ሱፕራፓቴላር ኣቀራርባ ቲብያል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ መሳርሒ ሴት: ኩሉ ክትፈልጦ ዘለካ
ኣብ መጥባሕቲ ኣካላት ትነጥፍ እንተኾንካ፡ ምስ ኣምር ቲብያል ኢንትራሜዱላሪ ናይሊንግ ትፈልጦ ትኸውን። እዚ ኣገባብ እዚ ንመስብራት ናይቲ ኣብ ታሕተዋይ ክፋል እግሪ ዝርከብ ክልተ ኣዕጽምቲ ሓደ ዝኾነ ቲብያ ንምፍዋስ ልሙድ እዩ። ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት፡ ሱፕራፓቴላር ኣገባብ ንመስማር ቲብያል ኢንትራሜዱላሪ፡ ከም ኣማራጺ ባህላዊ ኣገባባት ተፈታውነት ረኺቡ ኣሎ።
ኣብዚ ጽሑፍ፡ ሱፕራፓቴላር ኣገባብ ንመስማር ቲብያል ኢንትራሜዱላሪ ብዝርዝር ክንምርምሮ ኢና፡ እንታይ ምዃኑ፡ ብኸመይ ከም ዝሰርሕን ንዕኡ ንምፍጻም ዘድሊ መሳርሒ ስብስብን ሓዊስካ።
ሱፕራፓቴላር ኣቀራርባ ቲብያል ኢንትራሜዱላሪ ናይሊንግ እንታይ እዩ?
ሱፕራፓቴላር ኣቀራርባ ብተዛማዲ ሓድሽ ሜላ ንመስማር ቲብያል ኢንትራሜዱላሪ ንምፍጻም እዩ። እቲ መጥባሕቲ ዝገብር ሓኪም ብባህላዊ ኣገባብ ቅድሚት ወይ ጎናዊ ኣገባብ ናብ ቲብያ ኣብ ክንዲ ዝኣቱ፡ ኣብ ልዕሊ ፓቴላ ወይ ሽፋን ብርኪ ንእሽቶ ምቑራጽ ይገብር። እዚ ድማ ካብ ቅድሚት ወይ ብጎኒ ዘይኮነስ ካብ ላዕሊ ናብቲ ውሽጣዊ ሽፋን ቲብያ ክኣትዉ የኽእሎም።
ሱፕራፓቴላር ኣገባብ ካብ ባህላዊ ኣገባባት ሓያሎ ተኽእሎታት ዘለዎ ብልጫታት ኣለዎ፡ ንኣብነት ምምሕያሽ ምርኣይ፡ ምንካይ ጉድኣት ልስሉስ ቲሹ፡ ከምኡ’ውን ምጉዳል ሓደጋ መጉዳእቲ ኣብ ከም ቅድመ-መስቀላዊ ልጋመንት (ACL) ዝኣመሰሉ ኣገደስቲ መዋቕራት።
ሱፕራፓቴላር ኣቀራርባ ብኸመይ ይሰርሕ?
እቲ ሱፕራፓቴላር ኣቀራርባ ንቲብያል ኢንትራሜዱላሪ መስማር ንምፍጻም፡ እቲ መጥባሕቲ ዝገብር ሓኪም ኣብ ልዕሊ እቲ ፓቴላ ንእሽቶ ምቑራጽ ይገብር። ብድሕሪኡ ፓተላር ኣውል ዝበሃል ፍሉይ መሳርሒ ተጠቒሞም ብፓተላር ቴንዶን ኣቢሎም ንእሽቶ ታንከር ይፈጥሩ። እቲ ታንከር ምስ ተፈጥረ፡ እቲ መጥባሕቲ ዝገብር ሓኪም ነቲ ኣብ ውሽጢ ጽፍሪ ዝርከብ ጽፍሪ ካብ ላዕሊ ናብ ቲብያ ከእትዎ ይኽእል።
ሓደ ካብቲ ሱፕራፓቴላር ዝበሃል ኣገባብ ክህልዎ ዝኽእል ረብሓ፡ እቲ መጥባሕቲ ዝገብር ሓኪም ኣብ እዋን እቲ መስርሕ ብርኪ ምጥዋይ ከየድልዮ ዘኽእሎ ምዃኑ እዩ። እዚ ብፍላይ ኣብቶም መጉዳእቲ ብርኪ ወይ ኣርትራይተስ ዘለዎም ሕሙማት ጠቓሚ ክኸውን ይኽእል እዩ፣ ንሳቶም ድማ ምስ ምዕጻፍ ብርኪ ቃንዛ ወይ ዘይምቾት ከጋጥሞም ይኽእል።
ንሱፕራፓቴላር ኣፕሮች ቲብያል ኢንትራሜዱላሪ ናይሊንግ እንታይ ዓይነት መሳርሒ ሴት የድሊ?
ሱፕራፓቴላር ኣገባብ ተጠቒምካ ቲብያል ኢንትራሜዱላሪ ናይሊንግ ምፍጻም ፍሉይ መሳርሒ ስብስብ የድሊ። ገለ ካብቶም ኣብዚ ስብስብ ክካተቱ ዝኽእሉ ቁልፊ መሳርሒታት፤
1. ፓቴላር ኣውል
ፓተላር ኣውል ኣብ እዋን መስርሕ ብፓተላር ቴንዶን ኣቢሉ ነቲ ታንከር ንምፍጣር ዝጥቀመሉ ፍሉይ መሳርሒ እዩ።
2. ሱፕራፓቴላር ካኑላ
ሱፕራፓቴላር ካኑላ ነዊሕን ቀጢንን ሻምብቆ ኮይኑ ብመንገዲ እቲ ኣብ ልዕሊ ፓቴላ ዘሎ ምቑራጽ ናብ መላግቦ ብርኪ ዝኣቱ እዩ። እዚ ካኑላ እዚ ነቲ መጥባሕቲ ዝገብር ሓኪም ነቲ ኣብ ውሽጢ ጽፍሪ ዝርከብ ካናል ብስእሊ ክርእዮን ነቲ ጽፍሪ ካብ ላዕሊ ከእትዎን የኽእሎ።
3. ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ (Intramedullary Nail)
እቲ ኣብ ውሽጢ ጽፍሪ ዝርከብ ጽፍሪ ቀንዲ ኣካል ናይቲ መሳርሒ ስብስብ እዩ። እዚ ጽፍሪ ኣብ ቲብያ ዝኣቱ ኮይኑ፡ ከም ርጉእ ውሽጣዊ ምትዕጽጻፍ መሳርሒ ኮይኑ ነቲ ስብራት ምሕዋይ ንምድንፋዕ ይሕግዝ።
4. ሪመር
ሪመር ንኢንትራሜዱላሪ ካናል ንመእተዊ ጽፍሪ ንምድላው ዝጥቀመሉ ፍሉይ መሳርሒ እዩ።
5. መዕጸዊ ሽጉጥ
ነቲ ውሽጣዊ ጽፍሪ ኣብ ቲብያ ምስ ኣተወ ኣብ ቦታኡ ንምትሓዝ መዕጸዊ ሽጉጥ ይጥቀሙ።
ሱፕራፓቴላር ኣፕሮች ምጥቃም ክህልዎ ዝኽእል ብልጫታት እንታይ እዩ?
ሱፕራፓቴላር ኣገባብ ንቲብያል ኢንትራሜዱላሪ ምጽማር ምጥቃም ሓያሎ ክህልዉ ዝኽእሉ ብልጫታት ኣለዉ። ካብዚኦም፤
1. ዝተመሓየሸ ቪዥዋላይዜሽን (Visualization)
እቲ ሱፕራፓቴላር ዝበሃል ኣገባብ፡ እቲ መጥባሕቲ ዝገብር ሓኪም ነቲ ናይ ውሽጢ ሜዱላሪ ካናል ካብ ላዕሊ ክርእዮ የኽእሎ፡ እዚ ድማ ምስ ባህላዊ ኣገባብ ክነጻጸር እንከሎ ዝተመሓየሸ ምስሊ ይህብ። እዚ ድማ ነቲ መጥባሕቲ ዝገብር ሓኪም ነቲ ኣብ ውሽጢ ጽፍሪ ዝርከብ ጽፍሪ ብዝያዳ ብልክዕ ንኸቐምጦን ኣገደስቲ መዋቕራት ንኸይጎድእን ክሕግዞ ይኽእል።
2. ምጉዳል ጉድኣት ልስሉስ ቲሹ
እቲ ሱፕራፓቴላር ዝበሃል ኣገባብ ምስ ባህላዊ ኣገባብ ክነጻጸር እንከሎ ዝነኣሰ ምቑራጽን ዝወሓደ ምቑራጽ ልስሉስ ቲሹን የድሊ። እዚ ድማ ድሕሪ መጥባሕቲ ዝስምዓካ ቃንዛ፡ ሕበጥን በሰላን ንምንካይ ክሕግዝ ይኽእል።
3. ምጉዳል ሓደጋ መጉዳእቲ ACL
ብቕድሚት ወይ ብጐድናዊ ኣገባብ ኣቢልካ ቲብያል ኢንትራሜዱላሪ ናይሊንግ ኣብ ዝፍጸመሉ እዋን፡ ንቕድሚት መስቀላዊ ልጋመንት (ACL) ናይ ምጉዳእ ሓደጋ ኣሎ። እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ድማ እቲ ACL ናብቲ ጽፍሪ ዝኣትወሉ ቦታ ኣዝዩ ቀረባ ስለዝጎዪ እዩ። እቲ ሱፕራፓቴላር ዝበሃል ኣገባብ፡ እቲ መጥባሕቲ ዝገብር ሓኪም ካብ ላዕሊ ናብ ቲብያ ብምቕራብ ካብዚ ሓደጋ ክድሕን የኽእሎ።
ሱፕራፓቴላር ኣቀራርባ ሓደጋታትን ድሩትነታትን እንታይ እዮም?
እቲ ሱፕራፓቴላር ኣገባብ ሓያሎ ክህልዉ ዝኽእሉ ብልጫታት እኳ እንተሃለዎ፡ ገለ ሓደጋታትን ድሩትነታትን እውን ኣለዎ። ካብዚኦም፤
1. ምውሳኽ ሓደጋ ስብራት ፓቴላር
ፓተላር ኣውል ተጠቒምካ ብመንገዲ ፓተላር ቴንዶን ታንለ ምፍጣር ንሓደጋ ስንብራት ፓተላር ክውስኽ ይኽእል። እዚ ሓደጋ እዚ ዝነኣሰ ዲያሜትር ዘለዎ ኣውል ብምጥቃምን ኣብ እዋን መስርሕ ካብ መጠን ንላዕሊ ሓይሊ ንኸይህሉ ብምጥንቃቕን ክቕንስ ይኽእል።
2. ውሱን ናይ መጥባሕቲ ምቅላዕ
እቲ ሱፕራፓቴላር ዝበሃል ኣገባብ ምስ ባህላዊ ኣገባብ ክነጻጸር እንከሎ ዝወሓደ ናይ መጥባሕቲ ምቅላዕ ይህብ። እዚ ድማ ንገለ መዳያት ናይቲ መስርሕ ንምፍጻም ዝያዳ በዳሂ ክገብሮ ይኽእል እዩ፣ ከም ሪሚንግ ኢንትራሜዱላሪ ካናል።
3. ኣብ ዝተወሰኑ ሕሙማት ውሱን ኣጠቓቕማ
እቲ ሱፕራፓቴላር ዝበሃል ኣገባብ ንኹሎም ሕሙማት ዝምጥን ክኸውን ኣይክእልን እዩ። ንኣብነት፡ ከቢድ ሕማም ኣርትራይተስ ብርኪ ዘለዎም ሕሙማት፡ ብሰንኪ ቃንዛ ወይ ውሱን ርሕቀት ምንቅስቓስ ነቲ ኣገባብ ክጻወርዎ ኣይክእሉን እዮም።
መደምደምታ
ሱፕራፓቴላር ኣገባብ ንመስማር ቲብያል ኢንትራሜዱላሪ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ተፈታውነት ዝረኸበ ብተዛማዲ ሓድሽ ሜላ እዩ። እዚ ኣገባብ እዚ ካብ ባህላዊ ኣገባባት ሓያሎ ብልጫታት ክህልዎ ዝኽእል ኮይኑ፡ ምምሕያሽ ምርኣይ፡ ምጉዳል ጉድኣት ልስሉስ ቲሹን ምጉዳል ሓደጋ መጉዳእቲ ኤሲኤልን ይርከብዎም። ይኹን እምበር ቅድሚ ነዚ ኣገባብ ምምራጽና ኣብ ግምት ክኣትዉ ዘለዎም ሓደጋታትን ድሩትነታትን እውን ኣለዎ።
ሕቶታት ዝቐርብ ሕቶታት
እቲ ሱፕራፓቴላር ኣገባብ ንቲብያል ኢንትራሜዱላሪ መስማር ንኹሎም ሕሙማት ዝምችእ ድዩ?
ኣይፋልን፡ እቲ ሱፕራፓቴላር ዝበሃል ኣገባብ ንኹሎም ሕሙማት ዘይምቹእ ክኸውን ይኽእል። ከቢድ ሕማም ኣርትራይተስ ብርኪ ወይ ካልእ መጉዳእቲ ብርኪ ዘለዎም ሕሙማት ነቲ ኣገባብ ክጻወርዎ ኣይክእሉን እዮም።
እቲ ሱፕራፓቴላር ዝበሃል ኣገባብ ንሓደጋ ስብራት ፓተላር ይውስኾ ድዩ?
ፓተላር ኣውል ተጠቒምካ ብመንገዲ ፓተላር ቴንዶን ታንለ ምፍጣር ንሓደጋ ስንብራት ፓተላር ክውስኽ ይኽእል። ይኹን እምበር እዚ ሓደጋ እዚ ዝነኣሰ ዲያሜትር ዘለዎ ኣውል ብምጥቃምን ኣብ እዋን እቲ መስርሕ ካብ መጠን ንላዕሊ ሓይሊ ንኸይህሉ ብምጥንቃቕን ክቕንስ ይኽእል።
ንsuprapatellar approach tibial intramedullary nailing እንታይ ዓይነት መሳርሒታት የድልዩ?
እቲ ንሱፕራፓቴላር ኣፕሮች ቲብያል ኢንትራሜዱላሪ ናይሊንግ ዝተዳለወ መሳርሒ፡ ፓተላር ኣውል፡ ሱፕራፓቴላር ካኑላ፡ ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ፡ ሪመርን መዕጸዊ ሽጉጥን የጠቓልል።
እቲ ሱፕራፓቴላር ዝበሃል ኣገባብ ካብቲ ባህላዊ ኣገባብ ምጽማድ ቲብያል ኢንትራሜዱላሪ ብኸመይ ይፍለ?
እቲ ሱፕራፓቴላር ዝበሃል ኣገባብ ኣብ ልዕሊ ፓቴላ ንእሽቶ ምቑራጽን ብፓቴላር ቴንዶን ኣቢልካ ታንከር ምፍጣርን የጠቓልል። እዚ ድማ እቲ መጥባሕቲ ዝገብር ሓኪም ከምቲ ኣብ ባህላዊ ኣገባባት ካብ ቅድሚት ወይ ብጎኒ ዘይኮነስ ካብ ላዕሊ ናብ ውሽጣዊ ሽፋን ቲብያ ክኣቱ የኽእሎ።
ሱፕራፓቴላር ኣገባብ ንመስማር ቲብያል ኢንትራሜዱላሪ ምጥቃም እንታይ ክህልዎ ዝኽእል ብልጫታት ኣለዎ?
ሱፕራፓቴላር ኣገባብ ምጥቃም ክህልዎ ዝኽእል ብልጫታት፡ ምምሕያሽ ምርኣይ፡ ምጉዳል ጉድኣት ልስሉስ ቲሹን ምጉዳልን የጠቓልል።
