Wal’aansa baqaqsanii hodhuu caccabbii hundee humeral fi qabxiilee teeknikaa

Daangeffamni ulfaatina baqaqsanii hodhuu boodaa hanga fayyinni caccabaa guddaan argamutti (yeroo baay’ee ji’a sadii) yoo baay’ate kiiloo giraama tokko ta’ee turuu qaba.Cabbuun hundee qaama saalaa (HSF) baay’ee kan mul’atu yoo ta’u, caccabbii hunda keessaa tilmaamaan %1 hanga %5 ta’a. Waggaatti namoota 100,000 keessaa 13 hanga 20 kan ta’u yoo ta’u, umurii wajjin akka dabalu argameera.HSF raabsa umurii bimodal kan qabu yoo ta’u, olka’iinsi jalqabaa dhiirota waggaa 21 hanga 30 gidduutti kan mul’atu yoo ta’u, miidhaa anniisaa guddaa qabu hordofuun yoo ta’u, yeroo baay’ee caccabbii ciccitaa fi miidhaa tishuu lallaafaa kanaan walqabatee dhufu fida. Olka’iinsi lammaffaan dubartoota umuriin isaanii waggaa 60 hanga 80 gidduu jiran irratti kan mul’atu yoo ta’u, yeroo baay’ee miidhaa anniisaa xiqqaa ta’e hordofeeti.

Wal'aansa baqaqsanii hodhuu

一 jedhu. Keessaa fixation incisional repositioning plate wajjin

Agarsiistota:

• Radial nerve palsy (RNP) HSF keessatti baqaqsanii hodhuudhaaf agarsiisa miti sababiin isaas saffisa ol’aanaa ofumaan fayyuu wajjin walqabatee waan jiruuf (akkasumas ilaali - Rakkoolee/Radial Nerve armaan gadii).

• Akka filannootti, miidhaan ujummoo dhiigaa kamiyyuu suphaa ykn bira darbuu barbaadu, wal’aansa baqaqsanii hodhuu caccabbii sanaaf agarsiiftuu guutuudha, sababiin isaas, rigid fixation anastomosis vascular eega.

• Haala addaa kana keessatti, suphaa ujummoo dhiigaa karaa kallattiin (yeroo baay’ee mala gidduugaleessaa) waan raawwatamuuf, IMN caalaa saffisaa fi amanamaa dha.

• HSF kan proximal ykn distal intra-articular extension qabu haala biraa ORIF plates wajjin filannoo fooyya’aa ta’eedha.

  
  

Saaxila baqaqsanii hodhuu: .

• Caccabni sadaffaa dhiyoo fi/ykn giddu galeessaa keessatti argamu mala anterolateral classic fayyadamuun yaala.

• Yeroo barbaachisaa ta’etti malan kun gara fagootti diriiree guutummaa humerus saaxila.

• Haa ta’u malee, malan kun caccabbii artikulaarii keessaa fagoo (distal intra-articular fractures) irratti hin gorfamu.

• Caccabni sadaffaa distal yeroo baay’ee mala triceps split approach tiin saaxilama.

• Caccabsa sadaffaa fagoo fi gidduugaleessaaf, mala duubaa fooyya’e kan Gerwin fi kkf30 ibsan %76-94 humerus saaxiluu danda’a (gadhiifamuu narvii raadiyaalii fi gadhiifamuu septal irratti hundaa’uun).

  
  

Tooftaalee baqaqsanii hodhuu:

• Dhukkubsataan kun bakka teessoo qarqara galaanaa irratti kan kaa’amu yoo ta’u, mala fuulduraa (anterolateral approach) tiif. Fayyadamni harka qaphxii (ar brace) walsimsiisa hundee humeral eeguuf gargaara. Saaxila duubaatiif, bakki cinaachaa bakka filatamaadha.

• Ijaarsi gabatee sirrii ta’e gabatee sibiilaa mm 4.5 ykn kan kanaan walgitu kan of keessaa qabu yoo ta’u yoo xiqqaate bakka caccabni sanaa olitti fi gadiitti kortiksii 6 uwwisuu qaba, garuu kortiksii 8 filatamaadha.

• Yeroo barbaachisaa ta’etti, walnyaatinsi gabatee ciccitaa xiqqaa fi guddaa ta’e ni gorfama, kan akka gabatee tuuboo sadaffaa gabaabaa irra deebiin bakka itti kaa’uu eeguuf (caccabsa qaxxaamuraa ykn ciccitaa qilxuu), kunis booda gabatee dhiphoo 4.5 mm ta’een dabalamee caccabni sun dhuma irratti akka dhaabbatu taasisa.

• Caccabsa sadaffaa fagootiif, fooliin dursee uumame (3.5/4.5) kan gorfama, kunis epiphyseal fixation cimaa akka hayyamuuf.

  
  

Fayyadamni iskiriyuuwwan qulfii HSF keessatti ammallee falmisiisaa ta'ee jira

• Caccabsa ciccitaa qulqullina lafee gaarii qabuuf gabatee qulfii fi gabatee qulfii hin qabne yeroo wal bira qabnu, caasaa lamaan kanaaf faayidaan baayoomakaanikaal torsion, bending ykn axial stiffness keessatti hin jiru.

• Gama biraatiin, qulqullina lafee gadhee yeroo mudatu, gabatee qulfii fayyadamuun faayidaa qabaachuu danda’a.

• Qorannoon baayoomakaanikaal Gardner fi kkfn gaggeeffame keessatti. addatti moodeelota caccabsa lafee tiif, caasaan hin cufamne 34 caasaa qulfii ykn walmakaa caalaa tasgabbii xiqqaa ture.

Minimally invasive plate splicing filannoo baqaqsanii hodhuu yoo ta’u, milkaa’ina olaanaa fi sadarkaa walxaxiinsa gadi aanaa kan dhiyeessu fakkaata. Haa ta’u malee, qorannoo duubatti deebi’ee dhukkubsattoota 76 hirmaachise keessatti, van de Wall et al. tasgabbiin guutuun caccabbii hundee humeral qofti yeroo fayyina raadiyoogiraafii tasgabbii firaakshinii wajjin wal bira qabamee yoo ilaalamu baay’ee akka gabaabsu agarsiisaniiru.

Bulchiinsa baqaqsanii hodhuu boodaa: .

• Yeroo baayyee, fixeeshiniin tasgabbaa’aan kan argamu fayyadama gabateetiin. Haala kanaan dhukkubsataan sun sochii garbaa ykn jilba isaatiin osoo hin daangeffamin sochiiwwan sochii fi sochiin gargaaraman akka raawwatu ni hayyamamaaf.

• Sling kun dhukkubbii to'achuuf guyyoota hedduudhaaf itti fayyadamuun ni danda'ama.

• Daangeffamni ulfaatina baqaqsanii hodhuu boodaa hanga fayyinni caccabaa guddaan argamutti (yeroo baay’ee ji’a sadii) yoo baay’ate kiiloo tokko ta’ee turuu qaba.

• Dhukkubsattoonni dargaggoota ta’an bakka hayyamameetti ulfaatina akka baatan ni hayyamamaaf (fkn, deemuuf ulee barbaadu), garuu dhukkubsattoota umuriin isaanii guddaa ta’e irratti kun haala tokkoon tokkoon irratti mari’atamuu qaba.

Bu'aa gabaafame

• Saffisni fayyinaa erga pilaatii godhamee booda %87 hanga %96 kan ture yoo ta’u, yeroon fayyuu giddu galeessaan torban 12 ture.

• Sadarkaan rakkoolee %5 hanga %25 kan ta’u yoo ta’u, rakkoolee adda hin taane kanneen akka infekshinii, osteonecrosis, fi malunion baay’inaan mul’atan.

• RNPn yaalaa irraa argame mala hundee humeral irra caalaan balaa qaba. Streufert et al50 dhimmoota HSF ORIFn yaalaman 261 gamaaggamuun RNPn yaala irraa argame mala anterolateral %7.1, mala triceps adda baafame %11.7, fi mala triceps eegamee %17.9 keessatti akka uumame argan.

• Kanaafuu, dissection banaa hunda keessatti narvii raadiyaalii adda baasuu fi eeguun murteessaadha.

  
  

二 jedhu. Mismaara keessaa (intramedullary nail).

Agarsiistota:

• Tiyooriitiin IMN faayidaa baayoomakaanikaal fi baqaqsanii hodhuu pilaatiingii caalaa kennuu danda’a

• Ija baayoomakaanikaalatti yoo ilaalle, bakki meeshaan kun meeduulaarii keessaa bakki isaa siiqqee makaanikaa hundee humeral wajjin walsimsiifama.

• Sababa kanaaf, implaantiin humna qaxxaamuraa gadi aanaa ta’eef kan saaxilamu yoo ta’u, fe’umsa fooyya’aa ta’een akka qoodamu kan taasisudha. Agarsiisni baqaqsanii hodhuu mismaara intramedullary nailing kan plating wajjin tokko.

• Haa ta’u malee, akkuma armaan dura ibsame, caccabni tokko tokko mismaaraan dha’uu caalaa pilaatiidhaaf mijataadha.

• Amaloonni caccabaa fi akkaataan IMN caalaa ta’uun isaa argame caccabbii paatolojii fi dhufu, madaa kutaa, fi caccabbii lafee ti.

• Caccabni qaxxaamuraa walakkaa sadaffaa salphaanis IMN’f agarsiiftuu gaarii dha.

• Kana malees, mismaara karaa ciccitaa xiqqaa ta’een galchuun kan danda’amu yoo ta’u, kunis tooftaa pilaatiingii wajjin wal bira qabamee yoo ilaalamu tishuu lallaafaa irraa baafamuu hir’isa.

• Keessattuu caccabbii harka sadaffaa giddu galeessaa humerus irratti kun dhugaadha.

Tooftaan baqaqsanii hodhuu:

• Hojimaata kanaaf bakki dhukkubsataa gaariin teessoo qarqara galaanaa irratti argama. Fayyadamni arm brace walsimsiisa shaft eeguu akkasumas distal freehand locking screws raawwachuu keessatti baay’ee faayidaa qaba.

• Qabxiin seensaa dizaayinii cimdii irratti hundaa’a, garuu yeroo baay’ee bakka walqunnamtii tuuboo guddaa fi fuula artikulaarii mataa humeral irratti argama, kunis maashaaleen rotator cuff keessa seenuu qabu jechuudha.

• Hojimaata kanaaf, tendonii supraspinatus mul’isuuf mala qoqqoodinsa deltoid raawwachuun ni gorfama.

• Dhugaa dubbachuuf, namni tokko mataa humeral gidduu teendonii supraspinatus keessa yeroo seenu, giddugala mataa sagittal plane keessatti of arga.

• Bakki seensaa xiyyaara saajiitaalaa fi koroonaal lamaan keessatti bakka fudhatama qabu keessa akka jiru mirkaneessuuf keraatoomaayilii filooroskoopii jalatti fayyadamuun barbaachisaa dha.

• Kana booda, sibiilli qajeelfamaa caalaatti tarkaanfachiisuu qaba, osoo supraspinatus tendon longitudinally mul’ata kallatti jalatti banuun dura.

• Tarkaanfiin itti aanu sulula Kirschner needle irratti banuun, caccabni harkisaa fi/ykn alaa manipulation wajjin akka walsimu mirkaneessuu, achiis qajeelfama intramedullary canal keessa jiru gara elbow gadi tarkaanfachiisuu of keessaa qaba.

• Reaming dhukkubsattoota dargaggoota ta’an irratti faayidaa akka qabuu fi dhukkubsattoota umuriin isaanii guddaa ta’e irratti yeroo hunda barbaachisaa akka hin taane argameera.

• Distal bolt placement tiif, AP locking nageenya kan qabuu fi balaa miidhamuu narvii myocutaneous hir’isuuf mala xiqqaa 2-3 cm barbaada.

• Dhumarratti, IMN walfakkeessuun IMN duubatti deebi’uu caalaa kan caalu yoo ta’u, sababiin isaas rakkoolee addaa kanneen lammaffaa kanneen akka caccabsa supracondylar yaalaatiin kan ka’e, dheerina jilba dhabuu, fi lafee heterotopic osification dabalatee.

  
  

Dheerinni mismaara filatameef xiyyeeffannoon addaa kennamuu qaba, sababiin isaas mismaara garmalee dheeraa ta’e dogoggora teeknikaa lama fiduu danda’a:

• Yeroo mismaara dhiibbaa bakka caccabuutti yaada namaa jeequu

• fi/ykn mismaara gara iddoo subakromiyaatti ba’e

  
  

Caccabsa proximal third helix ykn long oblique fractures tiif, barreessitoonni caccabbii hir’isuuf mala banaa xiqqaa ta’e kan itti aansee fixation ring tie wire tiin gorsu. Dhugaa dubbachuuf, gosa xiqqaa caccabaa kanaaf maashaan deltoid ciccitaa caccabaa dhiyoo butachuuf kan yaalu yoo ta’u, pectoralis major ammoo ciccitaa caccabaa fagoo gara gidduutti harkisa, kunis balaa walitti makamuu lafee ykn fayyina harkifachuu ni dabala.

Bulchiinsa baqaqsanii hodhuu boodaa

• Dhukkubsattoonni sochii garbaa fi jilba sochii fi sochiin gargaarame akka dandamameetti akka raawwatan jajjabeeffamu.

• Dhukkubbii to’achuuf guyyoota muraasaaf slings fayyadamuun ni danda’ama.

• Daangeffamni ulfaatina kaasuun baqaqsanii hodhuu boodaa hanga fayyinni caccabaa mul’atutti (yeroo baay’ee ji’a sadii) yoo baay’ate kiiloo tokko ta’ee eegama.

• Yeroo baayyee ulfaatina baachuun ni hayyamama

  
  

Argannoowwan gabaafaman:

• Barreeffamoonni itti fayyadama meeshaalee cimdii qulfii bulchiinsa HSF irratti barreeffaman wal hin simne. Gama tokkoon, saffisi lafee nonunion gabaafame baay’ee jijjiiramaa (0% fi 14%) gidduutti, baay’inaan dhaloota dulloomaa cimdii keessatti mul’ata. Gama biraatiin, rakkoon garbaa (dhukkubbii, impingement, sochii ykn humna dhabuu dabalatee) (%6 hanga 100%) barreeffamoota kanaan duraa keessatti gabaafameera.

• Kutaan rakkoo kanaa sababa hojii dhabuu tendonii yeroo dheeraa kan cimdii ba’e, tishuu madaa fi/ykn miidhaan rotator cuff naannoo murteessaa isovascularity kana keessatti dhufuun kan ka’e subacromial trauma jedhamuun ibsamuu danda’a.

• Barreessitoonni hedduun naannoo ujummoo dhiigaa kana irraa fagaachuu fi haala of eeggannoodhaan tendon suphuudhaaf mala adda addaa ibsaniiru, kunis saffisa hojii dhabuu garbaa gadi aanaa agarsiisaniiru.

  
  

Wal’aansi konsarvaatiivii HSF yoo xiqqaate dhukkubsattoota %80 irratti bu’aa hojii gaarii fi saffisa fayyina olaanaa argamsiiseera. Sababa kanaaf, HSF irra caalaan isaaniif yaala filannoo ta’ee hafa. Yoo walsimsiisuun fudhatama hin qabne ta’e baqaqsanii hodhuun ilaalamuu qaba. Keessattuu dhukkubsattoota umuriin isaanii waggaa 55 ol ta’ee fi caccabbii sadaffaa oblique proximal (saffisa fayyinaa gadi aanaa) qabaniif dhugaadha. Wal’aansa baqaqsanii hodhuu ilaalchisee, barreeffamoonni garaagarummaa guddaa gama saffisa fayyinaa ykn rakkoo narvii raadiyaaliitiin gabatee fi IMN gidduu jiru hin agarsiisan, garuu rakkoon garbaa (impingement fi hir’ina sochii sochii) IMN wajjin caalaatti mul’ata. Kanaafuu, cuff bakka seensaa fi yeroo cufamu of eeggannoo guddaan bulfamuu qaba.

Waa'ee CZMEDITECH jedhamuun beekama

Namni pilaaneetii kanarra jiru hundi tajaajila eegumsa fayyaa fooyya’aa ta’e argachuu qaba jedhu amantii jedhuun kan oofan. CZMEDITECH  namoota biroo sodaa tokko malee akka jiraatan gargaaruuf quuqama guddaan hojjeta. Dhukkubsattoonni sababa oomisha keenyaa fi miila keenyaan fayyadamoo guddaa ta’anii fi jireenya fooyya’aa qaban biyyoota dabalataa 70 ol, dhukkubsattoonni, hakiimonni fi michoonni walqixa itti hirkataniitti yeroo babal’atan of boonna .  CZMEDITECH jedhamuun beekama gara fuulduraatti tarkaanfachuuf Lafeen nuti hojjenne hundi sadarkaa qulqullina olaanaa kan guutudha.

Imala addaa kana waggaa 13 dura lafee kaa'uudhaan jalqabne. Adeemsa kana keessatti sararri oomishaa gara implants for... lafee dugdaa, miidhaa qaamaa, cranial-maxillofacial kan jedhu, qaama namaa tolchuu, meeshaalee humna elektiriikaa, . fixators alaa, arthroscopy  fi kunuunsa beeyladaa , waliin meeshaalee  adeemsa baqaqsanii hodhuu walqabatee jiru keessatti fayyadaman.

Meeshaaleen jallisii keenya hundi dhiyeessitoota qulqullina olaanaa biyya keessaa fi biyya alaa irraa argamu. Qulqullina ilaalchisee ergama keenya keessatti tarkaanfii tokko fuulduratti turuuf baasii gonkumaa hin qusnu, kanaanis qulqullina meeshaalee jallisii mirkaneessuuf mana yaalaa qorannoo mataa keenyaa hundeessine. Maashiniiwwan oomishaa keenya hundi USA, Germany, Japan fi maqaawwan olaanoo Domestic irraa kan galfaman yoo ta'u, oomisha nuti oomishnu hunda sirrii ta'uu isaa mirkaneessuuf.

Fooyya’iinsa qorachuu fi oomisha dhumaa ol kaa’uu irratti yeroo fi carraaqqiin guddaan invast godha. Qulqullina gaarii mirkaneessuuf garee qorannoo ogeessaa, garee oomishaa fi garee QC qabna akkasumas deeggarsa garee gurgurtaa keenyaa rakkoo hunda furuu fi tajaajila gurgurtaa boodaa isa gaarii ta’e kennuu qabna.

Amantii keenyaaf quuqama guddaa kan qabnu, maamiltoota keenya addunyaa maraa hundaaf furmaata oomishaa qulqullina olaanaa qabu, kalaqaan guutame dhiyeessuuf daangaa beekumsa keenyaa itti fufiinsaan dhiibaa jirra, fayyaa namaatiifis tattaaffii hin dhaabne gochaa jirra.