मेरुदण्डयन्त्राणि किम् ?
मेरुदण्डस्य यन्त्राणि मेरुदण्डस्य शल्यक्रियायाः समये मेरुदण्डस्य परिवर्तनार्थं स्थिरीकरणार्थं च प्रयुक्तानि विविधानि विशेषचिकित्सासाधनानि निर्दिशन्ति । एते यन्त्राणि सामान्यतया उच्चगुणवत्तायुक्तैः पदार्थैः, यथा स्टेनलेस स्टील वा टाइटेनियम इत्यादिभिः निर्मिताः भवन्ति, ते च स्थायित्वं दीर्घकालं यावत् स्थायित्वं च भवन्ति
शल्यक्रियायाः समये मेरुदण्डस्य प्रवेशाय, परिवर्तनाय च मेरुदण्डस्य यन्त्राणां उपयोगः भवति, येन शल्यचिकित्सकाः जटिलप्रक्रियाः सटीकतया सटीकतया च कर्तुं शक्नुवन्ति । मेरुदण्डस्य केचन सामान्याः प्रकाराः सन्ति यथा रिट्रैक्टर्, ड्रिल्स्, आरा, क्यूरेट्, संदंशः च ।
ऊतकं मांसपेशीं च निरोधयितुं रिट्रैक्टर्-इत्यस्य उपयोगः भवति, येन स्पष्टदृश्यता, शल्यक्रियास्थलस्य प्रवेशः च प्राप्यते । अस्थि-उपस्थं हर्तुं वा प्रत्यारोपण-स्थापनार्थं वाहिनी-निर्माणार्थं वा अभ्यासस्य, आरा-इत्यस्य च उपयोगः भवति । क्यूरेट्-इत्यस्य उपयोगः ऊतकस्य अथवा अस्थि-अवशेषस्य क्षेपणाय भवति, संदंशस्य उपयोगः सुकुमारसंरचनानां ग्रहणाय, परिवर्तनाय च भवति ।
मेरुदण्डस्य यन्त्राणि सामान्यतया विशिष्टशल्यक्रियाप्रक्रियाणां कृते निर्मिताः भवन्ति, तथा च विभिन्नशल्यक्रियाविधिनाम्, रोगीशरीरविज्ञानस्य च आवश्यकतानां पूर्तये अनेके भिन्नाः प्रकाराः उपलभ्यन्ते शल्यचिकित्सकाः मेरुदण्डस्य शल्यक्रियाः सुरक्षिततया प्रभावीरूपेण च कर्तुं मेरुदण्डस्य उपकरणेषु अवलम्बन्ते, एतेषां यन्त्राणां गुणवत्ता, कार्यक्षमता च शल्यक्रियायाः परिणामेषु महतीं प्रभावं कर्तुं शक्नोति
मेरुदण्डस्य यन्त्राणां प्रकाराः के सन्ति ?
मेरुदण्डस्य उपकरणस्य अनेकाः प्रकाराः सन्ति, यथा- १.
पेडिकल स्क्रू : एते मेरुदण्डस्य संलयनार्थं दण्डान् वा प्लेट् वा लंगरयितुं कशेरुकेषु प्रविष्टाः पेचकाः सन्ति ।
दण्डाः : एते धातुदण्डाः सन्ति ये मेरुदण्डस्य स्थिरतां समर्थनं च प्रदातुं पेडिकलपेचकेषु संलग्नाः भवन्ति ।
प्लेट् : एतानि धातुप्लेट् सन्ति ये मेरुदण्डस्य अतिरिक्तं समर्थनं दातुं पेचकैः कशेरुकेषु संलग्नाः भवन्ति ।
अन्तरशरीरपञ्जराः : एते यन्त्राणि सन्ति ये कशेरुकाणां मध्ये समर्थनं दातुं संलयनस्य प्रवर्धनार्थं च स्थापितानि भवन्ति ।
हुक् : एते धातुयन्त्राणि सन्ति ये कशेरुकेषु संलग्नाः भवन्ति येन समर्थनं स्थिरतां च प्राप्यते ।
ताराः : एते कृशधातुताराः सन्ति येषां उपयोगः अतिरिक्तसमर्थनं दातुं मेरुदण्डं स्थाने धारयितुं च भवति ।
कृत्रिमचक्रम् : एते यन्त्राणि सन्ति ये क्षतिग्रस्तचक्रस्य स्थाने समर्थनं दातुं गतिं च अनुमन्यन्ते इति प्रत्यारोपिताः भवन्ति ।
स्पेसर : एते यन्त्राणि सन्ति ये कशेरुकयोः मध्ये समुचितं अन्तरं स्थापयितुं संलयनं च प्रवर्धयितुं स्थापितानि भवन्ति ।
मेरुदण्डस्य यन्त्रस्य प्रकारः रोगी विशिष्टा आवश्यकतायाः, प्रयुक्तस्य शल्यक्रियाविधिस्य च उपरि निर्भरं भवति । शल्यचिकित्सकः रोगी स्थितिः, मेरुदण्डस्य समस्यायाः स्थानं, तीव्रता च, शल्यक्रियायाः लक्ष्याणि इत्यादीनां कारकानाम् आधारेण सर्वाधिकं उपयुक्तं यन्त्रं चिनोति
मेरुदण्डस्य शल्यक्रिया किं कथ्यते ?
मेरुदण्डस्य शल्यक्रिया एकः चिकित्साविधिः अस्ति यस्य उद्देश्यं मेरुदण्डसम्बद्धविकाराः, चोटाः, पृष्ठवेदना, दुर्बलता, जडता, अन्यलक्षणाः वा भवन्ति शल्यक्रियायां विविधाः तकनीकाः, उपायाः च सन्ति, यथा मेरुदण्डस्य विकृतीनां विसंपीडनं, संलयनं, अथवा सुधारणं, मेरुदण्डस्य कार्यक्षमतां स्थिरीकर्तुं वा पुनर्स्थापनार्थं शल्यक्रियायन्त्राणां प्रत्यारोपणानाञ्च उपयोगः मेरुदण्डस्य शल्यक्रियायाः परमं लक्ष्यं वेदनानिवारणं, गतिशीलतां सुधारयितुम्, रोगीनां जीवनस्य गुणवत्तां वर्धयितुं च भवति ।
मेरुदण्डस्य शल्यक्रियायाः आवश्यकता कस्य अस्ति ?
मेरुदण्डस्य शल्यक्रिया तेषां व्यक्तिनां कृते अनुशंसितुं शक्यते येषां मेरुदण्डस्य स्थितिः अथवा चोटः अस्ति येषु औषधानि, शारीरिकचिकित्सा, अन्ये च शल्यक्रियारहितविकल्पाः इत्यादीनां रूढिवादीनां उपचारानां प्रतिक्रिया न दत्ता मेरुदण्डस्य शल्यक्रियायाः निर्णयः सामान्यतया योग्येन स्वास्थ्यसेवाव्यावसायिकेन सम्यक् मूल्याङ्कनस्य निदानस्य च अनन्तरं भवति । केचन परिस्थितयः येषु मेरुदण्डस्य शल्यक्रियायाः आवश्यकता भवितुम् अर्हति तेषु अन्तर्भवन्ति : १.
हर्नियायुक्त चक्र
मेरुदण्डस्य संकोचन
क्षयकारी चक्ररोगः
स्पोंडिलोलिथिसिस
मेरुदण्डस्य भङ्गः
मेरुदण्डस्य अर्बुदः
मेरुदण्डस्य संक्रमणम्
मेरुदण्डस्य विकृतिः यथा स्कोलियोसिसः वा काइफोसिसः वा ।
परन्तु सर्वेषु प्रकरणेषु शल्यक्रियायाः आवश्यकता नास्ति, स्वास्थ्यसेवाव्यावसायिकाः शल्यक्रियायाः अनुशंसा कर्तुं पूर्वं अनेककारकाणां विचारं करिष्यन्ति, यत्र रोगी समग्रस्वास्थ्यं, आयुः, स्थितिः च तीव्रता च सन्ति
मेरुदण्डस्य शल्यक्रियायां कानि यन्त्राणि प्रयुज्यन्ते ?
मेरुदण्डस्य शल्यक्रियायां मेरुदण्डस्य प्रवेशाय, चिकित्सायै च निर्मितानाम् विशेषयन्त्राणां उपयोगः आवश्यकः भवति । मेरुदण्डस्य शल्यक्रियायां प्रयुक्ताः केचन सामान्ययन्त्राणि सन्ति- १.
रिट्रैक्टर्स् : शल्यक्रियास्थलं उद्घाटितं स्थापयितुं मेरुदण्डस्य प्रवेशं च प्रदातुं उपयुज्यन्ते ।
अभ्यासः : पेचकादिप्रत्यारोपणार्थं कशेरुकेषु छिद्राणि निर्मातुं प्रयुक्तम् ।
कररेट् : मृदु ऊतकं अस्थि वा दूरीकर्तुं प्रयुक्तम् ।
संदंशः ऊतकस्य अथवा अस्थिखण्डस्य ग्रहणार्थं प्रयुक्तः ।
क्यूरेट् : अस्थि ऊतकं क्षिप्तुं प्रयुक्तम् ।
रोन्गेर्स् : अस्थिखण्डान् ऊतकं वा दूरीकर्तुं प्रयुक्तम् ।
अन्वेषणाः : मेरुदण्डस्य विशिष्टक्षेत्राणां स्थानं ज्ञातुं वा प्रत्यारोपणस्य स्थापनस्य पुष्ट्यर्थं वा उपयुज्यन्ते ।
हुक्स् : शल्यक्रियायाः समये मेरुदण्डस्य संरचनानां धारणाय, परिवर्तनाय च प्रयुक्तम् ।
पेडिकल प्रोब्स् : पेडिकल स्क्रू इत्यस्य स्थापनस्य स्थानं ज्ञातुं पुष्ट्यर्थं च उपयुज्यन्ते ।
चित्र-निर्देशित-सञ्चार-प्रणाल्याः : वास्तविक-समय-प्रतिबिम्बन-सहितं यन्त्राणां, प्रत्यारोपणस्य च स्थापनस्य मार्गदर्शनाय उपयुज्यते ।
मेरुदण्डस्य शल्यक्रियायां प्रयुक्तानां यन्त्राणां चयनं क्रियमाणायाः विशिष्टप्रक्रियायाः, शल्यचिकित्सकस्य प्राधान्यस्य च आधारेण भविष्यति । एतानि यन्त्राणि सटीकानि सुविकसितानि च भवितुमर्हन्ति येन सुरक्षितं प्रभावी च मेरुदण्डस्य शल्यक्रिया सुनिश्चिता भवति ।
