን ሽጉጥ ኣብ ቅዲ ስብራትን ምርጫ ናይቲ መጥባሕቲ ዝገብር ሓኪምን ይምርኮስ።

ምዕጻው ቁስሊ

እቲ ጽፍርን ሽጉጥን ብጽኑዕ ኣብ ቦታኡ ምስ ኣተወ፡ እቲ ምቑራጽ ስፌት ወይ ስቴፕል ተጠቒምካ ይዕጾ። ቁስሊ ብግቡእ ምዕጻው ንሕውየት ንምድንፋዕን ንሓደጋ ረኽሲ ንምንካይን ኣገዳሲ እዩ። ድሕሪኡ እቲ መጥባሕቲ ዝግበረሉ ቦታ ይኽደን፡ ጽሩይ ፋስ ወይ መሸፈኒ ድማ ይለኽዮ።

ብልጫታት ጽፍሪ ሑመረስ ኢንትራሜዱላሪ

ጽፍሪ ሑመርስ ኢንትራሜዱላሪ ምጥቃም ካብ ባህላዊ ኣገባብ ሕክምና ሓያሎ ብልጫታት ኣለዎ። ገለ ካብቶም ቀንዲ ረብሓታት፤

1. ምርግጋእን ኣሰላልፋን፦ እቲ ጽፍሪ ርጉእ ምትእስሳር ይህብ፣ እዚ ድማ ንቝርጽራጽ ስብራት ብግቡእ ንኽስለፍ የኽእል፣ እዚ ድማ ምቹእ ሕውየት የደንፍዕ።

2. ውሑድ ምዝንባዕ ልስሉስ ቲሹ፦ ምስ ሜላታት ምልባስ ክነጻጸር እንከሎ፡ ምጽማር ኣብ ውሽጢ ቆርበት ንእሽቶ ምቑራጽን ውሑድ ምዝባዕ ልስሉስ ቲሹን ስለዘጠቓልል፡ ንሓደጋ ጸገማት ይቕንስ።

3. ብኣግኡ ምልዕዓል፦ እቲ ጽፍሪ ብኣግኡ ምንቅስቓስን ምሕዋይን ንኽፍቀድ እኹል ምርግጋእ ይህብ፣ እዚ ድማ ቅልጡፍ ምሕዋይን ተግባራዊ ምሕዳስን የደንፍዕ።

4. ምንካይ ሓደጋ ረኽሲ፦ እቲ ዕጹው ሜላ ምጽማር ውሽጢ ቆርበት (intramedullary nailing) ምስ ክፉት ምንካይን ውሽጣዊ ምትዕርራይን ሜላታት ክነጻጸር እንከሎ፡ ንሓደጋ ረኽሲ መጥባሕቲ ቦታ ይንክዮ።

ሕልኽላኻትን ሓደጋታትን

መጥባሕቲ ጽፍሪ ሑመርስ ኢንትራሜዱላሪ ብሓፈሻ ውሑስን ውጽኢታውን ክኸውን ከሎ፡ ምስቲ መስርሕ ዝተኣሳሰሩ ክህልዉ ዝኽእሉ ጸገማትን ሓደጋታትን ኣለዉ። ቅድሚ ሕክምና ምግባርካ ነዞም ተኽእሎታት ምፍላጥ ኣገዳሲ እዩ። ገለ ካብቶም ዝተሓላለኹ ነገራት፤

ረኽሲ

ዝኾነ መጥባሕታዊ መስርሕ ናይ ረኽሲ ሓደጋ ኣለዎ። ዋላ እኳ መጠን ረኽሲ ብተዛማዲ ትሑት እንተኾነ ምስ ሑመራስ ኢንትራሜዱላሪ ናይሊንግ፡ ግቡእ ጽግያት ዘለዎ ሜላታትን ድሕሪ መጥባሕቲ ዝግበር ክንክንን ነዚ ሓደጋ ንምንካይ ወሳኒ እዩ። ረኽሲ ኣብ ዝህልወሉ እዋን፡ ግቡእ ሕክምና ጸረ-ነፍሳትን ምናልባት’ውን መጥባሕታዊ ምትእትታውን ከድሊ ይኽእል።

ማልዩኒዮን ወይ ኖንዩኒዮን

ኣብ ገለ ገለ ኣጋጣሚታት፡ ስብራት ብግቡእ ክሓዊ ስለዘይክእል፡ ዘይምትእስሳር (ዘይግቡእ ኣሰላልፋ) ወይ ዘይምትእስሳር (ሕጽረት ምሕዋስ) የስዕብ። ከም ድኹም ጽሬት ዓጽሚ፡ እኹል ዘይምንቅስቓስ ወይ ካብ መጠን ንላዕሊ ምንቅስቓስ ዝኣመሰሉ ረቛሒታት ነዞም ጸገማት ኣበርክቶ ክገብሩ ይኽእሉ። ብቐረባ ምክትታል፡ ስሩዕ ምክትታል ምብጻሕን ኣብ እዋኑ ምትእትታውን ነዞም ጉዳያት እንተተላዒሎም ንምፍታሕ ክሕግዝ ይኽእል።

ውድቀት ምትካል

ሳሕቲ፡ እቲ ንኢንትራሜዱላሪ መስማር ዝውዕል ምትካል ክፈሽል ይኽእል። እዚ ብሰንኪ ምብታኽ ምትካል፡ ምፍታሕ ወይ ስደት ክኸውን ይኽእል። ግቡእ ምምራጽ ምትካል፡ ሜላ መጥባሕትን ድሕሪ መጥባሕቲ ዝግበር ክንክንን፡ ንሓደጋ ውድቀት ምትካል ከጉድል ይኽእል።

ናይ ነርቭ መጉዳእቲ

ኣብ እዋን መጥባሕቲ፡ ንእሽቶ ሓደጋ መጉዳእቲ ነርቭ ኣሎ፡ እዚ ድማ ናብ ሕጽረት ህዋሳት ወይ ሞተር ከስዕብ ይኽእል። ሓካይም መጥባሕቲ ንነርቭ ንኸይጉዳእ ጥንቃቐታት ይገብሩ፣ ከም ጥንቁቕ ምቑራጽን ግቡእ ፍልጠት ኣናቶሚን ዝኣመሰሉ። ዝኾነ ምስ ነርቭ ዝተኣሳሰር ምልክታት ንገምጋምን ምሕደራን ብቕልጡፍ ናብ ጉጅለ ​​ሕክምና ክሕበር ኣለዎ።

ምሕዋይን ምሕዋይን

ድሕሪ መጥባሕቲ ጽፍሪ ሑመርስ ኢንትራሜዱላሪ፡ ንዝበለጸ ሕውየት ኩለመዳያዊ መደብ ምሕዋይ ኣገዳሲ እዩ። እቲ ፍሉይ ውጥን ምሕዋይ ከከም ጽንኩርነት ስብራትን ረቛሒታት ሕሙማትን ክፈላለ ይኽእል። ብኣግኡ ምልዕዓል፡ ልኡም ናይ ርሕቀት ምንቅስቓስ ምውስዋስ ኣካላትን ምሕያል ምውስዋስ ኣካላትን በብቑሩብ ይተኣታቶ፡ ንስራሕ ናብ ንቡር ንምምላስን ሓይሊ ጭዋዳታት ንምምሕያሽን እዩ። ብፕሮፌሽናል ቴራፒስት ዝምራሕ ኣካላዊ ፍወሳ ኣብ መስርሕ ሕውየት ወሳኒ ተራ ኣለዎ።

መጽናዕቲ ፍጻመታትን ዛንታታት ዓወታትን

ብዙሓት ሕሙማት ብመጥባሕቲ ጽፍሪ ሑመርስ ኢንትራሜዱላሪ ኣወንታዊ ውጽኢት ኣመዝጊቦም እዮም። ሓደ መጽናዕቲ ፍጻመ፡ ንሓደ ወዲ 45 ዓመት ውልቀሰብ፡ ዝተመዛበለ ስንብራት ሻምብቆ ሑመራ (humeral shaft fracture) ዝነበሮ እዩ። እቲ ሕሙም ብኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ መጥባሕቲ ድሕሪ ምግባሩ፡ ብሉጽ ናይ ስብራት ኣሰላልፋ ረኺቡ፡ ምሉእ ምንቅስቓስ ዳግማይ ረኺቡ፡ ኣብ ውሽጢ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ድማ ናብቲ ቅድሚ መጉዳእቲ ዝነበሮ ደረጃ ምንቅስቓስ ተመሊሱ።

ምስ ካልኦት ኣማራጺታት ሕክምና ምውድዳር

ንናይ ስንብራት ሑመራል ኣማራጺታት ሕክምና ኣብ ግምት ከተእቱ ከለኻ፡ ረብሓን ድሩትነትን ነፍሲ ወከፍ ኣገባብ ምውድዳር ኣገዳሲ እዩ። ጽፍሪ ሑመርስ ኢንትራሜዱላሪ ምጥቃም ብዙሕ ብልጫታት ከም ምርግጋእ፡ ብኣግኡ ምንቅስቓስን ውሑድ ምዝንባዕ ልስሉስ ቲሹን እኳ እንተሃለዎ፡ ንነፍሲ ​​ወከፍ ስብራት ወይ ሕሙም ዝምችእ ክኸውን ኣይክእልን እዩ። ኣብ ዝተወሰኑ ኣጋጣሚታት ከም ምልባስ ወይ ግዳማዊ ምትዕርራይ ዝኣመሰሉ ኣማራጺ ሜላታት ክምረጹ ይኽእሉ። ምስ ክኢላ ኣካላት ምምኽኻር፡ ኣብ ውልቃዊ ኩነታት ተመርኲስካ ዝበለጸ ዝሰማማዕ ኣገባብ ሕክምና ንምውሳን ክሕግዝ እዩ።

መደምደምታ

ኣብ መደምደምታ፡ ምጥቃም ጽፍሪ ሑመራስ ኢንትራሜዱላሪ፡ ንስንብራት ሑመራስ ውጽኢታውን ዘተኣማምንን ኣማራጺ ሕክምና ኮይኑ ተቐልቂሉ ኣሎ። እዚ ናይ መጥባሕቲ ሜላ ርጉእ ምትዕጽጻፍ ይህብ፣ ብኣግኡ ምልዕዓል የደንፍዕ፣ ካብ ባህላዊ ኣገባባት ድማ ሓያሎ ብልጫታት ይህብ። ምስቲ ኣገባብ ዝተኣሳሰር ሓደጋታትን ጸገማትን እኳ እንተሃለወ፡ ግቡእ ውጥን መጥባሕቲ፡ ስሉጥ ሜላን ድሕሪ መጥባሕቲ ዝግበር ክንክንን ነዚ ስክፍታታት ንምንካይ ክሕግዝ ይኽእል። ብግቡእ ምሕዋይን ጥቡቕ ምክትታልን ሕሙማት ዕዉት ሕውየት ከጋጥሞምን ናይ ስራሕ ዓቕሞም ክመልሱን ይኽእሉ።