Ilaalcha: 42 Barreessaa: Gulaalaa Marsariitii Yeroo Maxxansaa: 2023-05-23 Ka'umsa: Bakka
Caccabni lafee harka gubbaa humerus sochii guyyaa guyyaa fi qulqullina jireenya nama tokkoo irratti dhiibbaa guddaa geessisuu danda'a. Caccabsa kana yaaluun gosa caccabaa, bakka fi amala dhukkubsataa dabalatee wantoota adda addaa of eeggannoodhaan ilaaluu gaafata. Filannoon baqaqsanii hodhuu waggoota dhiyoo asitti jaalala guddaa argate tokko mismaara humerus intramedullary nail fayyadamuudha. Barreeffamni kun faayidaa, tooftaa baqaqsanii hodhuu, balaa fi deebisanii dhaabuu mala wal’aansaa kanaan walqabatee jiru qorata.

Yeroo caccabni humerus keessatti uumamu dhukkubbii cimaa, sochii qaamaa daangeffamee fi hojiin isaa akka dadhabu fiduu danda’a. Malli wal’aansaa aadaa kan akka gadi darbachuu ykn pilaatii gochuun daangaa kan qabu yoo ta’u, furmaata bu’a qabeessa ta’e barbaaduun immoo cimdii humerus intramedullary akka guddatu taasiseera.
Mismaara humerus intramedullary nail meeshaa yaalaa caccabbii humeral shaft keessatti tasgabbeessuu fi fayyina akka jajjabeessuuf qophaa'eedha. Innis ulee sibiilaa dheeraa kan wiirtuu lafee qaawwa qabu keessa galfamee kan of keessaa qabu yoo ta’u, adeemsa fayyinaa keessatti tasgabbii fi deeggarsa kan kennudha. Mismaarri kun akkaataa idileetti titaaniyaamii ykn sibiilaa hin goggogne irraa kan hojjetame yoo ta'u, anatoomii dhukkubsataa adda addaa keessummeessuuf safara adda addaa qaba.
Mismaara humerus intramedullary nails yeroo baay’ee wal’aansa midshaft fi proximal humeral fractures tiif kan ooludha. Keessattuu caccabaa fixation tasgabbaa’aa barbaadu, kan akka caccabaa comminuted ykn caccabbii buqqa’iinsa guddaa wajjin walqabatee jiruuf bu’a qabeessa. Dabalataanis, tooftaan kun dhukkubsattoota qulqullina lafee gaarii hin qabneef ykn yeroo haala ulfaatina hin qabne barbaadameef mijataadha.

Baqaqsanii hodhuu dura karoorri baqaqsanii hodhuu duraa gadi fageenya qabu murteessaadha. Kunis madaallii bal’aa akkaataa caccabbii, fayyaa waliigalaa dhukkubsataa, fi miidhaawwan kanaan walqabatan kamiyyuu kan dabalatudha. Amala caccabaa sanaa hubannoo ifa ta’e argachuuf akkasumas mala baqaqsanii hodhuu akkaataa kanaan karoorfachuuf raajii eksiree, CT scan ykn MRI fayyadamuun ni danda’ama.
Yeroo baqaqsanii hodhuu dhukkubsataan kun akkaataa idileetti teessoo qarqara galaanaa ykn bakka cinaachaa decubitus irratti argama. Filannoon filannoo ogeessa baqaqsanii hodhuu fi bakka caccabni itti caccabe irratti hundaa'a. Bakka sirrii ta’etti kaa’uun bakka caccabee jirutti akka gaariitti akka qaqqabuuf kan taasisu yoo ta’u, cimdichi akka itti galchan haala mijeessa.
Lafee cabe sana argachuuf bakka baqaqsanii hodhuu irratti ciccitiinsi ni godhama. Dheerinni fi bakki ciccitaa gosa caccabaa fi bakka inni humerus irratti argamu irratti hundaa’a. Miidhaa xiqqeessuu fi carraa infekshinii hir’isuuf of eeggannoodhaan tishuu lallaafaa qabachuun barbaachisaa dha.
Ogeessi baqaqsanii hodhuu kun bakka seensaa erga uume booda, mismaara humerus intramedullary nail gara humeral canal keessa galcha. Qajeelfamni fluoroscopic kan itti fayyadamu kaa’uu fi walsimsiisaa sirrii ta’e mirkaneessuuf. Mismaarri lafee keessaa tarkaanfachiisa, ciccitaa buqqa’e kamiyyuu irra deebi’ee qindeessa, akkasumas anatoomii sirrii ta’e deebisa
Mismaara sirritti erga dhaabbatee booda, mismaara lafee keessaa akka qabataniif iskiriyuuwwan qulfii ni galfamu. Iskuuroonni kun tasgabbii dabalataa kan kennan yoo ta’u, sochii naanneffannaa ykn aksiyoonaa ciccitaa caccabaa ni ittisu. Lakkoofsi fi bakka iskiriyuuwwanii akkaataa caccabbii fi filannoo ogeessa baqaqsanii hodhuu irratti hundaa’a.
Erga mismaara fi iskiriyuuwwan bakka isaaniitti sirriitti qabatanii booda, ciccitiinsi sun suturaa ykn istaaplii fayyadamuun cufama. Madaa sirnaan cufuun fayyina guddisuu fi carraa infekshinii xiqqeessuuf barbaachisaa dha. Sana booda bakki baqaqsanii hodhuu sun ni uffata, baandaajii ykn uffata sterile taʼe ni dibama.
Fayyadamni cirracha humerus intramedullary nail mala wal'aansa aadaa caalaa faayidaa hedduu qaba. Faayidaawwan ijoo keessaa muraasni:
Tasgabbii fi walsimsiisuun: Mismaara tasgabbaa’aa fixation kan kennu yoo ta’u, kunis ciccitoonni caccabaa sirnaan akka walsimsiisan kan taasisu yoo ta’u, kunis fayyina gaarii ta’e ni jajjabeessa.
Jeequmsa tishuu lallaafaa xiqqaa: Tooftaalee pilaatiingii wajjin wal bira qabamee yoo ilaalamu, mismaara keessaa (intramedullary nailing) ciccituu xixiqqoo fi jeequmsa tishuu lallaafaa xiqqaa kan of keessaa qabu yoo ta’u, kunis carraa rakkoolee mudachuu danda’u hir’isa.
Sochii dafanii: Mismaarri tasgabbii gahaa kan kennu yoo ta’u, kunis sochii dafee fi deebisanii dhaabuu kan dandeessisu yoo ta’u, kunis saffisaan fayyuu fi hojiin isaa akka deebi’u taasisa.
Balaa infekshinii hir’isuu: Teekniikiin cufame kan intramedullary nailing mala banaa hir’isuu fi keessoo fixation wajjin wal bira qabamee yoo ilaalamu carraa infekshinii bakka baqaqsanii hodhuu hir’isa.
Baqaqsanii hodhuun cimdii humerus intramedullary akka waliigalaatti nageenya kan qabuu fi bu’a qabeessa ta’us, rakkoolee fi balaawwan adeemsa kanaan walqabatan ni jiru. Wal'aansa fudhachuu dura carraawwan kana beekuun barbaachisaadha. Rakkoolee isaan mudatan keessaa muraasni:
Hojiin baqaqsanii hodhuu kamiyyuu balaa infekshinii qaba. Humerus intramedullary nailing tiin saffisi infekshinii gadi aanaa ta’us, balaa kana xiqqeessuuf tooftaaleen sterile sirrii ta’anii fi kunuunsi baqaqsanii hodhuu boodaa murteessaadha. Yoo infekshiniin qabame, wal’aansi antibaayootikii sirrii ta’ee fi tarii gidduu seenuun baqaqsanii hodhuu barbaachisuu danda’a.
Yeroo tokko tokko, caccabni sirnaan fayyuu dhiisuu danda’a, kunis malunion (sirritti wal hin simne) ykn nonunion (fayyuu dhabuu) fida. Wantoonni akka qulqullina lafee gadi aanaa, sochii qaamaa gahaa ta’ee dhaabuu dhabuu ykn sochii garmalee gochuun rakkoolee kanaaf gumaachuu danda’u. Hordoffii dhiyeenyaa, daawwannaa hordoffii yeroo yeroon, fi yeroon gidduu seenuun dhimmoota kana yoo uumaman furuuf gargaaruu danda’a.
Yeroo muraasaaf, implaantiin intramedullary nailing jedhamuuf oolu kufaa ta’uu danda’a. Kunis sababa implant cabsuu, laaffisuu ykn godaansa irraa kan ka’e uumamuu danda’a. Filannoon implaantii sirrii ta’e, tooftaa baqaqsanii hodhuu fi kunuunsa baqaqsanii hodhuu boodaa balaa implaant kufaatii xiqqeessuu danda’a.
Yeroo baqaqsanii hodhuu balaan narviin miidhamuu xiqqaadha, kunis hanqina miiraa ykn sochii qaamaa fiduu danda’a. Ogeeyyiin baqaqsanii hodhuu miidhaa narvii akka hin miidhamneef of eeggannoo kan akka of eeggannoodhaan cicciruu fi beekumsa anatoomii sirrii ta’e ni godhu. Mallattoowwan narvii wajjin walqabatan kamiyyuu hatattamaan garee yaalaatti gabaasuun madaallii fi bulchiinsaaf ta’uu qaba.
Baqaqsanii hodhuu cimdii humerus intramedullary booda, sagantaa deebisanii dhaabuu bal’aan fayyina gaarii ta’eef barbaachisaa dha. Karoorri addaa deebisanii dhaabuu hamma caccabbii fi sababoota dhukkubsataa irratti hundaa’uun garaagarummaa qabaachuu danda’a. Sochii qaamaa jalqabaa, sochii fageenyaa lallaafaa fi shaakala cimsuu suuta suutaan hojii deebisuufi humna maashaalee fooyyessuuf ni jalqabama. Kutaan wal’aansa qaamaa, kan ogeessa wal’aansa fayyaatiin qajeelfamu, adeemsa fayyinaa keessatti gahee murteessaa qaba.
Dhukkubsattoonni hedduun baqaqsanii hodhuu cimdii humerus intramedullary jedhamuun bu’aa gaarii argataniiru. Qorannoon haalaa tokko nama dhuunfaa ganna 45 kan caccabni shaafta humeral displaced ta'e qabu kan ilaallatu ture. Dhukkubsataan kun erga mismaara intramedullary jedhamutti baqaqsanii hodhuu booda, walsimsiisa caccabbii gaarii ta'e galmeessee, sochii guutuu deebisee argachuun, ji'a jaha keessatti sadarkaa sochii isaanii isa miidhaan duraatti deebi'e.
Filannoo wal'aansa caccabbii humeral yeroo ilaallu, faayidaa fi daangaa mala tokkoon tokkoon isaanii wal bira qabuun barbaachisaa dha. Fayyadamni mismaara humerus intramedullary faayidaa hedduu kan akka tasgabbii, sochii dafee, fi jeequmsa tishuu lallaafaa xiqqaa kan qabu ta’us, caccabbii ykn dhukkubsataa hundaaf mijachuu dhiisuu danda’a. Malli filannoo kan akka plating ykn external fixation haalawwan tokko tokko keessatti filatamuu danda’a. Ogeessa lafee mariisisuun haala dhuunfaa irratti hundaa’uun mala wal’aansaa hunda caalaa mijaawaa ta’e murteessuuf gargaara.
Xumura irratti, fayyadamni cirracha humerus intramedullary nail akka filannoo wal’aansa bu’a qabeessaa fi amanamaa ta’ee caccabbii humeral ta’ee mul’ateera. Tooftaan baqaqsanii hodhuu kun fixation tasgabbaa’aa kan kennu yoo ta’u, sochii dafanii kan jajjabeessu yoo ta’u, mala aadaa caalaa faayidaa hedduu qaba. Balaa fi rakkoon adeemsa kanaan walqabatee dhufuu danda’u jiraatus, karoorri baqaqsanii hodhuu sirrii, mala of eeggannoo fi kunuunsa baqaqsanii hodhuu boodaa yaaddoowwan kana xiqqeessuuf gargaaruu danda’a. Dhukkubsattoonni deebisanii dhaabuu sirrii fi hordoffii dhiyeenyaatiin fayyuu milkaa’aa argachuu fi dandeettii hojii isaanii deebifachuu danda’u.
Oomishaalee