ዓጽሚ ምንዋሕ ግዳማዊ መትሓዚ፡ ሓፈሻዊ ትሕዝቶ፡ ዓይነታትን ጥቕምታቱን
ሓደ ሰብ ብናይ መሓውር ንውሓት ዘይምስምማዕ፡ ምጉዳል ዓጽሚ ወይ ዘይ-ዩኒየን ስብራት ምስ ዝሳቐ፡ ንውሓት ዓጽሚ ዘናውሕ ግዳማዊ መትሓዚ (BLEF) ተግባራዊ ዝኾነ ኣማራጺ ሕክምና ክኸውን ይኽእል። BLEF ኣብቲ ዝተጎድአ ዓጽሚ ዝጣበቕ ናይ መጥባሕቲ መሳርሒ ኮይኑ፡ ብመካኒካዊ ሓይልታት ኣቢሉ ድማ በብቑሩብ ነቲ ዓጽሚ የነውሖ ክሳብ እቲ ዝድለ ንውሓት ወይ ኣሰላልፋ ዝበጽሕ። እዚ ጽሑፍ እዚ ብዛዕባ BLEF፡ ዓይነታቱን ረብሓታቱን ሰፊሕ ሓፈሻዊ ትሕዝቶ ንምቕራብ ዝዓለመ እዩ።
ዓጽሚ ምንዋሕ ግዳማዊ መትሓዚ እንታይ እዩ?
BLEF ንኣዕጽምቲ ንምንዋሕ ዝሕግዝ ናይ ኣካላት መጥባሕቲ መሳርሒ እዩ። ብመጥባሕቲ ብመጥባሕቲ ብቆርበትን ጭዋዳታትን ተቐሚጦም ኣብ ዓጽሚ ዝተተሓሓዙ ፒን፣ ገመዳት፣ በትሪን ሽጉጥን ዝሓዘ ዝተሓላለኸ መሳርሒ እዩ። እቲ መሳርሒ ኣብ ልዕሊ እቲ ዓጽሚ መካኒካዊ ሓይሊ ስለዘሕድር፡ ሓድሽ ዕብየትን ምንዋሕን ዓጽሚ የነቓቕሕ።
ዓጽሚ ምንዋሕ ግዳማዊ መትሓዚ ብኸመይ ይሰርሕ?
BLEF ብመትከል ዲስትራክሽን ኦስቲዮጀነሲስ ዝሰርሕ ኮይኑ፡ እዚ ድማ ኣብ ዓጽሚ ብዝተቖጻጸረ መንገዲ ወጥሪ ምትግባር ዘጠቓልል እዩ። እዚ ወጥሪ እዚ ኣብ ዓጽሚ ማይክሮ-ፍራክቸር ስለዘስዕብ፡ ተፈጥሮኣዊ መስርሕ ሕውየት ኣካላትና የበግስ። ኣብቲ ብማይክሮ-ስብራት ዝፍጠር ክፍተታት ሓደስቲ ቲሹ ዓጽሚ ይፍጠሩ እሞ በብቑሩብ ነቲ ዓጽሚ የናውሖ።
ዓይነታት ናይ ዓጽሚ ምንዋሕ ግዳማዊ መትሓዚ
ብሌፍ ሰለስተ ቀንዲ ዓይነታት ኣለዉ፤
ክቢ ግዳማዊ መትሓዚ (Circular External Fixator)፦ እዚ ዓይነት BLEF ክልተ ቀለቤት ዝሓዘ ኮይኑ ብተስተኻኸሊ ስትሩት ዝተኣሳሰሩ እዮም። ፒን ብዓጽሚ ኣቢሎም ይቕመጡ እሞ ምስቲ ቀለቤት ይተኣሳሰሩ፣ ድሕሪኡ ድማ ኣብቲ ዓጽሚ ወጥሪ ንምፍጣር ይስተኻኸሉ።
ሞኖላተርያል ግዳማዊ መትሓዚ (Monolateral External Fixator)፦ እዚ ዓይነት BLEF ብሓደ በትሪ ወይ ጽላት ዝቖመ ኮይኑ፡ ብፒን ወይ ብሽክለታ ተጠቒምካ ኣብቲ ዓጽሚ ይተኣሳሰር። ድሕሪኡ እቲ በትሪ ወይ ጽላት ኣብቲ ዓጽሚ ወጥሪ ንምፍጣር ይስተኻኸል።
ክልተኣዊ ግዳማዊ መትሓዚ (Billateral External Fixator)፦ እዚ ዓይነት BLEF ክልተ በትሪ ወይ ጽላት ዝሓዘ ኮይኑ፡ ብፒን ወይ ብሽጉጥ ተጠቒሞም ኣብቲ ዓጽሚ ዝተኣሳሰሩ እዮም። ድሕሪኡ እቶም በትሪ ወይ ጽላት ኣብቲ ዓጽሚ ወጥሪ ንምፍጣር ይስተኻኸሉ።
ረብሓታት ናይ ዓጽሚ ምንዋሕ ግዳማዊ መትሓዚ
BLEF ምስ ባህላዊ ኣገባብ ምንዋሕ ዓጽሚ ክነጻጸር እንከሎ ሓያሎ ረብሓታት ኣለዎ፡ ከም፤
ውሑድ ወራር ዘለዎ፦ BLEF ውሑድ ወራር ዘለዎ መጥባሕቲ ኮይኑ፡ ዓበይቲ ምቑራጽ ዘየድልዮ ኮይኑ፡ ንሓደጋ ረኽስን በሰላን ዝቕንስ እዩ።
ልክዕ ምንዋሕ፦ BLEF ኣብ ልዕሊ መስርሕ ምንዋሕ ልክዕ ምቁጽጻር የኽእል፣ እዚ ድማ ንሓደጋ ልዕሊ ዓቐን ምእራም ወይ ትሕቲ ምእራም ይንክዮ።
ሓጺር ናይ ምሕዋይ ግዜ፦ BLEF ሓድሽ ዕብየት ዓጽሚ የነቓቕሕ፣ ምስቲ ባህላዊ ኣገባብ ምንዋሕ ዓጽሚ ክነጻጸር እንከሎ ናይ ምሕዋይ ግዜ ይንክዮ።
ምምሕያሽ ምሕዳስ ዓጽሚ፦ BLEF ምሕዳስ ዓጽሚ የነቓቕሕ፡ እዚ ድማ ምስቲ ባህላዊ ኣገባብ ምንዋሕ ዓጽሚ ክነጻጸር እንከሎ ዝሓየለን ዝጸንሐን ዓጽሚ የስዕብ።
ሕጹይ ናይ ዓጽሚ ምንዋሕ ግዳማዊ መትሓዚ መን እዩ?
BLEF ንውልቀሰባት ንውሓት ኣካላት ዘይምስምማዕ፣ ምጉዳል ዓጽሚ ወይ ዘይ-ዩኒየን ስብራት ንዘለዎም ኣማራጺ ሕክምና እዩ። ብብዝሒ ኣብቶም ብተፈጥሮኦም ንውሓት ኣካላት ዘይምስምማዕ ዘለዎም ህጻናት ወይ ድማ ብሰንኪ ስንባደ ወይ ረኽሲ ኣብ ዝተረኽበ ፍልልይ ንውሓት ኣካላት ዘለዎም ዓበይቲ ይጥቀመሉ።
ቅድሚ መጥባሕቲ ዝግበር ምድላው
ቅድሚ እቲ መጥባሕቲ እቲ ሕሙም ንBLEF ዝምችእ ሕጹይ እንተኾይኑ ንምፍላጥ ተኸታታሊ መርመራታትን ገምጋማትን ክገብር እዩ። እዚ ድማ ኣካላዊ መርመራ፡ ራጂን ኤምኣርኣይ ወይ ሲቲ ስካንን የጠቓልል።
ኣገባብ መጥባሕቲ
መስርሕ መጥባሕቲ BLEF እዞም ዝስዕቡ ስጉምትታት ዘጠቓልል እዩ፤
መደንዘዚ፦ እቲ ሕሙም ኣብ እዋን መጥባሕቲ ምቹእን ቃንዛ ዘይብሉን ምዃኑ ንምርግጋጽ ሓፈሻዊ መደንዘዚ ይወሃቦ።
ምቑራጽ፦ ኣብቲ ዝተጎድአ ዓጽሚ ንምብጻሕ ኣብ ቆርበት ንእሽቶ ምቑራጽ ይግበር።
ኣቀማምጣ ናይቲ መሳርሒ፦ እቲ BLEF መሳርሒ ኣብቲ ዓጽሚ ብፒን ወይ ስክሪው ይተሓሓዝ።
ምንቅስቓስ ናይቲ መሳርሒ፦ እቲ መሳርሒ ኣብ ዓጽሚ ወጥሪ ንምፍጣር ይንቀሳቐስ፣ እቲ ሕሙም ድማ ዝኾነ ጸገማት ከምዘየለ ብቐረባ ይከታተሎ።
ምክትታል ክንክን፦ እቲ ሕሙም መስርሕ ምንዋሕ ዓጽሚ ንምክትታልን ከም ኣድላይነቱ ነቲ መሳርሒ ንምትዕርራይን ምስ ሓኪም መጥባሕቱ ስሩዕ ናይ ምክትታል ቆጸራታት ክገብር ከድልዮ እዩ።
ድሕሪ መጥባሕቲ ዝግበር ምሕዋይ
ድሕሪ እቲ መጥባሕቲ፡ እቲ ሕሙም ስሉጥ ሕውየት ንምርግጋጽ፡ መድሃኒት ቃንዛ ክወስድን ድሕሪ መጥባሕቲ ዝህቦ መምርሒ ክንክን ክኽተልን ከድልዮ እዩ። ነቲ ዝተጎድአ መሓውር ንምክልኻልን ንመስርሕ ሕውየት ንምድጋፍን ምትእስሳር ወይ ካስት ክገብሩ ከድልዮም ይኽእል። ኣብ መስርሕ ምሕዋይ ንምሕጋዝ ኣካላዊ ፍወሳ እውን ክምከር ይኽእል።
ሓደጋታትን ጸገማትን ምንዋሕ ዓጽሚ ግዳማዊ መትሓዚ
ከምቲ ኣብ ዝኾነ መጥባሕታዊ መስርሕ፡ BLEF ገለ ሓደጋታትን ክህልዉ ዝኽእሉ ጸገማትን ይስከም። እዚኦም ድማ፤
ረኽሲ፦ ነቲ መሳርሒ ኣብቲ ዓጽሚ ንምትእስሳር ዝጥቀሙሉ ፒን ወይ ሽጉጥ ክለኽፉ ይኽእሉ እዮም፣ እዚ ድማ ንምሕካም ተወሳኺ መጥባሕቲ ከድልዮ ይኽእል።
ዕንወት ነርቭ፦ ነቲ መሳርሒ ምስቲ ዓጽሚ ንምትእስሳር ዚጥቀሙሉ ፒን ወይ ሽጉጥ፡ ኣብ ጥቓኡ ንዘሎ ነርቭታት ኪጐድእ ይኽእል እዩ፣ እዚ ኸኣ ቃንዛ፡ ምድናስ ወይ ምሕርቃም የስዕብ።
ስንብራት ዓጽሚ፦ እቲ ዓጽሚ ኣብ መስርሕ ምንዋሕ ክስበር ስለ ዝኽእል ተወሳኺ መጥባሕቲ የድልዮ።
ምትራር መላግቦ፦ እቲ መስርሕ ምንዋሕ መላግቦ ምትራር ከስዕብ ይኽእል እዩ፣ እዚ ድማ ንርሕቀት ምንቅስቓስ ንምምሕያሽ ኣካላዊ ፍወሳ ከድልዮ ይኽእል።
ውድቀት መሳርሒ፦ እቲ መሳርሒ BLEF ክፈርስ ወይ ክስበር ይኽእል እዩ፣ እዚ ድማ ነቲ መሳርሒ ንምጽጋን ወይ ንምትካእ ተወሳኺ መጥባሕቲ ከድልዮ ይኽእል።
መደምደምታ
ዓጽሚ ምንዋሕ ግዳማዊ መትሓዚ ንውልቀሰባት ንውሓት ኣካላት ዘይምስምማዕ፡ ምጉዳል ዓጽሚ ወይ ዘይ-ዩኒየን ስብራት ንዘለዎም ክቡር ኣማራጺ ሕክምና እዩ። ካብ ባህላዊ ኣገባባት ምንዋሕ ዓጽሚ ንላዕሊ ሓያሎ ረብሓታት ይህብ፡ ንሳቶም ድማ ዝሓጸረ ናይ ምሕዋይ ግዜ፡ ምምሕያሽ ምሕዳስ ዓጽሚን ልክዕ ምንዋሕ ዓጽምን ይርከብዎም። ይኹን እምበር፡ ገለ ሓደጋታትን ክመጽእ ዝኽእል ጸገማትን ዝሓዘ ዝተሓላለኸ መጥባሕታዊ ኣገባብ እዩ። BLEF ኣብ ግምት ዘእትዉ ሕሙማት፡ ንዓኣቶም ዝምችእ ኣማራጺ ሕክምና እንተኾይኑ ንምፍላጥ ምስ ሓኪም መጥባሕቶም ክመኽሩ ይግባእ።
ሕቶታት ዝቐርብ ሕቶታት
መስርሕ ምንዋሕ ዓጽሚ ምስ BLEF ክንደይ ግዜ ይወስድ? ንውሓት ናይቲ መስርሕ ኣብቲ ዝድለ ምንዋሕ ዝምርኮስ ኮይኑ፡ ብተለምዶ ግን ካብ ሓያሎ ኣዋርሕ ክሳብ ሓደ ዓመት ይወስድ።
ድሕሪ እቲ መጥባሕቲ ኣካላዊ ፍወሳ ከድልየኒ ድዩ? ኣብ መስርሕ ምሕዋይ ንምሕጋዝን ርሕቀት ምንቅስቓስ ንምምሕያሽን ኣካላዊ ፍወሳ ክምከር ይኽእል።
BLEF ብኢንሹራንስ ይሽፈን ድዩ? BLEF ብተለምዶ ብኢንሹራንስ ዝሽፈን ኮይኑ፡ ሽፋን ግን ከከም ፍሉይ ውጥን መድሕን ክፈላለ ይኽእል።
ዕዉትነት መጥባሕቲ BLEF ክንደይ ይኸውን? ዕዉትነት መጥባሕቲ BLEF ከከም ፍሉይ ጉዳይን ሕሙምን ይፈላለ እዩ፣ ብሓፈሻ ግን ውሑስን ውጽኢታውን ኣማራጺ ሕክምና ተባሂሉ ይውሰድ።
BLEF ኣብ ህጻናት ንዝፍጠር ምጉዳል ዓጽሚ ንምፍዋስ ክውዕል ይኽእል ድዩ? እወ፡ BLEF ኣብቶም ብተፈጥሮኦም ንውሓት ኣካላት ዘለዎም ዘይምስምማዕ ዘለዎም ህጻናት ንዝፍጠር ምጉዳል ዓጽሚ ንምፍዋስ ክውዕል ይኽእል።
