ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ

ስንብራት ፍረ-ነብሲ ብፍላይ ኣብ ፍረ-ነብሲ (ዓጽሚ ምዕጉርቲ) ዝኽሰቱ፡ ከቢድን ዘዳኽምን መጉዳእቲ ክኸውን ይኽእል። እቲ ስብራት ዝተሓላለኸ ወይ ርኡይ ምጥፋእ ዓጽሚ ኣብ ዘጠቓልል ኩነታት፡ ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ መብዛሕትኡ ግዜ ከም ውጽኢታዊ ኣማራጺ ሕክምና ይቑጸር። እዚ ጽሑፍ እዚ፡ ዝተፈላለዩ መዳያት ናይ ፌሞራል ዳግመ ህንጸት ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ፡ ምልክታት፡ ሜላ መጥባሕቲ፡ ብልጫታቱ፡ ክህልዉ ዝኽእሉ ጸገማት፡ ውጽኢት ሕሙማትን ካልእን ሓዊሱ ይድህስስ።

መእተዊ

ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ኣብ ፌሙር ንዝፍጠር ስብራት ንምርግጋእን ንምጽጋንን ዝጥቀመሉ መጥባሕታዊ ኣገባብ እዩ። ኣብ መስርሕ ሕውየት ምርግጋእን ደገፍን ንምሃብ ኣብ ውሽጢ ሽፋን ፍረ-ነብሲ ብረት ዝሰርሕ ጽፍሪ ምእታው የጠቓልል። እዚ ሜላ እዚ ምስ ባህላዊ ኣገባብ ሕክምና ክነጻጸር እንከሎ ብኣግኡ ክብደት ምጽዋርን ብቕልጡፍ ምሕዋይን ናይ ምድንፋዕ ዓቕሙ ተፈታውነት ረኺቡ ኣሎ።

ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ እንታይ እዩ?

ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ኣብ ፌሙር ንዘሎ ስብራት ንምጽናዕን ንምርግጋእን ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ምጥቃም ዘጠቓልል ናይ መጥባሕቲ ሜላ እዩ። እቲ ጽፍሪ ብተለምዶ ካብ ከም ታይታንየም ወይ ስቴንለስ ስቲል ዝኣመሰለ ነዊሕ ዝጸንሕ ንብረት ዝተሰርሐ ኮይኑ ኣብ ጥቓ መላግቦ ጭሕሚ ወይ ብርኪ ብዝርከብ ንእሽቶ ምቑራጽ ይኣቱ። እቲ ጽፍሪ ንውሓት ናይቲ ዝተሰብረ ዓጽሚ ዝሽፍን ኮይኑ፡ ምርግጋእ ይህብን ንመስርሕ ሕውየት የቃልሎን።

ምልክታት ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ

ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ብቐንዱ ንዝተሓላለኸ ስብራት ፌሙር ይምልከት። እዞም ስብራት እዚኣቶም፡ ንዝተበታተነ ስብራት (እቲ ዓጽሚ ናብ ሓያሎ ቁራጽ ዝሰበረሉ)፡ ሴግመንታል ስብራት (እቲ ዓጽሚ ኣብ ብዙሕ ቦታታት ዝስበር)፡ ወይ ምስ ርኡይ ምጥፋእ ዓጽሚ ዝተኣሳሰር ስብራት ከጠቓልል ይኽእል። ብተወሳኺ እዚ ሜላ እዚ መብዛሕትኡ ግዜ ካልእ ሜላታት ተጠቒምካ ንምርግጋእ ኣጸጋሚ ስብራት ወይ ብኣግኡ ክብደት ምጽዋር ዘድልዮም ስብራት ይሕሰብ።

መጥባሕታዊ ሜላ ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ

እቲ ንመጥባሕቲ ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ሓያሎ ስጉምትታት ዘጠቓልል እዩ። ቀዳማይ፡ እቲ ሕሙም ካብ ቃንዛ ነጻ ዝኾነ መስርሕ ንምርግጋጽ ኣብ ትሕቲ ሓፈሻዊ ወይ ዞባዊ መደንዘዚ ይቐርብ። ብድሕሪኡ ኣብ ጥቓ መላግቦ ጭሕሚ ወይ ብርኪ ንእሽቶ ምቑራጽ ብምግባር ናብቲ ውሽጣዊ ሽፋን ፍረ-ነብሲ ፍረ-ነብሲ ይኣቱ። እቲ ዝተሰብረ ዓጽሚ ዳግማይ ይስለፍን ኣድላዪ እንተኾይኑ ይንኪን፡ ንቡር ኣናቶሚካዊ ኣቀማምጣኡ ንምምላስ። ኣብቲ ውሽጣዊ ሽፋን (intramedullary canal) መምርሒ ሽቦ ይኣቱ፣ ድሕሪኡ ድማ ነቲ ጽፍሪ ዝኸውን መንገዲ ንምፍጣር ሪሚንግ ይግበር። ብድሕሪኡ እቲ ጽፍሪ ብጥንቃቐ ኣብቲ ካናል ይኣቱ እሞ ብሽጉጥ ወይ ብመዕጸዊ ኣገባብ ኣብ ቦታኡ ይጸንዕ። ኣብ ምሉእ እቲ መስርሕ ራጂ ምስሊ ብምጥቃም ግቡእ ኣሰላልፋን ምትእስሳርን ንምርግጋጽ እዩ።

ብልጫታት ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ

ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ካብ ካልኦት ኣማራጺታት ሕክምና ሓያሎ ብልጫታት ኣለዎ። ቀዳማይ ብሉጽ ምርግጋእ ዝህብን ብኣግኡ ክብደት ንምጽዋር ዘኽእልን ኮይኑ፡ ቅልጡፍ ምሕዋይን ምሕዋይን የደንፍዕ። እቲ ሜላ ምስ ክፉት ምንካይን ውሽጣዊ ምትዕርራይን ኣገባባት ክነጻጸር እንከሎ ዝነኣሰ ምቑራጽ ስለ ዝጥቀም፡ ንጉድኣት ልስሉስ ቲሹ እውን የጉድል። ካብዚ ሓሊፉ፡ ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ፡ ድሕሪ መጥባሕቲ ዝመጽእ ቃንዛ ኣብ ምንካይ፡ ምሕዋይ ስብራት ምዕባይን ንቡር ስርሓት እግሪ ኣብ ምምላስን ተስፋ ዘለዎ ውጽኢት ኣርእዩ እዩ።

ክህልዉ ዝኽእሉ ጸገማትን ሓደጋታትን

ከም ዝኾነ መጥባሕታዊ መስርሕ፡ ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ዝተወሰኑ ሓደጋታትን ክህልዉ ዝኽእሉ ጸገማትን ይሕዝ። እዚኦም ድማ ረኽሲ፡ ምጉዳል ሰራውር ደም ወይ ነርቭ፡ ዘይምትእስሳር (ዓጽሚ ምሕዋይ ዘይምኽኣል)፡ ዘይምስምማዕ ናይቲ ስብራት፡ ምፍሻል ምትካልን ትሮምቦሲስ ዓሚቝ ሰራውር ደምን ከጠቓልሉ ይኽእሉ። ይኹን እምበር፡ ብግቡእ ሜላ መጥባሕቲ፡ ብጥንቃቐ ምምራጽ ሕሙማትን ድሕሪ መጥባሕቲ ግቡእ ክንክንን እንተተገይሩሉ፡ ተርእዮ ጸገማት ክቕንስ ይኽእል።

ምሕዋይን ምሕዋይን

ድሕሪ መጥባሕቲ ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ፡ ምሕዋይን ምሕዋይን ኣብ ምምላስ ስራሕን ምንቅስቓስን ወሳኒ ተራ ኣለዎም። ኣካላዊ ፍወሳን ምውስዋስ ኣካላትን ብተለምዶ ንሕውየት ንምድንፋዕ፡ ኣብ ከባቢኦም ንዘለዉ ጭዋዳታት ንምሕያልን ደረጃ ምንቅስቓስ ንምምሕያሽን እዩ ዝእዘዝ። ንውሓት ግዜን ጽዓትን ናይቲ መደብ ምሕዋይ ከከም ውልቀ ሕሙምን ጽንኩርነት ናይቲ ስብራትን ክፈላለ ይኽእል።

ምስ ካልኦት ኣማራጺታት ሕክምና ምውድዳር

ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ሓደ ካብቶም ንፍሞራል ስንብራት ዝቐርቡ ሓያሎ ኣማራጺታት ሕክምና ጥራይ እዩ። ካልኦት ኣማራጺታት ድማ ክፉት ምንካይን ውሽጣዊ ምትዕርራይን (ORIF)፡ ግዳማዊ ምትዕርራይን ምሉእ ምትካእ ጭሕሚን ይርከብዎም። ነፍሲ ወከፍ ኣገባብ ናይ ገዛእ ርእሱ ብልጫታትን ኣብ ግምት ዘእተወ ነገራትን ኣለዎ፣ ምርጫ ሕክምና ድማ ኣብ ዝተፈላለዩ ረቛሒታት ከም ዓይነትን ቦታን ናይቲ ስብራት፣ ዕድመን ሓፈሻዊ ጥዕናን እቲ ሕሙም፣ ከምኡ’ውን ክእለት ናይቲ መጥባሕቲ ዝገብር ሓኪም ይምርኮስ።

መጠን ዓወትን ውጽኢት ሕሙማትን

ብርክት ዝበሉ መጽናዕትታት ምስ ፌሞራል ዳግመ ህንጸት ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ምቹእ ውጽኢትን ልዑል መጠን ዓወትን ከምዘርኣዩ ጸብጺቦም እዮም። እቲ ሜላ ብሉጽ ምርግጋእ ስብራት ከም ዝህብ፡ ብኣግኡ ክብደት ምጽዋር ከም ዘደንፍዕን ንሕውየት ዓጽሚ ከም ዘመቻችእን ተረጋጊጹ ኣሎ። እዚ መስርሕ ዝገብሩ ሕሙማት መብዛሕትኡ ግዜ ምስ ካልእ ሜላታት ሕክምና ክነጻጸሩ ከለዉ ምምሕያሽ ቃንዛ፡ ምምላስ ምንቅስቓስን ናብ መዓልታዊ ንጥፈታቶም ዝቐልጠፈ ምምላስን የጋጥሞም። ይኹን እምበር፡ ውልቃዊ ውጽኢት ክፈላለ ይኽእል እዩ፡ ምስቲ ኣገባብ ዝተኣሳሰር ፍሉይ ትጽቢታትን ሓደጋታትን ንምርዳእ ድማ ምስ በዓል ሞያ ክንክን ጥዕና ምምኽኻር ኣገዳሲ እዩ።

መጽናዕቲ ፍጻመታትን ክሊኒካዊ መርትዖታትን

ክሊኒካዊ መርትዖታትን መጽናዕትታት ፍጻመታትን ውጽኢታውነትን ናይ ነዊሕ ግዜ ዓወትን ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ኣረጋጊጾም እዮም። መጽናዕትታት ከም ናይ ስብራት ምሕዋይ ግዜ፡ ውጽኢት ተግባራዊ፡ ጸገማትን ዕግበት ሕሙማትን ዝኣመሰሉ ረቛሒታት ገምጊሞም እዮም። እዞም መጽናዕትታት እዚኦም፡ ንመጠቀሚ ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ከም ዘተኣማምንን ውጽኢታውን ኣማራጺ ሕክምና ስንብራት ፌሞራል ዝድግፍ መርትዖታት እናዓበየ ንኽኸይድ ኣበርክቶ ይገብሩ።

ወጻኢታትን ተበጻሕነትን ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ

ዋጋ ናይ ፌሞራል ዳግመ ህንጸት ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ መጥባሕቲ ከከም ቦታ፡ ወሃቢ ክንክን ጥዕናን ናይቲ ሕሙም መድሕን ሽፋንን ዝኣመሰሉ ረቛሒታት ክፈላለ ይኽእል። ምስቲ ኣገባብ ዝተኣሳሰር ክኸውን ዝኽእል ወጻኢታት ንምርዳእ ምስ ሰብ ሞያ ክንክን ጥዕናን ወሃብቲ መድሕንን ምምኽኻር ኣገዳሲ እዩ። ተበጻሕነት ናይዚ ኣማራጺ ሕክምና’ውን ብመሰረት ጂኦግራፍያዊ ኣቀማምጣን ምህላው ፍሉያት ሓካይም መጥባሕቲ ኣካላትን ክፈላለ ይኽእል።

መደምደምታ

ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ንሕክምና ዝተሓላለኸ ስንብራት ፌሞራል ዝሕግዝ ክቡር መጥባሕታዊ ሜላ እዩ። ምርግጋእ፡ ብኣግኡ ክብደት ምጽዋርን ብቕልጡፍ ምሕዋይን ሓዊሱ ብዙሕ ብልጫታት ኣለዎ። እቲ ኣገባብ ዝተወሰኑ ሓደጋታትን ክህልዉ ዝኽእሉ ጸገማትን እኳ እንተሓዘ፡ ግቡእ ምምራጽ ሕሙማት፡ ክእለት መጥባሕትን ድሕሪ መጥባሕቲ ዝግበር ክንክንን ነዞም ሓደጋታት ንምንካይ ክሕግዝ ይኽእል። ብሓፈሻ፡ ዳግመ ህንጸት ፌሞራል ኢንትራሜዱላሪ ጽፍሪ ብመንጽር ምሕዋይ ስብራትን ውጽኢት ሕሙማትን ተስፋ ዘለዎ ውጽኢት ብምርኣይ፡ ንብዙሓት ሓካይም መጥባሕቲ ኣካላትን ሕሙማትን ተመራጺ ምርጫ ይገብሮ።