Distal Humeral Lateral Plate (Olecranon Type): किं ज्ञातव्यम्
डिस्टल ह्यूमरल पार्श्व प्लेट् (Olecranon Type) इति एकः विशेषः प्लेट् अस्ति यस्य उपयोगः अस्थिरोगचिकित्सायां डिस्टल ह्यूमरस् फ्रैक्चरस्य तथा ओलेक्रानन् फ्रैक्चरस्य चिकित्सायाम् अस्ति अन्ये शल्यक्रियाविधयः यदा विफलाः भवन्ति अथवा रोगी कृते अयोग्याः सन्ति तदा एतादृशः प्लेट् इत्यस्य उपयोगः भवति । अस्मिन् लेखे वयं दूरस्थह्यूमरल पार्श्वप्लेट् (Olecranon Type) इत्यस्य संकेतानां विषये, दूरस्थह्यूमरसस्य ओलेक्राननस्य च शरीररचना, शल्यक्रिया, शल्यक्रियापश्चात् पुनर्प्राप्तिः पुनर्वासः च, अस्य प्रकारस्य प्लेटस्य लाभहानिः च चर्चां कुर्मः
I. परिचयः
डिस्टल ह्यूमरल पार्श्व प्लेट् (Olecranon Type) इति एकः प्रकारः प्लेट् अस्ति यस्य उपयोगः अस्थिरोगस्य शल्यक्रियायां डिस्टल ह्युमरसस्य ओलेक्राननस्य च भङ्गस्य चिकित्सायै भवति इयं प्लेट् भग्नानाम् अस्थिनां स्थिरं निश्चयं कर्तुं, सन्धिस्य शीघ्रं परिचालनं कर्तुं च निर्मितम् अस्ति । अस्थिस्य समोच्चयस्य अनुरूपं प्लेट् इत्यस्य आकारः उत्तमः स्थिरतां, समर्थनं च ददाति ।
II. दूरस्थस्य ह्युमरल पार्श्वप्लेटस्य (Olecranon Type) इत्यस्य संकेताः
Distal Humeral Lateral Plate (Olecranon Type) इति निम्नलिखितस्थितीनां कृते सूचितं भवति ।
दूरस्थस्य ह्युमरसस्य भङ्गाः
दूरस्थह्युमरसभङ्गस्य चिकित्सा कठिना भवितुम् अर्हति तथा च यदि समुचितचिकित्सा न क्रियते तर्हि महत्त्वपूर्णव्याधिः भवितुम् अर्हति । एतेषां भङ्गानाम् उपचारार्थं डिस्टल ह्यूमरल लैटरल प्लेट् (Olecranon Type) इत्यस्य उपयोगः कर्तुं शक्यते, येन स्थिरं स्थिरीकरणं प्राप्यते तथा च सन्धिस्य शीघ्रं परिचालनं भवति
ओलेक्रानन भग्न
ओलेक्रानन् भङ्गाः सामान्याः चोटाः सन्ति ये पतनेन वा कोणस्य प्रत्यक्षं आघातेन वा भवितुम् अर्हन्ति । एतेषां भङ्गानाम् उपचारार्थं दूरस्थह्यूमरल् पार्श्वप्लेट् (Olecranon Type) इत्यस्य उपयोगः कर्तुं शक्यते, येन प्रभावितक्षेत्रस्य उत्तमं स्थिरतां समर्थनं च प्राप्यते
असंयोगाः तथा दुर्संघाः
दूरस्थस्य ह्युमरसस्य ओलेक्राननस्य च असंयोगः, दुर्संयोगः च चिकित्सां कर्तुं चुनौतीपूर्णं भवितुम् अर्हति । एतासां स्थितिं सम्यक् कर्तुं डिस्टल ह्यूमरल पार्श्व प्लेट् (Olecranon Type) इत्यस्य उपयोगः कर्तुं शक्यते, येन प्रभावितक्षेत्रस्य स्थिरं निश्चयं समर्थनं च प्राप्यते ।
III. दूरस्थह्यूमरसस्य ओलेक्राननस्य च शरीररचनाशास्त्रम्
Distal Humeral Lateral Plate (Olecranon Type) इत्यस्य शल्यक्रियायाः चर्चां कर्तुं पूर्वं दूरस्थह्यूमरसस्य ओलेक्राननस्य च शरीररचनाम् अवगन्तुं महत्त्वपूर्णम् अस्ति
अस्थिः सन्धिः च प्रवृत्ताः
दूरस्थः ह्युमरसः, ओलेक्रानन् च कोणसन्धिस्य भागः भवति । दूरस्थः ह्युमरसः ऊर्ध्वबाहुअस्थिस्य अधोभागः भवति, ओलेक्रानोनः तु कोणस्य पृष्ठभागे अस्थिप्रधानता भवति । एतानि अस्थयः कोणस्य कञ्जसन्धिं निर्मान्ति, येन बाहुस्य मोचनं विस्तारं च भवति ।
स्नायुबन्धाः तथा कण्डराः सम्मिलिताः
कोणसन्धिः अनेकैः स्नायुबन्धैः, कण्डराभिः च समर्थितः भवति । उल्ना कोलेटरल लिगामेण्ट् सन्धिस्य मध्यपक्षस्य स्थिरतां प्रदाति, रेडियल कोलेटरल लिगामेण्ट् तु सन्धिस्य पार्श्वपक्षस्य स्थिरतां प्रदाति सामान्यः विस्तारककण्डरा सामान्यः फ्लेक्सरकण्डरा च क्रमशः ह्युमरसस्य पार्श्विक-मध्यम-उपकोण्डिलयोः सह संलग्नाः भवन्ति ।
क्षेत्रे रक्तस्य आपूर्तिः
दूरस्थं ह्युमरसः, ओलेक्रानन् च ब्रेकियल धमनीभिः तस्याः शाखाभिः च आपूर्तिः भवति । अस्मिन् क्षेत्रे रक्तस्य आपूर्तिः शल्यक्रियायाः अनन्तरं सम्यक् चिकित्सायाः कृते महत्त्वपूर्णा भवति ।
IV. The Distal Humeral Lateral Plate (Olecranon Type) प्रक्रिया
Distal Humeral Lateral Plate (Olecranon Type) इत्यस्य शल्यक्रियायां निम्नलिखितपदार्थाः सन्ति ।
संज्ञाहरणम्
शल्यचिकित्सकस्य प्राधान्यस्य, रोगी चिकित्सास्थितेः च आधारेण रोगी सामान्यं वा प्रादेशिकसंज्ञाहरणं वा दीयते ।
चीरा
कोणस्य पार्श्वभागे १०-१२ से.मी.पर्यन्तं चीरं कृत्वा भग्नाः अस्थिः, परितः मृदु ऊतकं च उजागरयन्ति ।
भङ्गस्य न्यूनीकरणम्
भग्नाः अस्थिः विशेषयन्त्राणां उपयोगेन सावधानीपूर्वकं स्वस्य मूलशरीरस्थाने पुनः स्थापयन्ति ।
प्लेट् स्थापनम्
ततः ह्युमरसस्य पार्श्वपक्षे, भङ्गस्थलस्य उपरि, डिस्टल ह्यूमरल पार्श्वप्लेट् (Olecranon Type) स्थाप्यते । पेचादिकं निश्चययन्त्राणां उपयोगेन प्लेट् अस्थिपर्यन्तं सुरक्षिता भवति ।
समापनम्
प्लेट् सुरक्षितरूपेण स्थाने स्थापनानन्तरं सिवनी अथवा स्टेपल् इत्यस्य उपयोगेन चीरं पिधाय भवति ।
वि. पश्चात पुनर्प्राप्ति एवं पुनर्वास
शल्यक्रियायाः अनन्तरं रोगिणः संक्रमणं निवारयितुं वेदना-औषधानि, प्रतिजीवक-दवाः च दत्तानि भविष्यन्ति । भङ्गस्य तीव्रतानुसारं बाहुः २-६ सप्ताहपर्यन्तं कास्ट् अथवा स्प्लिण्ट् इत्यत्र स्थिरः भविष्यति । स्थिरीकरणकालस्य अनन्तरं रोगी पुनर्वासकार्यक्रमं करिष्यति यत् प्रभाविते बाहौ गतिस्य पूर्णपरिधिं बलं च पुनः प्राप्तुं शक्नोति। पुनर्वासकार्यक्रमे शारीरिकचिकित्सा, व्यावसायिकचिकित्सा, गृहव्यायामः च भवितुं शक्नुवन्ति ।
VI. दूरस्थस्य ह्युमरल पार्श्व प्लेट् (Olecranon Type) इत्यस्य लाभाः हानिश्च
कस्यापि शल्यक्रियायाः इव Distal Humeral Lateral Plate (Olecranon Type) इत्यस्य लाभाः हानिः च सन्ति । केचन लाभाः सन्ति- १.
भग्नानाम् अस्थिनां स्थिरं निश्चयं प्रदाति
सन्धिस्य शीघ्रं परिचालनं कर्तुं शक्नोति
जटिलतायाः न्यूनः जोखिमः भवति
केचन दोषाः सन्ति- १.
अन्येषां शल्यक्रियाविधिषु अपेक्षया बृहत्तरं चीरं आवश्यकम्
अन्येषां शल्यक्रियाविधिषु अपेक्षया दीर्घकालं यावत् पुनर्प्राप्तिकालस्य आवश्यकता भवितुम् अर्हति
प्रत्यारोपणसम्बद्धाः जटिलताः, यथा प्रत्यारोपणस्य विफलता वा शिथिलता वा भवितुम् अर्हन्ति
VII. प्रश्नोत्तरी
किं दूरस्थह्यूमरसस्य तथा ओलेक्राननभङ्गस्य एकमात्रं चिकित्साविकल्पः अस्ति डिस्टल ह्यूमरल पार्श्वप्लेट् (Olecranon Type)?
न, भङ्गस्य तीव्रता, रोगी चिकित्सास्थितिः च अवलम्ब्य अन्ये चिकित्साविकल्पाः उपलभ्यन्ते, यथा कास्टिंग् अथवा ब्रेसिन्
किं Distal Humeral Lateral Plate (Olecranon Type) स्थायी प्रत्यारोपणम् अस्ति ?
भङ्गस्य चिकित्सायाः अनन्तरं प्लेट् अपसारयितुं शक्यते, परन्तु एतत् रोगी व्यक्तिगतप्रकरणस्य, शल्यचिकित्सकस्य प्राधान्यस्य च उपरि निर्भरं भवति ।
शल्यक्रियायां कियत्कालं भवति ?
भङ्गस्य जटिलतायाः, प्रयुक्तस्य शल्यक्रियाविधिस्य च आधारेण सामान्यतया शल्यक्रियायां २-३ घण्टाः भवन्ति ।
Distal Humeral Lateral Plate (Olecranon Type) शल्यक्रियायाः सफलतायाः दरः किम् अस्ति ?
व्यक्तिगतप्रकरणस्य, शल्यचिकित्सकस्य कौशलस्य अनुभवस्य च आधारेण शल्यक्रियायाः सफलतायाः दरः भिन्नः भवति ।
शल्यक्रियायाः सम्भाव्यजटिलताः काः सन्ति ?
सम्भाव्यजटिलतासु संक्रमणं, प्रत्यारोपणस्य विफलता, तंत्रिकाक्षतिः, प्रभावितबाहौ कठोरता च सन्ति । परन्तु एताः जटिलताः दुर्लभाः सन्ति, शल्यचिकित्सकस्य शल्यक्रियापश्चात् निर्देशान् अनुसृत्य न्यूनीकर्तुं शक्यन्ते ।
