ቀለቤት ግዳማዊ መትሓዚ: ኩለመዳያዊ መምርሒ
ንዝተሓላለኸ ስብራትን ምጉዳል ኣዕጽምትን ኣብ ምፍዋስ ክመጽእ ከሎ፡ ሓካይም መጥባሕቲ ኣካላት መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ናይ ደገ መትሓዚ መሳርሒታት እዮም ዝምርኮሱ። ሓደ ካብቶም ብዙሕ ዕዮታት ዝዓዩን ውጽኢታውያንን ግዳማዊ መትሓዚታት ቀለቤት ግዳማዊ መትሓዚ እዩ። እዚ መሳርሒ እዚ፡ ክቢ ቀለቤት፡ መተሓላለፊ በትሪ፡ ከምኡውን ዝተሰብረ ወይ ንዝተበላሸወ ኣዕጽምቲ ኣብ ቦታኡ ንምሓዝ ዝጥቀሙሉ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ፒንን ገመዳትን ዝሓዘ እዩ። ኣብዚ ጽሑፍ እዚ፡ ታሪኹ፡ ዓይነታቱ፡ ኣጠቓቕምኡን ክህልዉ ዝኽእሉ ጸገማትን ሓዊስካ፡ ሰፊሕ መምርሒ ናይቲ ቀለቤት ግዳማዊ መትሓዚ ክንህብ ኢና።
ታሪኽ ቀለቤት ግዳማዊ ምትዕርራይ
እቲ ናይ ደገ ምትእስሳር ዝብል ኣምር ካብ ጥንቲ ዝጅምር ኮይኑ፡ ካብ ዕንጨይቲ፡ ብረት ወይ ቆርበት ዝተሰርሐ ስፕሊን ንዝተሰብረ ኣካላት ንምንቅስቓስ ይጥቀሙሉ ነይሮም። ይኹን እምበር፡ ኣብ መጀመርታ መበል 20 ክፍለ ዘመን እዩ እቲ ናይ መጀመርታ ቀለቤት ግዳማዊ ምትእስሳር ብጀርመናዊ ሓኪም መጥባሕቲ ዶክተር ጋቭሪል ኢሊዛሮቭ ተማሂዙ። እቲ ብኢሊዛሮቭ ኣፓራተስ ዝፍለጥ ምህዞ ኢሊዛሮቭ፡ ኣብ ሕክምና ዝተሓላለኸ ስብራትን ምጉዳልን ዓጽሚ ሰውራ ኣምጺኡ፡ ካብ ሽዑ ጀሚሩ ድማ ኣብ መላእ ዓለም ብዝርከቡ ሓካይም መጥባሕቲ ኣካላት ብሰፊሑ ተቐባልነት ረኺቡ።
ኣናቶሚ ናይቲ ቀለቤት ግዳማዊ መትሓዚ
እቲ ቀለቤት ግዳማዊ መትሓዚ ብሓያሎ ኣካላት ዝቖመ ኮይኑ፡ ክቢ ቀለቤት፡ መተሓላለፊ በትሪ፡ ከምኡ’ውን ፒን/ገመዳት ይርከብዎም። እቶም ቀለቤታት መብዛሕትኡ ግዜ ካብ ዘይተበላሸወ ሓጺን ወይ ታይታንየም ዝተሰርሑ ኮይኖም፡ ዝተፈላለየ ኣናቶሚካዊ ዞባታት ንምትእንጋድ ብዝተፈላለየ ዓቐንን ቅርጽን ይርከቡ። እቶም መተሓላለፍቲ በትሪ እውን ካብ ብረት ዝተሰርሑ ኮይኖም ነቶም ቀለቤታት ኣብ ነንሕድሕዶም ንምትእስሳር ይጥቀሙ። እቶም ፒንን ገመዳትን ብቆርበትን ናብ ዓጽምን ኣቢሎም ብምእታው ነቲ ዝተሰብረ ወይ ዝተበላሸወ ዓጽሚ ምርግጋእን ደገፍን ይህቡ።
ዓይነታት ቀለቤት ግዳማዊ ምትዕርራይ
ሓያሎ ዓይነታት ቀለቤት ግዳማዊ ምትዕርራይ መሳርሒታት ኣለዉ፣ ነፍሲ ወከፎም ናይ ገዛእ ርእሶም ፍሉይ ዲዛይንን ኣተገባብራን ኣለዎም። ገለ ካብቶም ዝበዝሑ ዓይነታት ድማ፤
ኢሊዛሮቭ ፊክሰተር
ኢሊዛሮቭ ፊክሰተር ብዶክተር ጋቭሪል ኢሊዛሮቭ ዝተዳለወ ኦሪጅናል ቀለቤት ግዳማዊ ፊክሰተር እዩ። ብፍሕሶ ዝተኣሳሰሩ ክቢ ቀለቤታት ዝቖመ ኮይኑ፡ ቀጢን ሽቦታት ወይ ፍርቂ ፒን ተጠቒምካ ኣብቲ ዓጽሚ ይተኣሳሰር። ኢሊዛሮቭ ፊክሰተር ኣዝዩ ብዙሕ ዕዮ ዝዓዪ ኮይኑ፡ ንሰፊሕ ኩነታት ኣካላት ንምፍዋስ ክውዕል ይኽእል፡ እዚ ድማ ዝተሓላለኸ ስብራት፡ ረኽሲ ዓጽምን ዘይምስምማዕ ንውሓት ኣካላትን ይርከብዎም።
ቴይለር ቦታዊ ፍሬም
ቴይለር ስፔሻል ፍሬም መትከላት ናይ ኢሊዛሮቭ ፊክሰተር ምስ ብኮምፒተር ዝሕገዝ ቴክኖሎጂ ዘወሃህድ ዘመናዊ ቀለቤት ግዳማዊ ፊክሰተር እዩ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ጫፉ ምስ ቀለቤት ዝተኣሳሰሩ ሽዱሽተ ዝስተኻኸሉ ስትሩት ዝሓዘ ኮይኑ፡ ምጉዳል ዓጽሚ ወይ ዘይምስምማዕ ንውሓት ንምእራም ብሰለስተ መለክዒታት ክስተኻኸል ይኽእል። ብፍላይ ቴይለር ስፓስያል ፍሬም ንዝተሓላለኸ ምጉዳል ኣካላት ነዊሕ ኣዕጽምቲ ከም ምምብርካኽ ወይ ምጥዋይ ዝኣመሰሉ ንምፍዋስ ጠቓሚ እዩ።
ክቢ ግዳማዊ መትሓዚ
እቲ ክቢ ግዳማዊ መትሓዚ ዝቐለለ ስሪት ናይቲ ኢሊዛሮቭ መትሓዚ ኮይኑ፡ ብልሙጽ በትሪ ዝተኣሳሰሩ ክቢ ቀለቤታት ዝቖመ እዩ። መብዛሕትኡ ግዜ ንምርግጋእ ስብራትን መጉዳእቲ ልስሉስ ቲሹን እግርን ቁርጭምጭሚትን ይጥቀመሉ።
ኣፕሊኬሽናት ናይ ቀለቤት ግዳማዊ ምትዕርራይ
እቲ ቀለቤት ግዳማዊ መትሓዚ ኣብ መጥባሕቲ ኣካላት ብዙሕ ኣጠቓቕማ ኣለዎ፣ ንሳቶም ድማ፤
ብባህላዊ ሜላታት ምድርባይ ወይ ምልባስ ክሕከሙ ዘይክእሉ ዝተሓላለኹ ስብራት ምፍዋስ።
ምእራም ምጉዳል ዓጽሚ፡ ከም ዘይምስምማዕ ንውሓት ኣካላት፡ ምጉዳል ኩርናዕ ወይ ምጉዳል ምዝዋር።
ምሕደራ ረኽሲታት ዓጽሚ፡ ከም ኦስቲዮማይላይትስ፡ ርጉእ ምትዕጽጻፍ ብምሃብን ምሕዳስ ዓጽሚ ብምድንፋዕን።
ዳግመ ህንጸት ዝተበላሸወ ወይ ዝጠፍአ ቲሹ ዓጽሚ፣ ከም ዲስትራክሽን ኦስቲዮጀነሲስ ወይ መጓዓዝያ ዓጽሚ ዝኣመሰሉ ሜላታት ብምጥቃም።
ናይ ቀለቤት ግዳማዊ ምትዕርራይ ክመጽእ ዝኽእል ጸገማት
ከም ዝኾነ መጥባሕታዊ መስርሕ፡ ቀለቤት ግዳማዊ ምትዕርራይ ዝተወሰኑ ሓደጋታትን ክህልዉ ዝኽእሉ ጸገማትን ይወስድ። ገለ ካብቶም ልሙዳት ጸገማት ድማ፤
ረኽሲ ቦታ ፒን፦ ኣብ ግዳማዊ ምትዕርራይ ዝጥቀሙ ፒንን ገመዳትን ብግቡእ እንተዘይተዓቂቦም ወይ ኣብ ከባቢ እቶም ፒን ዘሎ ቆርበት እንተተቖጢዑ ረኽሲ ከስዕቡ ይኽእሉ።
ምትራር መላግቦ፦ ምስ ቀለቤት ግዳማዊ ምትዕርራይ ዝተኣሳሰር ንነዊሕ እዋን ዝጸንሕ ዘይምንቅስቓስ ምትራር መላግቦን ምጉዳል ርሕቀት ምንቅስቓስን ከስዕብ ይኽእል።
ጉድኣት ነርቭ፦ ኣብ ግዳማዊ ምትዕርራይ ዝጥቀሙሉ ፒንን ገመዳትን ኣዝዩ ብዕምቆት እንተተኣትዩ ወይ ምስ ነርቭታት ብቐጥታ እንተተራኺቦም ጉድኣት ነርቭ ከስዕቡ ይኽእሉ።
ምብልሻው ሃርድዌር፦ ኣብ ግዳማዊ ምትዕርራይ ዝጥቀሙሉ ቀለቤታት፣ በትሪ፣ ፒንን ገመዳትን ክስበር ወይ ክፍንጨሉ ይኽእሉ፣ እዚ ድማ ምርግጋእ ምጥፋእን ናይቲ ኣገባብ ውድቀት ክህልዎ ዝኽእልን የስዕብ።
ንሓደጋ ጸገማት ንምንካይ፡ ቀለቤት ግዳማዊ ምትዕርራይ ዝገብሩ ሕሙማት፡ ነቲ ናይ መጥባሕቲ ሓኪሞም መምርሒታት ክንክንን ጽገናን ናይቲ መሳርሒ ብቐረባ ክኽተሉ ኣገዳሲ እዩ፡ እዚ ድማ ግቡእ ጽሬት ናይ ፒን ቦታን ስሩዕ ናይ ምክትታል ቆጸራታትን ሓዊሱ እዩ።
መደምደምታ
እቲ ቀለቤት ግዳማዊ ፊክሰተር ንሕክምና ዝተሓላለኸ ስብራት፡ ምጉዳል ዓጽምን ካልእ ኩነታት ኣካላትን ዝሕግዝ ኣዝዩ ውጽኢታውን ብዙሕ ዕዮ ዝዓዪን መሳርሒ እዩ። ፍሉይ ዲዛይኑን ብዙሕ ኣፕሊኬሽናቱን ኣብ መሳርሒታት ሓኪም መጥባሕቲ ኣካላት ኣገዳሲ መሳርሒ ገይርዎ ኣሎ። ይኹን እምበር፡ ከም ዝኾነ መጥባሕታዊ መስርሕ፡ ቀለቤት ግዳማዊ ምትዕርራይ ዝተወሰኑ ሓደጋታትን ክህልዉ ዝኽእሉ ጸገማትን ዝሓዘ ኮይኑ፡ ብግቡእ ክንክንን ብቐረባ ምክትታልን ምስ ክኢላ መጥባሕቲ ኣካላት ክቕንስ ይኽእል።
ሕቶታት ዝቐርብ ሕቶታት
ካብ ቀለቤት ግዳማዊ ምትዕርራይ ንምሕዋይ ክንደይ ግዜ ይወስድ? ንውሓት ግዜ ሕውየት ኣብ ዓይነትን ጽንኩርነትን ናይቲ ዝሕከም ዘሎ ኩነታት፡ ከምኡ’ውን ኣብ ሓፈሻዊ ጥዕና ናይቲ ሕሙምን ምኽባር መምርሒታት ክንክን ድሕሪ መጥባሕቲን ይምርኮስ። ገለ ሕሙማት ቅድሚ ናብ ንቡር ንጥፈታት ምምላሶም ንሓያሎ ኣዋርሕ ዘይምንቅስቓስን ምሕዋይን ከድልዮም ይኽእል።
ቀለቤት ግዳማዊ ምትዕርራይ ቃንዛ ኣለዎ ድዩ? ምእታው ፒንን ሽቦታትን ገለ ዘይምቾት ወይ ቃንዛ ከስዕብ ይኽእል እዩ፣ እዚ ድማ መብዛሕትኡ ግዜ ብመድሃኒት ቃንዛ ወይ ብከባብያዊ መደንዘዚ ክመሓደር ይኽእል። ሕሙማት ኣብቲ ናይ ዘይምንቅስቓስ ግዜ ገለ ዘይምቾት ወይ ምትራር እውን ከጋጥሞም ይኽእል እዩ፣ እዚ ግን ብተለምዶ እቲ ዓጽሚ እናሓወየን ምሕዋይ እናገደደን ምስ ከደ ይመሓየሽ።
ቀለቤት ግዳማዊ ምትዕርራይ ንሕሙማት ህጻናት ክውዕል ይኽእል ድዩ? እወ፡ ቀለቤት ግዳማዊ ምትዕርራይ ንዝተሓላለኸ ስብራት ወይ ምጉዳል ቅርጺ ዘለዎም ሕሙማት ህጻናት ክውዕል ይኽእል። ይኹን እምበር፡ እቲ ዝተጎድአ መሓውር ግቡእ ዕብየትን ምዕባለን ንምርግጋጽ፡ ከምኡ’ውን ከም ረኽሲ ፒን ሳይት ወይ ዕንወት ጽላት ዕብየት ዝኣመሰሉ ጸገማት ንምንካይ ፍሉይ ጥንቃቐ ክግበር ኣለዎ።
እቲ ቀለቤት ግዳማዊ መትሓዚ ኣብ ቦታኡ ክንደይ ግዜ ክጸንሕ ኣለዎ? እቲ ናይ ደገ መትሓዚ ኣብ ቦታኡ ክጸንሕ ዘለዎ ንውሓት ግዜ ኣብ ዓይነትን ጽንኩርነትን ናይቲ ዝሕከም ዘሎ ኩነታት፡ ከምኡ’ውን ኣብቲ ሕሙም ንሕክምና ዝህቦ ውልቃዊ ምላሽ ይምርኮስ። ኣብ ገለ ገለ ኣጋጣሚታት፡ እቲ ናይ ደገ መትሓዚ ንሓያሎ ኣዋርሕ ወይ ክሳብ ሓደ ዓመት ከይተረፈ ኣብ ቦታኡ ክጸንሕ ከድልዮ ይኽእል።
ድሕሪ ቀለቤት ግዳማዊ ምትዕርራይ ናብ ንቡር ንጥፈታት ክምለስ ይኽእል ድየ? ኣብ መብዛሕትኡ እዋን፡ ሕሙማት ናብ ንቡር ንጥፈታት ክምለሱ ይኽእሉ፡ እቲ ናይ ደገ ፊክሰተር ምስ ተኣልየን እቲ ዓጽሚ ምስ ሓወየን። እዚ ግን ኣብ ዓይነትን ጽንኩርነትን ናይቲ ዝሕከም ዘሎ ኩነታት፡ ከምኡ’ውን ኣብቲ ሕሙም ንሕክምና ዝህቦ ውልቃዊ ምላሽ ክምርኮስ ይኽእል። ሓኪም መጥባሕቲኻ ንፍሉያት ንጥፈታት ዳግማይ ንምጅማር ዝምጥን ናይ ግዜ ገደብ መምርሒ ክህበካ ይኽእል።
