ጻሕሊ TPLO

The TPLO Plate: መጥባሕታዊ መፍትሒ ንመጉዳእቲ ክራንያል ክሩሲየት ሊጋመንት ኣብ ኣኽላባት

መጉዳእቲ ክራንያል መስቀላዊ ልጋመንት (CCL) ሓደ ካብቶም ኣብ ኣኽላባት ዝረኣዩ ናይ ኣካላት ጉዳያት እዩ። ዓቃባዊ ምሕደራ ውጽኢታዊ ክኸውን ዝኽእል እኳ እንተኾነ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ንቡር ስራሕ ኣካላት ንምምላስን ካልኣዊ ሕማም ዕንጨይቲ ንምክልኻልን መጥባሕታዊ ምትእትታው የድሊ። ቲብያል ፕላቶ ሌቨሊንግ ኦስቲዮቶሚ (TPLO) ዝበሃል ኣገባብ ጽቡቕ ስርዓት ዘለዎ ናይ መጥባሕቲ ሜላ ኮይኑ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ኣኽላባት ንዝፍጠር መጉዳእቲ ሲሲኤል ንምፍታሕ ዝውዕል እዩ። ኣብዚ ጽሑፍ እዚ፡ ኣገባብ ት.እ.ም.ትን ተራ ጽላት ት.እ.ም.ት ኣብ ምምችቻው ግቡእ ምሕዋይን ምሕዋይን ክንድህስስ ኢና።

1. ክራንያል ክሩስየት ሊጋመንት እንታይ እዩ?

ክራንያል መስቀላዊ ልጋመንት (CCL) ንፌሙር (ዓጽሚ ምዕጉርቲ) ምስ ቲብያ (ዓጽሚ ሽንቲ) ኣብ ድሕሪት መሓውር ከልቢ ዘራኽብ ወሳኒ ምርግጋእ ልጋመንት እዩ። ኣብ እዋን ምጽዋር ክብደት ንቕድሚት ምንቅስቓስ ቲብያ ናይ ምቁጽጻርን ኣብ እዋን ምንቅስቓስ ካብ መጠን ንላዕሊ ውሽጣዊ ምዝዋር ቲብያ ናይ ምክልኻልን ሓላፍነት ኣለዎ።

2. ጠንቂ መጉዳእቲ መስቀላዊ ልጋም ክራንያል እንታይ እዩ?

መጉዳእቲ ሲሲኤል ብሰንኪ ሓደ ስንባደ ዝፈጥር ፍጻመ ወይ ድማ ቀስ ብቐስ ዝፍጠር መስርሕ ምብስባስ ክኽሰት ይኽእል። ገለ ዓሌታት ከም ላብራዶር ሪትሪቨርስ፡ ጎልደን ሪትሪቨርስን ሮትዋይለርን ብሰንኪ ቅርጺ መላግቦታቶም ንመጉዳእቲ ሲሲኤል ተቓላዕቲ እዮም። ካልኦት ንሓደጋ መጉዳእቲ ሲሲኤል ክውስኹ ዝኽእሉ ረቛሒታት፡ ስብሒ፡ ድኹም ኣካላዊ ኩነታትን እኹል ኣመጋግባ ዘይምህላውን ይርከብዎም።

3. ኣሰራርሓ ህወሓት እንታይ እዩ?

ቲብያል ፕላቶ ሌቨሊንግ ኦስቲዮቶሚ (TPLO) ዝበሃል ኣገባብ ኣብ ላዕሊ ቲብያ ቁልቁል ዝኣፉ ምቑራጽ ምግባርን ነቲ ፕላቶ ናብ ዝያዳ ደረጃ ዘለዎ ቦታ ምዝዋርን የጠቓልል። እዚ ድማ ንባዮሜካኒክስ ናይቲ መላግቦ ይቕይሮን ኣድላይነት ሲሲኤል የወግድን እዩ። ብድሕሪኡ እቲ ዝተዘዋወረ ፕላቶ ብረት TPLO ፕሌት ተጠቒምካ ይረጋጋእ፣ እዚ ድማ ብሽጉጥ ተጠቒምካ ኣብቲ ዓጽሚ ይተኣሳሰር።

4. ጻሕሊ ህግደፍ ብኸመይ ይሰርሕ?

እቲ TPLO plate ነቲ ዝተዘዋወረ ቲብያል ፕላቶ ንምርግጋእን ናብቲ ናይ መጀመርታ ቦታኡ ከይምለስን የገልግል። እቲ ጽላት ምስ ቅርጺ ናይቲ ቲብያል ፕላቶ ዝሰማማዕ ቅርጺ ዘለዎ ኮይኑ፡ ዝተፈላለየ ዓቐን ሕሙማት ንምትእንጋድ ብዝተፈላለየ ዓቐን ይርከብ። እቲ ጽላት ካብ ልዑል ጽሬት ዘለዎ ስቴንለስ ስቲል ወይ ታይታንየም ኣሎይ ዝተሰርሐ ኮይኑ፡ ብሉጽ ሓይልን ጽንዓትን ይህብ።

5. ኣሰራርሓ ህግደፍ እንታይ ብልጫታት ኣለዎ?

ኣገባብ TPLO ካብ ካልኦት ሜላታት መጥባሕቲ ንመጉዳእቲ ሲሲኤል ሓያሎ ብልጫታት ይህብ። እቲ ኣገባብ ኣድላይነት ሲሲኤል ስለዘወግድ፡ ከም ካልኦት ኣገባባት ተመሳሳሊ መጠን ውድቀት ኣይግዛእን እዩ። ብተወሳኺ ኣገባብ TPLO ብዝቐልጠፈ ናብ ስራሕ ንምምላስ ዘኽእልን ትሑት ሓደጋ ጸገማት ዘለዎን እዩ።

6. ድሕሪ መጥባሕቲ TPLO መስርሕ ሕውየት ከመይ ይመስል?

ድሕሪ መጥባሕቲ TPLO ምሕዋይ ብተለምዶ ንሓያሎ ሰሙናት ድሩት ምንቅስቓስን ኣካላዊ ፍወሳን የጠቓልል። መብዛሕትኦም ኣኽላባት ድሕሪ መጥባሕቲ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ክሳብ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ናብ ንቡር ምንቅስቓስ ክምለሱ ይኽእሉ እዮም፡ ዋላ እኳ እዚ ከከም ጽንኩርነት ናይቲ መጉዳእትን መስርሕ ሕውየት ናይቲ ውልቀ ከልብን ክፈላለ ይኽእል።

7. መጥባሕቲ ህግደፍ እንታይ ሓደጋታት ኣለዎ?

ከምቲ ኣብ ዝኾነ መጥባሕቲ ዝግበር፡ ምስ መጥባሕቲ TPLO ዝተኣሳሰሩ ባህርያዊ ሓደጋታት ኣለዉ። እዞም ሓደጋታት እዚኣቶም ረኽሲ፡ ውድቀት ምትካልን ዘይግቡእ ምሕዋይን ከጠቓልሉ ይኽእሉ። ይኹን እምበር፡ ብግቡእ ምምራጽ ሕሙማትን ሜላ መጥባሕትን፡ ሓደጋ ጸገማት ክቕንስ ይኽእል።

8. መጥባሕቲ TPLO ንከልበይ ዝምጥን እንተኾይኑ ብኸመይ ክፈልጥ ይኽእል?

ከልብኻ CCL መጉዳእቲ ከምዘለዎ እንተተረጋጊጹ፡ ዝበለጸ ኣገባብ ሕክምና ንምውሳን ምስ ሓኪም መጥባሕቲ ኣካላት እንስሳታት ምምኽኻር ኣገዳሲ እዩ። ብመጥባሕቲ TPLO ንምቕጻል ዝወሃብ ውሳነ ኣብ ዝተፈላለዩ ረቛሒታት ዝተመርኮሰ ክኸውን ኣለዎ፣ እዚ ድማ ኣብ ጽንኩርነት ናይቲ መጉዳእቲ፣ ዕድመን ሓፈሻዊ ጥዕናን ናይቲ ከልቢ፣ ከምኡ’ውን ዋና ድሕሪ መጥባሕቲ ዘድሊ ክንክንን ምሕዋይን ናይ ምሃብ ዓቕሙ ይርከብዎም።

9. ኣብ እዋን መጥባሕቲ ህግደፍ እንታይ ክጽበ ኣለኒ?

ኣብ እዋን መጥባሕቲ TPLO፡ ከልብኻ ኣብ ትሕቲ ሓፈሻዊ መደንዘዚ ክኸውንን ብጉጅለ መጥባሕቲ ብጥንቃቐ ክከታተልን እዩ። እቲ መጥባሕቲ ዝገብር ሓኪም ኣብ ቆርበት ኣብ ልዕሊ እቲ ቲብያል ፕላቶ ንእሽቶ ምቑራጽ ክገብርን ፍሉያት መሳርሒታት ተጠቒሙ ኣድላዪ ምቑራጽ ክገብርን ነቲ ፕላቶ ናብቲ ቅኑዕ ቦታ ክዘውሮን እዩ። ብድሕሪኡ እቲ TPLO ጽላት ብሽጉጥ ተጠቒሙ ኣብቲ ዓጽሚ ክተሓሓዝ እዩ፣ እቲ ምቑራጽ ድማ ብስፌት ክዕጾ እዩ።

10. ድሕሪ መጥባሕቲ TPLO ከልበይ ንኽሓዊ ብኸመይ ክሕግዞ ይኽእል?

ድሕሪ መጥባሕቲ TPLO፡ ድሕሪ መጥባሕቲ ዝህቦ መምርሒታት ክንክን ሓኪም እንስሳታትካ ብቐረባ ምኽታል ኣገዳሲ እዩ። እዚ ድማ ድሩት ምንቅስቓስ፡ ኣካላዊ ፍወሳን ቃንዛን ነድሪን ንምምሕዳር ዝሕግዝ መድሃኒትን ከጠቓልል ይኽእል። ምቹእን ውሑስን ናይ ምሕዋይ ቦታ ከም ሳንዱቕ ወይ መዕጸዊ ቦታ ምሃብ እውን ንሕውየት ንምድንፋዕን ተወሳኺ መጉዳእቲ ንምክልኻልን ክሕግዝ ይኽእል።

11. ድሕሪ መጥባሕቲ TPLO ናይ ነዊሕ ግዜ ትንበያ እንታይ እዩ?

TPLO መጥባሕቲ ዝገብሩ ኣኽላባት ናይ ነዊሕ ግዜ ትንበያ ብሓፈሻ ኣወንታዊ እዩ። መብዛሕትኦም ኣኽላባት ናብ ንቡር ደረጃ ምንቅስቓስ ክምለሱ ዝኽእሉ ኮይኖም ድሕሪ መጥባሕቲ ምምሕያሽ ስራሕ መላግቦ ኣለዎም። ይኹን እምበር፡ ጥዑይ ክብደት ሰብነት ምሕላውን ቀጻሊ ደገፍ መላግቦታት ምሃብን፡ ከም መመላእታ ወይ ስሩዕ ኣካላዊ ፍወሳ፡ ኣብ መጻኢ ንዝፍጠር ጸገማት መላግቦ ንምንካይ ኣገዳሲ እዩ።

12. ዋጋ መጥባሕቲ ት.እ.ም.ት ክንደይ ይኸውን?

ዋጋ መጥባሕቲ TPLO ከከም ብርክት ዝበሉ ረቛሒታት ኣዝዩ ክፈላለ ይኽእል እዩ፣ እዚኦም ድማ ኣቀማምጣ ክሊኒክ እንስሳታት፣ ዓቐንን ዓሌትን ናይቲ ከልቢ፣ ከምኡ እውን ክብደት እቲ መጉዳእቲ ይርከብዎም። ብማእከላይ ገምጋም መጥባሕቲ TPLO ካብ 2500 ክሳብ 6000 ዶላር ወይ ልዕሊኡ ክኸፍል ይኽእል።

13. መጥባሕቲ TPLO ብኢንሹራንስ እንስሳ ዘቤት ክሽፈን ይኽእል ድዩ?

ብዙሓት ናይ እንስሳ ዘቤት መድሕን ፖሊሲታት ንመጥባሕቲ TPLO ይሽፍኑ እዮም፣ ዋላ እኳ ነቲ ናይ ሽፋን ገደብን ዝኾነ ይኹን ምግላልን ንምርዳእ ነቲ ፖሊሲ ብጥንቃቐ ምግምጋም ኣገዳሲ እንተኾነ። ገለ ፖሊሲታት ቅድሚ ሽፋን ውጽኢታዊ ምዃኑ ናይ ምጽባይ ግዜ ክጠልቡ ይኽእሉ እዮም፣ ስለዚ ቅድሚ ዝኾነ ክመጽእ ዝኽእል መጉዳእቲ ከልብኻ ብግቡእ ውሕስነት ከምዘለዎ ኣቐዲምካ ምውጣንን ምርግጋጽን ኣገዳሲ እዩ።

14. ንመጉዳእቲ CCL እንታይ ካልኦት ኣማራጺታት መጥባሕቲ ኣለዉ?

ኣገባብ TPLO ሓደ ካብቶም ንመጉዳእቲ ሲሲኤል ዝጥቀሙሉ ሜላታት መጥባሕቲ ክኸውን እንከሎ፡ ካልኦት ኣማራጺታት ከከም ድሌታት ናይቲ ውልቀ ከልብን ጽንኩርነት ናይቲ መጉዳእትን ክህልዉ ይኽእሉ። እዚኦም ድማ ባህላዊ ጽገና ውጽእ ካፕሱላር፡ ምርግጋእ ላተርያል ስፌት ወይ ምዕባለ ቲብያል ቱቤሮሲቲ ከጠቓልሉ ይኽእሉ።

15. ኣብ ከልበይ ከመይ ጌረ መጉዳእቲ CCL ክከላኸል ይኽእል?

ኩሎም መጉዳእቲ ሲሲኤል ክከላኸሉ ዘይክእሉ እኳ እንተኾኑ፡ ወነንቲ ንሓደጋ መጉዳእቲ ንምንካይ ክወስድዎም ዝኽእሉ ሓያሎ ስጉምትታት ኣለዉ። ጥዑይ ክብደት ሰብነት ምሕላው፡ ስሩዕ ምንቅስቓስ ኣካላትን ኣካላዊ ምድላውን ምሃብን እኹል ኣመጋግባ ምርግጋጽን ኩሎም መላግቦታት ከልብኻ ጥዑያት ንኽኾኑን ንሓደጋ መጉዳእቲ ንምንካይን ክሕግዙ ይኽእሉ። ብተወሳኺ፡ ከም ምዝላል ወይ ኣብ ተሪር ቦታታት ካብ መጠን ንላዕሊ ምጉያይ ዝኣመሰሉ ልዑል ጽልዋ ዘለዎም ንጥፈታት ምውጋድ እውን ንመጉዳእቲ ሲሲኤል ንምክልኻል ክሕግዝ ይኽእል።

ኣብ መደምደምታ፡ ኣገባብ TPLO ኣብ ኣኽላባት ንዝፍጠር መጉዳእቲ ክራንያል መስቀላዊ ልጋመንት ንምፍታሕ ዝሕግዝ ጽቡቕ ስርዓት ዘለዎ መጥባሕታዊ ሜላ እዩ። ኣጠቓቕማ ናይቲ TPLO plate ነቲ ዝተዘዋወረ ቲብያል ፕላቶ ንምርግጋእን ብግቡእ ምሕዋይን ምሕዋይን ዘኽእልን የገልግል። ምስ ዝኾነ ዓይነት መጥባሕታዊ መስርሕ ዝተኣሳሰሩ ሓደጋታት እኳ እንተሃለዉ፡ ብግቡእ ምምራጽ ሕሙማትን ድሕሪ መጥባሕቲ ዝግበር ክንክንን፡ ኣገባብ TPLO ንኣኽላባት ኣወንታዊ ናይ ነዊሕ ግዜ ትንበያ ክህብ ይኽእል።