ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ & ፌሞራል ዳግመ ህንጸት ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ: ኩለመዳያዊ መምርሒ
ኣብ ምፍዋስ ስብራት ፌሞራል ክመጽእ ከሎ፡ ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ ንብዙሓት ሓካይም መጥባሕቲ ኣካላት ዝኸድዎ ምርጫ ኮይኑ ኣሎ። ካብቶም ዝርከቡ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ፡ ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ ፌሞራልን ዳግመ ህንጸት ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ ፍረነብስን ክልተ ህቡባት ኣማራጺታት እዮም። ኣብዚ ጽሑፍ፡ ባህርያት፡ ረብሓታትን ጉድለታትን ናይ ክልቲኦም እዞም ዓይነታት ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ ክንድህስስ ኢና፡ እዚ ድማ ብግቡእ ዝተሰነየ ውሳነ ንኽትወስድ ክንሕግዘኩም ኢና።
ትሕዝቶ ትሕዝቶ
መእተዊ
ጽፍሪ ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ እንታይ እዩ?
ኣናቶሚን ዲዛይንን
ምልክታት ኣጠቓቕማ
ሜላ መጥባሕቲ
ብልጫታት
ጉድለታት
ጽፍሪ ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ እንታይ እዩ?
ኣናቶሚን ዲዛይንን
ምልክታት ኣጠቓቕማ
ሜላ መጥባሕቲ
ብልጫታት
ጉድለታት
ንጽጽር ኣብ መንጎ ጽፍሪ ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪን ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪን።
ሕቶታት ዝቐርብ ሕቶታት
መደምደምታ
1. መእተዊ
ስንብራት ፍረነብሲ ካብቶም ዝበዝሑ ዓይነታት ስብራት ብፍላይ ኣብ ኣረጋውያን እዩ። እዚ ስብራት እዚ ኣዝዩ ቃንዛን ኣድካምን ክኸውን ስለ ዝኽእል፡ ቅልጡፍ ሕክምናዊ ክንክን የድልዮ። ባህላዊ ኣገባባት ምፍዋስ ስብራት ፍረ-ነብሲ ፕላስተር ምድርባይ ዘጠቓልል ክኸውን ከሎ፡ እዚኦም መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ከቢድ ኩነታት ውጽኢታዊ ኣይኮኑን። ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ ንስንብራት ጽፍሪ ኣዝዩ ውጽኢታዊ ዝኾነ ኣማራጺ ሕክምና ኮይኑ ተቐልቂሉ ኣሎ፡ ጽፍሪ ውሽጢ ጽፍሪ ጽፍሪን ዳግመ ህንጸት ጽፍሪ ጽፍሪ ውሽጣዊ ጽፍሪን ድማ ክልተ ዓይነት ጽፍሪ ኮይኑ፡ ሓካይም መጥባሕቲ ኣካላት ዝጥቀሙሉ እዮም።
2. ጽፍሪ ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ እንታይ እዩ?
ኣናቶሚን ዲዛይንን
ጽፍሪ ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ኣብ ውሽጢ ሜዱላሪ ካናል ናይ ፌሙር ዝኣቱ ነዊሕን ቀጢንን ብረት እዩ። ኢንትራሜዱላሪ ካናል ኣብ ውሽጢ ዓጽሚ ዝርከብ ቆፎ ቦታ ኮይኑ፡ ኣብኡ ምሕዋስ ዓጽሚ ይፍጠር። እቲ ጽፍሪ ኣብ ውሽጢ እቲ ካናል ብጽቡቕ ክኣቱ ተባሂሉ ዝተዳለወ ኮይኑ፡ ብዓጽሚን ናብቲ ጽፍርን ብዝኣትዉ ሽጉጥ ኣብ ቦታኡ ይሕዝ። እቲ ጽፍሪ መብዛሕትኡ ግዜ ካብ ታይታንየም ወይ ካብ ዘይተበላሸወ ሓጺን ዝተሰርሐ ኮይኑ፡ ምስ ኣናቶሚ ናይቲ ሕሙም ዝሰማማዕ ዝተፈላለየ ዲያሜትርን ንውሓትን ኣለዎ።
ምልክታት ኣጠቓቕማ
ጽፍሪ ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ብተለምዶ ንመስብራት ሻፍት ፌሞራል ንምፍዋስ ይጥቀሙ፣ እዚ ድማ ኣብ ማእከል ፌሙር ዝኽሰት ስብራት እዩ። እዚ ስብራት እዚ ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ክመጽእ ይኽእል እዩ፣ ንኣብነት ስንባደ፣ ምጉዳል ዕንጨይቲን መንሽሮን። ጽፍሪ ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ንገለ ዓይነታት ፕሮክሲማል ስንብራት ፌሞራል ከም ሳብትሮካንተሪክን ኢንተርትሮካንተሪክን ስንብራት ንምፍዋስ እውን ይጥቀሙ።
ሜላ መጥባሕቲ
ጽፍሪ ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ንምእታው ዝግበር መጥባሕታዊ ሜላ፡ ኣብ ምዕጉርቲ ምቑራጽን ኣብ ጥቓ መላግቦ ጭሕሚ ኣብ ዓጽሚ ንእሽቶ ነዃል ምፍጣርን የጠቓልል። ብድሕሪኡ እቲ ጽፍሪ ኣብቲ ውሽጣዊ ጽፍሪ (intramedullary canal) ይኣቱ እሞ ብንውሓት እቲ ዓጽሚ ንታሕቲ ይግስግስ ክሳብ ኣብቲ ዝተሰብረሉ ቦታ ዝበጽሕ። እቲ ጽፍሪ ኣብ ቦታኡ ምስ በጽሐ፡ ብዓጽሚ ኣቢሉን ናብቲ ጽፍሪን ኣቢሉ ኣብ ቦታኡ ንምሓዝ ሽጉጥ ይኣቱ።
ብልጫታት
ጽፍሪ ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ካብ ካልኦት ሜላታት ምፍዋስ ስንብራት ፌሞራል ሓያሎ ብልጫታት ኣለዎም። ካብዚኦም፤
ውሑድ ጉድኣት ልስሉስ ቲሹ
ዝቐልጠፈ ናይ ምሕዋይ ግዜ
ምጉዳል ሓደጋ ረኽሲ
ዝዓበየ ምርግጋእ ናይቲ ስብራት ቦታ
ሓጺር ናይ ሆስፒታል ጻንሖት።
ጉድለታት
ዋላ እኳ ብዙሕ ብልጫታት እንተሃለዎ፡ ጽፍሪ ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ብዘይ ጉድለታቱ ኣይኮነን። ገለ ካብቶም ልሙዳት ጉድለታት፤
3. ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ እንታይ እዩ?
ኣናቶሚን ዲዛይንን
ፌሞራል ዳግመ ህንጸት ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ፡ ነቲ ዝተሰብረ ቦታ ዝያዳ ምርግጋእ ንምሃብ ዝተዳለወ ዓይነት ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ እዩ። ክልተ ዝተፈላለዩ ክፋላት ዝሓዘ ኮይኑ፡ ፕሮክሲማል ኣካልን ዲስታል ጽፍርን እዮም። እቲ ፕሮክሲማል ኣካል ካብቲ ዲስታል ጽፍሪ ዝዓበየ ዲያሜትር ዘለዎ ኮይኑ፡ ናብ ዓጽሚ ዝሽርሸር ብፍሕሶ ዝተሰርሐ ጫፍ ኣለዎ። እቲ ርሑቕ ጽፍሪ ኣብቲ ውሽጣዊ ጽፍሪ (intramedullary canal) ይኣቱ እሞ ንውሓት ዓጽሚ ንታሕቲ ይዝርጋሕ።
ምልክታት ኣጠቓቕማ
ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ብተለምዶ ንዝተሓላለኹ ስንብራት ፌሞራል ንምፍዋስ ይጥቀሙ፣ ከም ብሰንኪ ልዑል ጸዓት ዘለዎ ስንባደ ወይ ሕበጥ ዓጽሚ ዝመጽእ። ንዘይምትእስሳርን ዘይምጥርናፍን ናይ ፌሙር ንምፍዋስ እውን ይጥቀሙ።
ሜላ መጥባሕቲ
እቲ ንመጥባሕቲ ዝሕግዝ ሜላ ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ኣብ ምዕጉርቲ ምቑራጽን ኣብ ጥቓ መላግቦ ጭሕሚ ኣብ ዓጽሚ ንእሽቶ ነዃል ምፍጣርን የጠቓልል። ብድሕሪኡ እቲ ፕሮክሲማል ኣካል ናብቲ ዓጽሚ ብሽጉጥ ይኣቱ፣ እቲ ርሑቕ ጽፍሪ ድማ ኣብ ውሽጢ ሜዱላሪ ካናል ይኣቱ እሞ ንውሓት ናይቲ ዓጽሚ ንታሕቲ ይግስግስ ክሳብ ኣብቲ ዝተሰብረሉ ቦታ ዝበጽሕ። እቲ ጽፍሪ ኣብ ቦታኡ ምስ በጽሐ፡ ብዓጽሚ ኣቢሉን ናብቲ ጽፍሪን ኣቢሉ ኣብ ቦታኡ ንምሓዝ ሽጉጥ ይኣቱ።
ብልጫታት
ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ካብ ካልኦት ሜላታት ምፍዋስ ዝተሓላለኸ ስንብራት ፌሞራል ሓያሎ ብልጫታት ኣለዎም። ካብዚኦም፤
ጉድለታት
ዋላ እኳ ብዙሕ ብልጫታት እንተሃለዎም፡ ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ብዘይ ጉድለታት ኣይኮኑን። ገለ ካብቶም ልሙዳት ጉድለታት፤
4. ንጽጽር ኣብ መንጎ ጽፍሪ ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪን ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪን።
ክልቲኦም ጽፍሪ ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪን ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪን ንስብራት ፌሞራል ውጽኢታዊ ኣማራጺታት ሕክምና እዮም። ይኹን እምበር ኣብ መንጎ ክልቲኦም ዓይነታት ጽፍሪ ሓያሎ ቁልፊ ፍልልያት ኣለዉ። ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ነቲ ዝተሰብረ ቦታ ዝያዳ ምርግጋእ ይህቡ፣ ስለዚ ድማ ንዝተሓላለኹ ስብራት ይምረጹ። ብኻልእ ወገን ድማ ጽፍሪ ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ናይ ሃርድዌር ምብልሻው ሓደጋ ትሑት ኮይኑ፡ ድሕሪ ምሕዋዩ ድማ ንምእላይ ዝቐለለ እዩ። ምርጫ ጽፍሪ ኣብቲ ፍሉይ ጠለባት ናይቲ ሕሙም ኩነታት፡ ከምኡ’ውን ኣብ ክእለት ናይቲ መጥባሕቲ ዝገብር ሓኪም ይምርኮስ።
5. ሕቶታት ዝቐርብ ሕቶታት
ካብ መጥባሕቲ ስንብራት ፌሞራል ንምሕዋይ ክንደይ ግዜ ይወስድ?
መጥባሕቲ ስንብራት ፌሞራል ቃንዛ ኣለዎ ድዩ?
ድሕሪ መጥባሕቲ ስንብራት ፌሞራል ኣብ እግረይ ክብደት ክስከም ይኽእል ድየ?
ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ክእለ ይኽእል ድዩ?
ምጽማር ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ እንታይ ዓይነት ጸገማት ኣለዎ?
6. መደምደምታ
ጽፍሪ ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪን ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪን ክልቲኦም ንስንብራት ፌሞራል ውጽኢታዊ ኣማራጺታት ሕክምና እዮም፡ እንተኾነ ግን ብኣጠቓቕማኦም፡ ንድፊ፡ ሜላ መጥባሕትን ክህልዉ ዝኽእሉ ጸገማትን ዘለዎም ምልክታት ይፈላለዩ። ምርጫ ጽፍሪ ኣብ ፍሉይ ጠለባት ኩነታት እቲ ሕሙምን ክእለት ናይቲ መጥባሕቲ ዝገብር ሓኪምን ይምርኮስ። ምጽማር ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪን ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ መስማርን ክልቲኦም ንሕሙማት ስንብራት ፌሞራል ብሉጽ ውጽኢት ክህቡ ይኽእሉ እዮም፣ እንተኾነ ግን ቅድሚ ውሳነ ምሃብካ ብልጫታትን ጉድለታትን ነፍሲ ወከፍ ኣማራጺ ብጥንቃቐ ምምዛን ኣገዳሲ እዩ።
7. ሕቶታት ዝቐርብ ሕቶታት
ካብ መጥባሕቲ ስንብራት ፌሞራል ንምሕዋይ ክንደይ ግዜ ይወስድ?
መጥባሕቲ ስንብራት ፌሞራል ቃንዛ ኣለዎ ድዩ?
ድሕሪ መጥባሕቲ ስንብራት ፌሞራል ኣብ እግረይ ክብደት ክስከም ይኽእል ድየ?
ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ክእለ ይኽእል ድዩ?
ምጽማር ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ እንታይ ዓይነት ጸገማት ኣለዎ?
ኣብ መደምደምታ፡ ጽፍሪ ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪን ፌሞራል ሪኮንስትራክሽን ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪን ክልቲኦም ኣብ ምፍዋስ ስንብራት ፌሞራል ክቡራት መሳርሒታት እዮም። ነፍሲ ወከፍ ኣማራጺ ናይ ገዛእ ርእሱ ስብስብ ብልጫታትን ጉድለታትን ኣለዎ፣ ኣብ መንጎ ክልቲኦም ዝግበር ምርጫ ድማ ኣብ ፍሉይ ድሌታት ናይቲ ሕሙም ይምርኮስ። ዝጥቀመሉ ዓይነት ጽፍሪ ብዘየገድስ፡ ንኹሉ ድሕሪ መጥባሕቲ ዝወሃብ መምርሒታት ብጥንቃቐ ምኽታልን ዝኾነ ጸገማት እንተተፈጢሩ ብቕልጡፍ ሕክምናዊ ክንክን ምውሳድን ኣገዳሲ እዩ።
