त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट् : तस्य विशेषतानां अनुप्रयोगानाञ्च अवलोकनम्
यदि भवान् निर्माण-इञ्जिनीयरिङ्ग-उद्योगयोः परिचितः अस्ति तर्हि भवान् त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट्-इत्यस्य विषये श्रुतवान् स्यात् । अयं संरचनात्मकः घटकः एकः प्रकारः इस्पातपट्टिका अस्ति यस्य एकस्मात् पार्श्वे त्रयः फ्लेन्जाः निर्गताः सन्ति । अस्मिन् लेखे वयं त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट्-विशेषताः, अनुप्रयोगाः च समीपतः अवलोकयिष्यामः ।
त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट् इति किम् ?
त्रि-फ्लैङ्ग-पट्टिका इति इस्पात-पट्टिका यस्य एकस्मिन् पार्श्वे त्रीणि उन्नतानि धाराणि वा फ्लैन्जानि वा भवन्ति । फ्लेन्जः परस्परं समानान्तरेण धावन्ति, समान्तराणि च भवन्ति । प्रायः प्लेट्-पृष्ठस्य लम्बवत् फ्लेन्जः भवति, परन्तु ते कोणे अपि प्रवणाः भवितुम् अर्हन्ति ।
त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट् कथं निर्मीयते ?
प्रायः उष्ण-रोलिंग-प्रक्रियायाः उपयोगेन इस्पातात् त्रि-फ्लैङ्ग-युक्ता प्लेट् निर्मीयते । अस्मिन् क्रमे इष्टाकारं आकारं च निर्मातुं रोलरसमूहेन तापितं इस्पातबिलेट् पारितं भवति । उन्नतधारयुक्तानां त्रयाणां रोलराणां मध्ये प्लेट् निपीड्य त्रयः फ्लेन्जाः निर्मीयन्ते ।
त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेटस्य कानि विशेषतानि सन्ति ?
त्रि-फ्लैङ्ग-युक्ते प्लेट्-मध्ये अनेकानि विशेषतानि सन्ति येन एतत् विविध-अनुप्रयोगाय उपयुक्तं भवति । अत्र त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट्-इत्यस्य केचन प्रमुखाः विशेषताः सन्ति ।
1. उच्चबलम्
त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट् उच्चगुणवत्तायुक्तेन इस्पातेन निर्मिताः भवन्ति यस्य तन्यबलं उच्चं भवति, गुरुभारं च सहितुं शक्नोति । एतेन तेषां उपयोगाय आदर्शाः भवन्ति येषु संरचनासु उच्चबलस्य, स्थायित्वस्य च आवश्यकता भवति ।
2. कल्पने सुलभम्
त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट्-निर्माणं सुलभं भवति, तेषां कृते विविध-अनुप्रयोगानाम् अनुकूलतया कटनं, खननं, वेल्डिङ्गं च कर्तुं शक्यते । एतेन ते बहुमुखीः भवन्ति, भिन्न-भिन्न-प्रकल्प-आवश्यकतानां अनुकूलाः च भवन्ति ।
3. जंगप्रतिरोधः
त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट् जंग-प्रतिरोधी इस्पात-मिश्रधातुभ्यः निर्मातुं शक्यन्ते, येन ते कठोरवातावरणेषु अथवा संक्षारक-सामग्री-संपर्क-संरचनासु उपयोगाय उपयुक्ताः भवन्ति
4. सौन्दर्य-आकर्षणम्
त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट्-मध्ये अद्वितीयं आधुनिकं च सौन्दर्य-आकर्षणं भवति, येन वास्तु-निर्माण-अनुप्रयोगेषु ते लोकप्रियाः भवन्ति ।
त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेटस्य के अनुप्रयोगाः सन्ति ?
त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट्-प्रयोगेषु विस्तृत-अनुप्रयोगेषु उपयोगः भवति, यथा-
1. सेतुः राजमार्गः च
सेतुराजमार्गनिर्माणे त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट्-प्रयोगः भवति यतः ते भारीभारं सहितुं शक्नुवन्ति, संरचनात्मकस्थिरतां च प्रदातुं शक्नुवन्ति
2. औद्योगिकसाधनम्
क्रेन्, गुरुयन्त्राणि, भण्डारणटङ्की इत्यादीनां औद्योगिकसाधनानाम् निर्माणे त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट्-प्रयोगः भवति ।
3. वास्तुकला तथा डिजाइन
त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट्-इत्यस्य उपयोगः वास्तुकला-निर्माण-अनुप्रयोगेषु यथा मुखौटा-क्लैडिंग्, छत-निर्माणं, तल-निर्माणं च भवति ।
4. अपतटीयसंरचना
त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट्-इत्यस्य उपयोगः उच्चबलस्य, जंग-प्रतिरोधस्य च कारणात् तैल-रिग्, मञ्चः, पाइपलाइन् इत्यादीनां अपतटीय-संरचनानां निर्माणे भवति
भवतः परियोजनायाः कृते सम्यक् त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट् कथं चयनीयः?
स्वस्य परियोजनायाः कृते त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट् चयनं कुर्वन् निम्नलिखित-कारकाणां विचारं कुर्वन्तु ।
1. बलस्य आवश्यकताः
सुनिश्चितं कुर्वन्तु यत् भवता चयनितस्य त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट्-मध्ये भवतः परियोजनायाः भार-आवश्यकतानां समर्थनार्थं आवश्यकं बलं भवति ।
2. जंगप्रतिरोधः
यदि भवतः परियोजना संक्षारकसामग्रीणां सम्पर्कं प्राप्नोति तर्हि जंगप्रतिरोधी इस्पातमिश्रधातुना निर्मितं त्रि-फ्लैङ्गयुक्तं प्लेट् चिनुत ।
3. निर्माणस्य आवश्यकताः
भवतः परियोजनायाः निर्माणस्य आवश्यकताः विचार्य त्रि-फ्लैङ्ग-युक्तं प्लेट् चिनुत यस्य कटनं, ड्रिल-वेल्ड्-करणं च सुलभं भवति ।
4. सौन्दर्यस्य आवश्यकताः
यदि भवतः परियोजनायाः विशिष्टानि सौन्दर्य-आवश्यकतानि सन्ति तर्हि उपयुक्त-परिष्करणं, रूपं च युक्तं त्रि-फ्लैङ्ग-युक्तं प्लेट् चिनुत ।
निगमन
सारांशेन, त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट् बहुमुखी अनुकूलः च संरचनात्मकः घटकः अस्ति यस्य उपयोगः विस्तृत-अनुप्रयोगेषु कर्तुं शक्यते । अस्य उच्चशक्तिः, सुलभनिर्माणं, जंगप्रतिरोधः, सौन्दर्य-आकर्षणं च निर्माणं, निर्माणं, वास्तुकला, अपतटीय-इञ्जिनीयरिङ्ग इत्यादिषु उद्योगेषु लोकप्रियं विकल्पं करोति स्वस्य परियोजनायाः कृते त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट् चयनं कुर्वन्, बलस्य आवश्यकता, जंग-प्रतिरोधः, निर्माणस्य आवश्यकता, सौन्दर्य-आवश्यकता च इत्यादीनां कारकानाम् विचारं कुर्वन्तु येन सुनिश्चितं भवति यत् भवान् स्वस्य आवश्यकतानां कृते समीचीनं उत्पादं चयनं करोति
प्रश्नोत्तरी
त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट्-नियमित-इस्पात-प्लेट्-मध्ये किं भेदः ? त्रि-फ्लैङ्ग-पट्टिकायाः एकस्मिन् पार्श्वे त्रीणि उन्नत-धाराः, अथवा फ्लैन्ज-पट्टिकाः भवन्ति, नियमित-इस्पात-पट्टिकायाः तु फ्लेन्जाः न भवन्ति । त्रि-फ्लैन्ज-प्लेट्-मध्ये फ्लेन्ज्-इत्येतत् अतिरिक्तं बलं स्थिरतां च प्रदाति, येन इदं भारी-भार-वाहन-अनुप्रयोगेषु उपयुक्तं भवति ।
समुद्रीयवातावरणेषु त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट्-प्रयोगः कर्तुं शक्यते वा ? आम्, जंगप्रतिरोधी इस्पातमिश्रधातुभ्यः त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट् निर्मितुं शक्यते, येन समुद्रीयवातावरणेषु अथवा समुद्रजलस्य अन्यसंक्षारकसामग्रीणां च संपर्कं प्राप्य अपतटीयसंरचनासु उपयोगाय उपयुक्ता भवति
वास्तुकलायां, डिजाइनं च त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट्-इत्यस्य उपयोगेन के लाभाः सन्ति ? त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट्-मध्ये अद्वितीयं आधुनिकं च सौन्दर्य-आकर्षणं भवति, येन ते मुखौटा-क्लैडिंग्, छत-तल-प्रयोगेषु वास्तुशिल्प-डिजाइन-अनुप्रयोगेषु उपयोगाय उपयुक्ताः भवन्ति
किं त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट्-निर्माणं सुलभम् ? आम्, त्रि-फ्लैङ्ग-युक्ता प्लेट् कटयितुं, ड्रिल कर्तुं, वेल्ड् कर्तुं च सुलभं भवति, येन सा भिन्न-भिन्न-प्रकल्प-आवश्यकतानां अनुकूलतां प्राप्नोति ।
के उद्योगाः सामान्यतया त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट्-प्रयोगं कुर्वन्ति ? निर्माणं, निर्माणं, वास्तुकला, अपतटीय-इञ्जिनीयरिङ्ग इत्यादिषु उद्योगेषु त्रि-फ्लैङ्ग-प्लेट्-इत्यस्य उपयोगः सामान्यतया भवति, यत्र उच्चबलस्य, स्थायित्वस्य च आवश्यकता भवति
