Jilba Joint External Fixator: Haala Waliigalaa
Lafeen jilbaa qaama namaa keessatti lafee walxaxaa ta’e keessaa isa tokkodha. Innis walitti hidhamiinsa guddaa yoo ta’u lafee qoma (femur) fi lafee shin (tibia) wal qunnamsiisa. Miidhaan jilba jilbaa irra gahu kan barame yoo ta’u, ciccituu xixiqqoo irraa kaasee hanga ciccituu ykn caccabbii ligamentii cimaatti ta’uu danda’a. Yeroo tokko tokko baqaqsanii hodhuun jilba jilbaa tasgabbeessuu fi fayyina guddisuuf barbaachisaadha. Tooftaalee baqaqsanii hodhuu miidhaan jilbaa walqabatee yaaluuf itti fayyadaman keessaa tokko mala alaa fixation jedhamudha. Barreeffamni kun gosoota, agarsiiftuu fi faayidaa isaanii dabalatee, fixaatoroota alaa walitti hidhamiinsa jilbaa ilaalchisee ibsa waliigalaa ni kenna.
Jilba Joint External Fixator jechuun maali?
Knee joint external fixator meeshaa baqaqsanii hodhuu jilba jilbaa tasgabbeessuu fi miidhaan ykn baqaqsanii hodhuu booda fayyina guddisuuf gargaarudha. Meeshaa alaa lafee irratti piini ykn wayaadhaan kan hidhamee fi ulee ykn struts tiin kan walqabatudha. Fiixeetarichi lafeewwan bakka sirrii ta’etti waan qabatuuf, sirnaan akka fayyan taasisa.
Gosa Jilba Joint External Fixators
Jilba joint external fixators gosa lama qabu: 1.1.
Fixator Alaa Geengoo
Fiiksaan alaa geengoo ta’e gilgaalota sibiilaa ykn piiniin lafee irratti maxxanan of keessaa qaba. Gingilchaan kun ulee ykn struts wajjin kan walqabatu yoo ta’u, naannoo qaama sanaatti furmaata geengoo uumu. Fureemii bakka lafeewwanii to’achuu fi sochii lafee akka hayyamuuf sirreeffamuu danda’a.
Fixator Alaa Gama Tokkoon
Fiiksaan alaa gama tokkoon meeshaa lafee gama tokkoon piini ykn iskiriyuutiin hidhamee jiruudha. Gama biraan lafee sanaa kan hin dhaabbatan waan ta’eef sochiin lafee to’atame akka ta’u taasisa. Gosti fixator kun kan circular fixator caalaa weerara xiqqaa kan qabu yoo ta’u yeroo baay’ee miidhaawwan cimaa hin taaneef kan itti fayyadamudha.
Agarsiistota Jilba Joint Alaa Fixation
Miidhaa fi haalawwan adda addaatiif, kanneen akka:
Caccabsa qaamaa
Caccabni jilbaa fixation alaatiin yaalamuu danda’a. Fiiksaan lafeewwan yeroo fayyanitti bakka sirrii ta’etti qabata.
Buqqa’iinsa (dislocations).
Jilba lafee buqqa’uun isaas alaa fixation tiin yaalamuu danda’a. Fiiksaan lafee bakka sirrii ta’etti kan qabatu yoo ta’u, ligamentii fi tendonni fayyuu.
Miidhaa Ligamentii
Miidhaan ligamentii kan akka ciccituu ligament fannoo fuulduraa (ACL) alaa fixation tiin yaalamuu danda’a. Fiiksaan lafee bakka sirrii ta’etti qabatee osoo ligamentiin fayyu.
Osteotomies kan jedhu
Osteotomies, kan baqaqsanii hodhuu lafee muruu fi irra deebi’anii bocuu of keessaa qabu yoo ta’u, alaa fixation gochuun yaalamuu danda’a. Fiiksaan lafeewwan yeroo fayyanitti bakka sirrii ta’etti qabata.
Infeekshinii
Yeroo tokko tokko infekshiniin jilbaa fixation alaatiin yaalamuu danda’a. Fiixatoriin kun infekshiniin sirnaan akka bahu kan taasisu yoo ta’u, miidhaa dabalataa lafee irratti akka hin miidhamne taasisa.
Faayidaa Jilba Joint External Fixation
Jilba lafee alaa fixeeshiniin tooftaalee baqaqsanii hodhuu biroo caalaa faayidaa hedduu qaba, kanneen keessaa:
Xiqqaa Weerara
Fiixee alaa (external fixation) mala weerara xiqqaa ta’ee fi ciccituu guddaa ykn tishuuwwan bal’inaan cicciruu hin barbaannedha.
Kan haala barbaadamuun jijjiiramuu danda'a
Meeshaaleen alaa fixation miidhaan addaa fi anatoomii dhukkubsataa wajjin akka walsimutti haala barbaadamuun qophaa’uu danda’u.
Kan sirreeffamuu danda'u
Meeshaaleen alaa fixation ta’an bakka lafeen jiru to’achuu fi sochii lafee to’atame akka hayyamuuf sirreessuu ni danda’ama.
Sochii Jalqabaa
Fiixeen alaa dafee sochoosuu lafee kan hayyamu yoo ta’u, kunis saffisaan fayyuu fi jabina lafee ittisuu danda’a.
Balaa Rakkoolee Mudachuu Hir’isuu
Fiixee alaatiin tooftaalee baqaqsanii hodhuu biroo wajjin wal bira qabamee yoo ilaalamu carraan rakkoolee mudachuu xiqqaadha.
Goolaba
Knee joint external fixation mala baqaqsanii hodhuu gatii guddaa qabuu fi jilba tasgabbeessuu fi miidhaan ykn baqaqsanii hodhuu booda fayyina guddisuuf gargaarudha. Tooftaalee baqaqsanii hodhuu biroo caalaa faayidaa hedduu kan kennu yoo ta’u, kunis baqaqsanii hodhuu xiqqaa, sochii lafee dafee, fi carraa rakkoolee hir’isuu dabalata. Miidhaa jilbaa jilbaa irratti kan fayyadaman gosa lama kan qaban yoo ta’u, isaanis circular external fixator fi unilateral external fixator dha. Agarsiisni jilba jilbaa alaa fixation caccabuu, baqachuu, miidhamuu ligament, osteotomies fi infekshinii dabalata.
Xumura irratti, jilba jilbaa alaa fixation tooftaa baqaqsanii hodhuu bu’a qabeessa ta’ee fi miidhaan jilbaa wal’aanuuf gargaarudha. Sirnaan akka fayyu kan taasisuu fi sochii lafee dafee kan taasisu yoo ta’u, kunis saffisaan fayyuu fi carraa rakkoolee hir’isuu fida. Yoo miidhaan jilba jilbaa irra gahe, filannoo wal’aansa kee irratti ogeessa fayyaa gahumsa qabu waliin mari’achuun jilba jilbaa alaa fixation siif sirrii ta’uu isaa murteessuu barbaachisaadha.
Gaaffiiwwan gaafataman
Jilba lafee alaa fixation dhukkubsataa?
Deebii: Dhukkubsattoonni baqaqsanii hodhuu booda miira gaarii dhabuun tokko tokko isaan mudachuu danda’a, garuu dhukkubbiin qoricha ogeessi fayyaa ajajeen to’achuun ni danda’ama.
Baqaqsanii hodhuu jilbaa alaa fixation irraa fayyuuf yeroo hangamii fudhata?
Deebii: Yeroon fayyuu hamma miidhaan irra gahee fi fayyaa waliigalaa dhukkubsataa irratti hundaa’uun garaagarummaa qaba. Guutummaatti fayyuuf torban ykn ji’oota hedduu fudhachuu danda’a.
Gosa miidhamuu jilbaa hundaaf fixation external joint knee fayyadamuun ni danda’amaa?
Deebii: Lakki, jilba walitti hidhamiinsa alaa fixation gosoota miidhaa fi haala adda ta’eef agarsiifama, akka ogeessi eegumsa fayyaa murteessetti.
Baqaqsanii hodhuu jilbaa alaa fixation wajjin walqabatee balaan jiraa?
Deebii: Akkuma adeemsa baqaqsanii hodhuu kamiyyuu, balaawwan baqaqsanii hodhuu jilba alaa fixation wajjin walqabatan, infekshinii, miidhaa narvii fi dhiigni dhangala’uu dabalatee.
Baqaqsanii hodhuu jilbaa booda fixaatoriin alaa yeroo hammamiif uffatama?
Deebii: Yeroon fixaatoriin alaa itti uffatamu hamma miidhaan irra gahee fi adeemsa fayyina dhukkubsataa irratti hundaa’uun garaagarummaa qaba. Ogeessi fayyaa kee yoom fixator baafamuu akka danda’u ni murteessa.
