लघु-अस्थिखण्डः बाह्यस्थिरीकारकः - प्रकार ई

भङ्गनिश्चयस्य मूललक्ष्यं भग्नस्य अस्थिस्य स्थिरीकरणं, आहतस्य अस्थिस्य शीघ्रं चिकित्सां कर्तुं, आहतस्य अन्तस्य प्रारम्भिकगतिशीलतां पूर्णकार्यं च प्रत्यागन्तुं च भवति

भङ्गस्य चिकित्सा रूढिवादीरूपेण वा बाह्य-आन्तरिक-निश्चयेन वा कर्तुं शक्यते । अस्थिसंरेखणं पुनः स्थापयितुं रूढिवादी भङ्गचिकित्सायां बन्दं न्यूनीकरणं भवति । ततः परं स्थिरीकरणं कर्षणेन वा बाह्यपट्टिकाकरणेन वा गोफनैः, पट्टिकाभिः, कास्टैः वा भवति । सन्धिस्य गतिपरिधिं सीमितुं ब्रेसिज् इत्यस्य उपयोगः भवति । बाह्यस्थिरीकारकाः स्प्लिण्टिङ्ग् सिद्धान्ताधारितं भङ्गनिश्चयं प्रयच्छन्ति ।

बाह्यस्थिरीकारकः किं प्रयुक्तम् ?

भग्नानाम् अस्थिनां स्थिरीकरणं, संरेखणं च कर्तुं बाह्यनिश्चययन्त्रस्य उपयोगः भवितुं शक्यते । चिकित्साप्रक्रियायाः समये अस्थिः इष्टस्थाने एव तिष्ठति इति सुनिश्चित्य यन्त्रं बाह्यरूपेण समायोजितुं शक्यते । एतत् यन्त्रं प्रायः बालकेषु, भङ्गस्य उपरि त्वचायाः क्षतिग्रस्तसमये च उपयुज्यते ।

बाह्यस्थिरीकारकः इत्यस्य के प्रकाराः ?

बाह्यस्थिरीकारकाः इत्यस्य मूलभूताः त्रयः प्रकाराः सन्ति : मानक-एकतल-निश्चयकः, रिंग-निश्चयकः, संकर-निश्चयकः च ।

आन्तरिकनिरोधाय प्रयुक्तानि असंख्यानि यन्त्राणि मोटेन कतिपयेषु प्रमुखेषु वर्गेषु विभक्ताः सन्ति : ताराः, पिनः, पेचः, प्लेट्, अन्तःमज्जा नखाः वा दण्डाः च

लघु-अस्थिखण्डः बाह्यस्थिरीकारकः : एकः अवलोकनः

यदि भवतः अस्थि भग्नम् अस्ति अथवा शल्यक्रियायाः अनन्तरं भवतः अस्थि पुनः संरेखितुं आवश्यकता अस्ति तर्हि भवतः वैद्यः लघुखण्डं बाह्यस्थिरीकारकः अनुशंसितुं शक्नोति । इदं यन्त्रं एकप्रकारस्य बाह्यनिर्धारणप्रणाली अस्ति या भवतः अस्थिस्थिरीकरणे सहायकं भवति, चिकित्सां च प्रवर्धयति । अस्मिन् लेखे वयं लघुखण्डस्य बाह्यस्थिरीकारकः विस्तरेण चर्चां कुर्मः, यत्र तस्य उपयोगाः, लाभाः, सम्भाव्यजोखिमाः च सन्ति ।

लघु-अस्थिखण्डः बाह्यस्थिरीकारकः इति किम् ?

लघुखण्डः बाह्यस्थिरीकारकः इति चिकित्सायन्त्रं यत् अस्थिभङ्गं कृतं वा शल्यक्रियायाः अनन्तरं पुनः संरेखणस्य आवश्यकतां वा स्थिरीकर्तुं प्रयुक्तम् । अस्मिन् धातुपिनानि ताराः वा भवन्ति ये भङ्गस्य अथवा शल्यक्रियास्थलस्य उभयतः अस्थिमध्ये प्रविष्टाः भवन्ति । ततः पिनः ताराः वा बाह्यचतुष्कोणेन सह सम्बद्धाः भवन्ति, यत् अस्थिं चिकित्सां कुर्वन् स्थाने धारयितुं समायोजितं भवति ।

कथं कार्यं करोति ?

लघुखण्डः बाह्यस्थिरीकारकः प्रभावितस्य अस्थिस्य कठोरस्थिरीकरणं प्रदातुं कार्यं करोति । एतेन भङ्गस्य अथवा शल्यक्रियायाः चीरस्य स्थले गतिः न्यूनीभवति, येन अस्थि अधिकतया स्वस्थतां प्राप्नोति । यन्त्रं समायोज्यम् अस्ति, अतः भवतः वैद्यः अस्थियां प्रयुक्तस्य बलस्य परिमाणं सूक्ष्मतया ट्यून् कर्तुं शक्नोति यत् इष्टतमं चिकित्सां प्रवर्धयितुं शक्नोति ।

लाभाः के सन्ति ?

लघुखण्डः बाह्यस्थिरीकारकः अनेकाः लाभाः प्रदाति, यथा-

स्थिरता उन्नता

प्रभावितास्थिस्थिरीकरणेन एतत् यन्त्रं अधिकस्य चोटस्य अथवा जटिलतायाः जोखिमं न्यूनीकरोति ।

शीघ्रं चिकित्सा

लघुखण्डः बाह्यस्थिरीकारकः अस्थिं स्थाने धारयित्वा गतिं न्यूनीकृत्य शीघ्रं चिकित्सां प्रवर्धयति ।

वेदना न्यूनीकृता

अस्थिभङ्गेन वा शल्यक्रियायाः अनन्तरं पुनः संरेखणं वा सम्बद्धं वेदनां न्यूनीकर्तुं एतत् यन्त्रं साहाय्यं कर्तुं शक्नोति ।

संक्रमणस्य जोखिमः न्यूनः भवति

यतः एतत् यन्त्रं बाह्यम् अस्ति, अतः आन्तरिकनिश्चययन्त्राणां तुलने संक्रमणस्य जोखिमः न्यूनः भवति ।

किं किं जोखिमाः सन्ति ?

यथा कस्यापि चिकित्सायन्त्रस्य विषये, लघुखण्डेन बाह्यस्थिरीकारकः इत्यनेन सह सम्बद्धाः केचन सम्भाव्यजोखिमाः सन्ति । एतेषु अन्तर्भवन्ति : १.

संक्रमण

यद्यपि आन्तरिकनिश्चययन्त्राणाम् अपेक्षया संक्रमणस्य जोखिमः न्यूनः भवति तथापि पिन अथवा तारप्रवेशस्थाने संक्रमणस्य जोखिमः अस्ति

पिन अथवा तार प्रवासन

दुर्लभेषु अस्थिस्थाने धारयितुं प्रयुक्ताः पिनाः ताराः वा प्रवासं कुर्वन्ति वा चलन्ति वा, येन अधिकजटिलताः उत्पद्यन्ते ।

त्वचा जलन

बाह्यचतुष्कोणः सम्यक् समायोजितः न भवति चेत् अथवा रोगी सम्यक् परिचर्या न भवति चेत् त्वक्-प्रकोपः वा दबावव्रणः वा भवितुम् अर्हति

भवतः कियत्कालं यावत् धारयितव्यम् ?

भवता लघुखण्डं बाह्यस्थिरीकारकः धारयितुं कियत्कालं यावत् आवश्यकं तत् भवतः चोटस्य तीव्रतायां, चिकित्सायाः दरस्य च उपरि निर्भरं भवति । भवतः चिकित्सकः भवतः प्रगतिम् अवलोकयिष्यति, आवश्यकतानुसारं यन्त्रं समायोजयिष्यति च। अधिकांशतया एतत् यन्त्रं कतिपयान् सप्ताहान् यावत् कतिपयान् मासान् यावत् धारयति ।

निगमन

लघुखण्डः बाह्यस्थिरीकारकः अस्थिभङ्गस्य स्थिरीकरणाय अथवा शल्यक्रियायाः अनन्तरं पुनः संरेखणाय उपयोगी साधनम् अस्ति । अस्य अनेकाः लाभाः प्राप्यन्ते, यथा स्थिरतायाः उन्नतिः, शीघ्रं चिकित्सा, वेदना न्यूनीकृता, संक्रमणस्य न्यूनजोखिमः च । परन्तु यन्त्रेण सह सम्बद्धाः केचन सम्भाव्यजोखिमाः सन्ति, यथा संक्रमणं, पिन-तार-प्रवासः, त्वचा-प्रकोपः च । यदि भवतः चिकित्सकः लघुखण्डं बाह्यस्थिरीकारकः अनुशंसति तर्हि सम्यक् उपयोगाय, परिचर्यायै च सर्वेषां निर्देशानां अनुसरणं अवश्यं कुर्वन्तु ।