ऊरु अंतःमज्जा नाखून एवं ऊरु पुनर्निर्माण अंतःमज्जा नाखून: एक व्यापक मार्गदर्शक
यदा ऊरुभङ्गस्य चिकित्सायाः विषयः आगच्छति तदा अनेकेषां अस्थिरोगचिकित्सकानाम् अन्तर्मज्जा-नखाः गन्तुं विकल्पाः अभवन् । उपलब्धेषु विभिन्नेषु प्रकारेषु मज्जा-अन्तर्गत-नखेषु ऊरु-अन्तर्-मज्जा-नखाः, ऊरु-पुनर्निर्माण-अन्तर्-मज्जा-नखाः च लोकप्रियौ विकल्पौ स्तः अस्मिन् लेखे वयं एतयोः द्वयोः प्रकारयोः इन्ट्रामेडुलरी नखयोः विशेषताः, लाभाः, दोषाः च अन्वेषयिष्यामः, येन भवन्तः सूचितनिर्णयं कर्तुं साहाय्यं कुर्वन्ति ।
विषयसूची
आमुख
ऊरु-अन्तर-मज्जा-नखः किम् ?
ऊरुपुनर्निर्माणं मज्जा-अन्तर्गत-नखं किम् ?
ऊरु-अन्तर-मज्जा-नखं तथा ऊरु-पुनर्निर्माण-अन्तर-मज्जा-नखयोः मध्ये तुलना
प्रश्नोत्तरी
निगमन
1. परिचयः
विशेषतः वृद्धेषु भङ्गप्रकारेषु ऊरुभङ्गः भवति । एते भङ्गाः अत्यन्तं कष्टप्रदाः दुर्बलाः च भवितुम् अर्हन्ति, अतः तत्कालं चिकित्सायाः आवश्यकता भवति । यद्यपि ऊरुभङ्गस्य चिकित्सायाः पारम्परिकपद्धतिषु प्लास्टरकास्ट्-प्रयोगः भवति स्म, तथापि गम्भीरेषु प्रकरणेषु एते प्रायः अप्रभाविणः भवन्ति । ऊरुभङ्गस्य अत्यन्तं प्रभावी चिकित्साविकल्परूपेण मज्जा-अन्तर्गत-नखः उद्भूतः अस्ति, ऊरु-अन्तर्-मज्जा-नखः, ऊरु-पुनर्निर्माण-मज्जा-नखः च अस्थिरोगचिकित्सकैः प्रयुक्ताः नखाः द्वौ प्रकारौ स्तः
2. ऊरु-अन्तर-मज्जा-नखः किम् ?
शरीररचना विज्ञान एवं डिजाइन
ऊरु-अन्तर-मज्जा-नखः दीर्घः, सुकुमारः धातु-दण्डः भवति, यः फीमरस्य अन्तः-मज्जा-नहर-मध्ये प्रविष्टः भवति । अस्थि-अन्तर्गत-नहरः अस्थि-अन्तर्गतं खोटं स्थानं यत्र अस्थि-मज्जा निर्मीयते । नखस्य अन्तः सुष्ठु युक्तः नखः अस्थिद्वारा नखस्य अन्तः च प्रविष्टैः पेचकैः स्थाने धारितः भवति । नखं प्रायः टाइटेनियमेन अथवा स्टेनलेस स्टीलेन निर्मितं भवति, रोगी शरीररचनानुरूपं विविधव्यासेषु दीर्घतासु च उपलभ्यते
उपयोगस्य सूचकाः
ऊरु-अन्तर-मज्जा-नखानां उपयोगः सामान्यतया ऊरु-शाफ्ट-भङ्गस्य चिकित्सायै भवति, ये ऊरु-मध्ये भवन्ति भङ्गाः एतेषां भङ्गानाम् कारणं आघातः, अस्थिरोगः, कर्करोगः च इत्यादिभिः कारणैः भवितुम् अर्हन्ति । ऊरु-अन्तर-मज्जा-नखानां उपयोगः अपि कतिपयेषु प्रकारेषु समीपस्थ-ऊरु-भङ्गानाम्, यथा उप-कर्ण-अन्तर-अन्तर-भङ्गस्य, चिकित्सायाम् अपि भवति
शल्य चिकित्सा तकनीक
ऊरु-अन्तर-मज्जा-नखं प्रविष्टुं शल्यक्रिया-प्रविधिः ऊरु-मध्ये चीरं कृत्वा नितम्ब-सन्धि-समीपे अस्थि-मध्ये लघु-छिद्रं निर्माति ततः नखं मज्जा-नहरं प्रविष्ट्य अस्थि-दीर्घतां यावत् भङ्गस्थानं न प्राप्नोति तावत् यावत् अग्रे गच्छति । एकदा नखः स्थाने भवति तदा अस्थिद्वारा नखस्य अन्तः च पेचकानि प्रविश्य तं स्थाने धारयन्ति ।
लाभाः
ऊरुभङ्गस्य चिकित्सायाः अन्यविधिषु अपेक्षया ऊरु-अन्तर-मज्जा-नखानां अनेकाः लाभाः सन्ति । एतेषु अन्तर्भवन्ति : १.
मृदु ऊतकक्षतिः न्यूनः
शीघ्रं चिकित्सासमयाः
संक्रमणस्य जोखिमः न्यूनीकृतः
भङ्गस्थलस्य अधिका स्थिरता
अल्पकालं यावत् अस्पताले वासः
हानि
अनेकलाभानां अभावेऽपि ऊरु-अन्तर-मज्जा-नखाः दोषरहिताः न भवन्ति । केचन सामान्यदोषाः सन्ति- १.
नखस्य दुर्संरेखणस्य जोखिमः
भङ्गस्य असंयोगस्य जोखिमः
शल्यक्रियास्थले संक्रमणस्य जोखिमः
हार्डवेयरविफलतायाः सम्भावना
शल्यक्रियायाः अनन्तरं निश्चितकालं यावत् प्रतिबन्धितं भारधारणम्
3. ऊरुपुनर्निर्माणं मज्जा-अन्तर्गत-नखं किम् ?
शरीररचना विज्ञान एवं डिजाइन
ऊरुपुनर्निर्माणं मज्जा-अन्तर्गत-नखः एकः प्रकारः अन्तर्-मज्जा-नखः अस्ति यः भङ्ग-स्थले अधिकां स्थिरतां दातुं विनिर्मितः भवति । अस्य पृथक् पृथक् भागद्वयं भवति- समीपस्थं शरीरं, दूरस्थं नखं च । समीपस्थशरीरस्य व्यासः दूरस्थनखात् बृहत्तरः भवति, अस्थिमध्ये पेचयति इति सूत्रयुक्तः अन्तः भवति । दूरस्थं नखं मज्जा-नहरं प्रविष्टं भवति, अस्थिदीर्घतां यावत् विस्तृतं भवति ।
उपयोगस्य सूचकाः
ऊरुपुनर्निर्माणं मज्जा-अन्तर्गत-नखानां उपयोगः सामान्यतया जटिल-ऊरु-भङ्गस्य चिकित्सायै भवति, यथा उच्च-ऊर्जा-आघातेन अथवा अस्थि-अर्बुद-कारणात् तेषां उपयोगः फीमरस्य असंयोगस्य, दुर्संयोगस्य च चिकित्सायाम् अपि भवति ।
शल्य चिकित्सा तकनीक
ऊरुपुनर्निर्माणस्य मज्जा-अन्तर्गत-नखं प्रविष्टुं शल्यक्रिया-प्रविधिः ऊरु-मध्ये चीरं कृत्वा नितम्बसन्धिसमीपे अस्थि-मध्ये लघु-छिद्रं निर्माति ततः समीपस्थं शरीरं अस्थिमध्ये पेचयित्वा दूरस्थं नखं मज्जा-नहरं प्रविश्य अस्थि-दीर्घतायाः अधः यावत् भङ्गस्थानं न प्राप्नोति तावत् अग्रे गच्छति एकदा नखः स्थाने भवति तदा अस्थिद्वारा नखस्य अन्तः च पेचकानि प्रविश्य तं स्थाने धारयन्ति ।
लाभाः
ऊरुपुनर्निर्माणं जटिल-ऊरुभङ्गस्य चिकित्सायाः अन्यविधिषु अपेक्षया मज्जा-अन्तर्गत-नखानां अनेकाः लाभाः सन्ति । एतेषु अन्तर्भवन्ति : १.
भङ्गस्थलस्य अधिका स्थिरता
नखस्य असंरेखणस्य जोखिमः न्यूनीकृतः
भङ्गस्य असंयोगस्य जोखिमः न्यूनीकृतः
शीघ्रं चिकित्सासमयाः
संक्रमणस्य जोखिमः न्यूनीकृतः
हानि
अनेकलाभानां अभावेऽपि ऊरुपुनर्निर्माणस्य अन्तःमज्जा नखाः दोषरहिताः न भवन्ति । केचन सामान्यहानिः सन्ति- १.
हार्डवेयर-विफलतायाः जोखिमः
चिकित्सायाः अनन्तरं नखस्य निष्कासने कष्टम्
शल्यक्रियायाः अनन्तरं निश्चितकालं यावत् प्रतिबन्धितं भारधारणम्
4. ऊरु-अन्तर-मज्जा-नाखस्य तथा ऊरु-पुनर्निर्माणस्य अन्तः-मज्जा-नखस्य च तुलना
ऊरु-अन्तर्-मज्जा-नखाः, ऊरु-पुनर्निर्माण-अन्तर्-मज्जा-नखाः च द्वौ अपि ऊरु-भङ्गस्य प्रभावी चिकित्साविकल्पौ स्तः । परन्तु द्वयोः प्रकारयोः नखयोः मध्ये अनेकाः प्रमुखाः भेदाः सन्ति । ऊरुपुनर्निर्माणस्य अन्तःमज्जा नखाः भङ्गस्थले अधिकं स्थिरतां ददति, अतः जटिलभङ्गस्य कृते प्राधान्यं प्राप्नुवन्ति । अपरपक्षे ऊरु-अन्तर-मज्जा-नखानां हार्डवेयर-विफलतायाः जोखिमः न्यूनः भवति, तेषां चिकित्सायाः अनन्तरं तेषां निष्कासनं सुलभं भवति । नखस्य चयनं रोगीणां स्थितिः विशिष्टापेक्षा, तथैव शल्यचिकित्सकस्य विशेषज्ञतायाः उपरि निर्भरं भवति ।
5. प्रश्नोत्तरम्
ऊरुभङ्गस्य शल्यक्रियायाः स्वस्थतायै कियत्कालं भवति ?
ऊरुभङ्गस्य शल्यक्रिया कष्टप्रदं वा ?
ऊरुभङ्गस्य शल्यक्रियायाः अनन्तरं मम पादौ भारं वहितुं शक्नोमि वा ?
किं ऊरुपुनर्निर्माणं मज्जा-अन्तर्गतं नखं निष्कासयितुं शक्यते ?
ऊरु-अन्तर-मज्जा-कील-प्रहारस्य काः जटिलताः सन्ति ?
6. उपसंहारः
ऊरु-अन्तर्-मज्जा-नखाः, ऊरु-पुनर्निर्माण-अन्तर्-मज्जा-नखाः च ऊरुभङ्गस्य प्रभावी चिकित्साविकल्पाः सन्ति, परन्तु तेषां उपयोगस्य, डिजाइनस्य, शल्यक्रियायाः तकनीकस्य, सम्भाव्यजटिलतानां च संकेतेषु भिन्नाः सन्ति नखस्य चयनं रोगीणां स्थितिः विशिष्टापेक्षासु शल्यचिकित्सकस्य विशेषज्ञतायां च निर्भरं भवति । ऊरु-अन्तर्-मज्जा-कील-करणं, ऊरु-पुनर्निर्माणं च ऊरु-भङ्ग-रोगिणां कृते उत्तमं परिणामं दातुं शक्नुवन्ति, परन्तु निर्णयं कर्तुं पूर्वं प्रत्येकस्य विकल्पस्य लाभ-हानि-योः सावधानीपूर्वकं तौलनं महत्त्वपूर्णम् अस्ति
7. प्रश्नोत्तरी
ऊरुभङ्गस्य शल्यक्रियायाः स्वस्थतायै कियत्कालं भवति ?
ऊरुभङ्गस्य शल्यक्रिया कष्टप्रदं वा ?
ऊरुभङ्गस्य शल्यक्रियायाः अनन्तरं मम पादौ भारं वहितुं शक्नोमि वा ?
किं ऊरुपुनर्निर्माणं मज्जा-अन्तर्गतं नखं निष्कासयितुं शक्यते ?
ऊरु-अन्तर-मज्जा-कील-प्रहारस्य काः जटिलताः सन्ति ?
निष्कर्षतः ऊरुभङ्गस्य चिकित्सायां ऊरु-अन्तर्-मज्जा-नखाः, ऊरु-पुनर्निर्माण-अन्तर्-मज्जा-नखाः च द्वौ अपि बहुमूल्यौ साधनौ स्तः प्रत्येकस्य विकल्पस्य स्वकीयः लाभहानिसमूहः भवति, तयोः मध्ये विकल्पः रोगी विशिष्टापेक्षाणाम् आधारेण भवति । नखस्य प्रकारः यथापि प्रयुक्तः भवतु, शल्यक्रियापश्चात् सर्वेषां निर्देशानां सावधानीपूर्वकं अनुसरणं, यदि किमपि जटिलता उत्पद्यते तर्हि शीघ्रं चिकित्सां प्राप्तुं च अत्यावश्यकम्
