Ilaalcha: 122 Barreessaa: Gulaalaa Marsariitii Yeroo Maxxansaa: 2023-05-25 Ka'umsa: Bakka
Caccabni qaama saalaa, lafee qoma irratti dhiibbaa kan geessisu, dhukkubbii guddaa, sochii dhabuu fi hojii irratti daangeffamuu fiduu danda’a. Filannoon wal’aansaa bu’a qabeessa ta’e dhukkubsattoota caccabbii kana qaban irratti bu’aa milkaa’aa argachuuf murteessaadha. Filannoon akkasii waggoota dhiyoo asitti jaalala guddaa argate tokko mismaara femoral intramedullary nail fayyadamuudha. Barreeffamni kun faayidaa, tooftaa baqaqsanii hodhuu, balaa fi fayyina mala wal’aansaa kalaqaa kanaan walqabatee jiru qorata.
Caccabni qaama saalaa (femur) nama dadhabsiisuu danda’a, kunis yaala fayyaa hatattamaa fi sirrii ta’e barbaada. Malli wal’aansaa aadaa kan akka gadi darbachuu ykn alaa fixation bu’aa gaarii argachuu irratti daangaa qabaachuu danda’a. Teekniikiin cimdii femoral intramedullary nail caccabbii femoral to’achuuf furmaata amanamaa fi bu’a qabeessa ta’ee mul’ateera.

Mismaara femoral intramedullary nail meeshaa yaalaa caccabbii femur keessatti tasgabbeessuu fi fayyina guddisuuf qophaa'eedha. Innis ulee sibiilaa kan giddugala qaawwa qabu kan femur keessa galfame kan of keessaa qabu yoo ta’u, adeemsa fayyinaa keessatti tasgabbii fi deeggarsa kan kennudha. Mismaarri kun akkaataa idileetti titaaniyaamii ykn sibiilaa hin goggogne irraa kan hojjetame yoo ta'u, anatoomii dhukkubsataa adda addaa keessummeessuuf safara adda addaa qaba.
Mismaara femoral intramedullary nails yeroo baay’ee wal’aansa caccabbii shaft femoral kan fayyadamudha. Keessattuu caccabbii tasgabbaa’aa fixation barbaadu kan akka caccabbii buqqa’ee ykn comminuted ta’eef bu’a qabeessa. Tooftaan kun haalawwan ulfaatina battalumatti baachuun barbaadamu ykn qulqullinni lafee gaarii hin taaneef illee mijataadha.

Baqaqsanii hodhuu cimdii femoral intramedullary nail milkaa’uuf karoorri baqaqsanii hodhuu duraa gadi fageenya qabu barbaachisaa dha. Kunis madaallii bal’aa akkaataa caccabbii, fayyaa waliigalaa dhukkubsataa, fi miidhaawwan kanaan walqabatan kamiyyuu kan dabalatudha. Tooftaan suuraa ka’uu kan akka raajii eksiree, CT scan ykn MRI amala caccabbii madaaluu fi murtoo baqaqsanii hodhuu qajeelchuuf fayyadamu.
Yeroo baqaqsanii hodhuu dhukkubsataan kun akkaataa idileetti minjaala baqaqsanii hodhuu irratti rafee taa’a. Miilli dhibee kanaan qabame haala sterile ta'een qophaa'ee draped ta'a. Bakka caccabni jiru akka gaariitti akka dhaqqabuu fi mismaara galchuuf haala mijeessuuf bakka sirrii ta’e kaa’uun murteessaadha.
Lafee cabe sana argachuuf bakka baqaqsanii hodhuu irratti ciccitiinsi ni godhama. Dheerinni fi bakki ciccitaa gosa caccabaa fi bakka inni femur irratti argamu irratti hundaa’a. Miidhaa xiqqeessuu fi carraa infekshinii hir’isuuf of eeggannoodhaan tishuu lallaafaa qabachuun baay’ee barbaachisaadha.
Ogeessi baqaqsanii hodhuu kun bakka seensaa proximal femur keessatti erga uume booda of eeggannoodhaan mismaara femoral intramedullary gara medullary canal keessa galcha. Qajeelfamni fluoroscopic kan itti fayyadamu kaa’uu fi walsimsiisaa sirrii ta’e mirkaneessuuf. Mismaarri lafee keessaa tarkaanfachiisa, ciccitaa buqqa’e kamiyyuu irra deebi’ee qindeessuun anatoomii sirrii ta’e akka walsimsiisu taasisa.
Mismaara sirritti erga kaa’amee booda, mismaara lafee keessaa akka qabataniif iskiriyuuwwan qulfii ni galfamu. Iskuuroonni kun tasgabbii dabalataa kan kennan yoo ta’u, sochii naanneffannaa ykn aksiyoonaa ciccitaa caccabaa ni ittisu. Lakkoofsi fi bakka iskiriyuuwwanii akkaataa caccabbii fi filannoo ogeessa baqaqsanii hodhuu irratti hundaa’a.
Erga sirnaan walsimsiisuu fi dhaabbataa ta’uu mirkaneessee booda, ciccitiinsi sun suturaa ykn staple fayyadamuun cufama. Madaa cufuun of eeggannoodhaan kan raawwatamu yoo ta’u, kunis akka fayyu fi carraa infekshinii xiqqeessuudha. Uffata sterile ta’e kan itti dibamu yoo ta’u, bakki baqaqsanii hodhuu itti godhamus ni eegama.

Fayyadamni cimdii femoral intramedullary mala wal’aansa aadaa caalaa faayidaa hedduu qaba. Faayidaawwan ijoo keessaa muraasni:
Fiixee tasgabbaa’aa: Fayyadamni mismaara femoral intramedullary fixation tasgabbaa’aa kan kennu yoo ta’u, kunis ciccitoonni caccabaa sirnaan akka walsimsiifamanii fi walitti makamuuf kan dandeessisudha. Tasgabbiin kun fayyina fooyya’aa kan taasisu yoo ta’u, balaa walsimsiisaa hin taane hir’isa.
Sochii jalqabaa: Teeknika cimdii keessaa (intramedullary nail technique) fayyadamuun sochiin dafee ni danda’ama. Kana jechuun dhukkubsattoonni sochii ulfaatinaa baachuu fi deebisanii dhaabuu dafanii jalqabuu danda’u, kunis saffisaan fayyuu fi bu’aa hojii fooyya’aa ta’e argamsiisa.
Dhiyeessii dhiigaa kunuunsuu: Tooftaan cimdii lafee keessaa (femoral intramedullary nail technique) karaa intramedullary canal fayyadamuun dhiyeessii dhiigaa lafee irratti jeeqamuu xiqqeessa. Dhangala’aa dhiigaa gahaa ta’e kunuunsuun fayyina lafee fi gamtaa caccabaa gaarii ta’eef murteessaadha.
Bu’aa miidhaginaa fooyya’aa: Malawwan alaa fixation wajjin wal bira qabamee yoo ilaalamu, baqaqsanii hodhuun cimdii femoral intramedullary ciccitaa xixiqqoo of keessaa qaba. Kunis bu’aa miidhaginaa fooyya’aa kan argamsiisu yoo ta’u, madaan hir’achuu fi itti quufinsa dhukkubsataa fooyyessuudha.
Balaa rakkoo tishuu lallaafaa hir’isuu: Teekniikiin cimdii femoral intramedullary fayyadamuu jeequmsa tishuu lallaafaa xiqqaa of keessaa qaba. Kunis carraa rakkoolee akka rakkoo fayyina madaa, infekshinii tishuu lallaafaa fi fayyuu harkifachuu hir’isa.
Baqaqsanii hodhuun cimdii femoral intramedullary akka waliigalaatti nageenyaafi bu’a qabeessa ta’ee kan ilaalamu yoo ta’u, rakkoolee fi balaawwan adeemsa kanaan walqabatan ni jiru. Dhukkubsattoonni wal'aansa fudhachuu isaanii dura carraawwan kana beekuun barbaachisaa dha. Rakkoolee isaan mudatan keessaa muraasni:
Infeekshinii: Akkuma baqaqsanii hodhuu kamiyyuu carraan infekshinii ni jira. Haa ta’u malee, tooftaan sterile sirrii ta’e, ittisa antibaayootikii fi kunuunsi baqaqsanii hodhuu boodaa balaa kana haalaan xiqqeessuu danda’a.
Malalignment ykn nonunion: Yeroo tokko tokko, ciccitoonni caccabaa walsimsiisaa barbaadame keessatti fayyuu dhiisuu ykn guutummaatti fayyuu dhabuu danda’u. Wantoonni akka hir’ina gahaa dhabuu, qulqullina lafee gadhee, ykn ulfaatina garmalee baachuu mala walsimsiisuun ykn walitti makamuu dhabuudhaaf gumaachuu danda’u. Dhimmoota kana furuuf hordoffiin dhiyeenyaa fi gidduu seenuun dabalataa kan akka baqaqsanii hodhuu irra deebi’uu barbaachisaa ta’uu danda’a.
Rakkoolee implaantii wajjin walqabatan: Rakkoowwan implaantii wajjin walqabatan baay’ee kan hin mul’anne ta’us, mudachuu danda’u. Isaanis implant laaffisuu, caccabuu ykn aarsuu kan dabalatu ta’uu danda’a. Yoo rakkoon akkasii uumame, gidduu seenuun baqaqsanii hodhuu dabalataa barbaachisuu danda’a.
Miidhaa narvii ykn ujummoo dhiigaa: Yeroo baqaqsanii hodhuu, carraan narvii ykn ujummoo dhiigaa miidhamuu xiqqaadha. Ogeeyyiin baqaqsanii hodhuu balaa kana xiqqeessuuf of eeggannoo ni godhu, garuu dhukkubsattoonni carraa kana beekanii mallattoolee itti fufiinsa qaban ykn hammaatan hatattamaan gabaasuu qabu.
Baqaqsanii hodhuu cimdii femoral intramedullary booda, sagantaa deebisanii dhaabuu bal’aan fayyina gaarii ta’eef murteessaadha. Karoorri addaa deebisanii dhaabuu hamma caccabbii, amala dhukkubsataa fi qajeelfama ogeessa baqaqsanii hodhuu irratti hundaa’uun garaagarummaa qabaachuu danda’a. Shaakala sochii fageenyaa, sochii qaamaa cimsuu fi leenjii deemsa dabalatee wal’aansi qaamaa hojii isaanii deebisuu fi guutummaatti fayyuu keessatti gahee olaanaa qaba.
Dhukkubsattoonni hedduun baqaqsanii hodhuu cimdii femoral intramedullary jedhamuun bu’aa milkaa’aa argataniiru. Qorannoon haalaa tokko nama dhuunfaa ganna 40 kan caccabee shaafta femoral buqqa'e qabu kan ilaallatu ture. Dhukkubsataan kun erga mismaara femoral intramedullary nail jedhamutti baqaqsanii hodhuu booda, solid fracture union galmeessee, dandeettii ulfaatina guutuu baachuu danda'ee, ji'a jaha keessatti gara sochii idileetti deebi'e.
Filannoo wal'aansa caccabbii qaama saalaa yeroo ilaallu, faayidaa fi daangaa mala tokkoon tokkoon isaanii wal bira qabuun barbaachisaadha. Teekniikiin cimdii femoral intramedullary faayidaa hedduu kan akka tasgabbaa’aa fixation, dafanii socho’uu, fi bu’aa miidhaginaa fooyya’aa kan qabu ta’us, akkaataa caccabbii ykn dhukkubsataa hundaaf mijachuu dhiisuu danda’a. Malli filannoo, kan akka alaa fixation ykn plating, haalawwan tokko tokko keessatti filatamuu danda’a. Ogeessa lafee mariisisuun haala dhuunfaa irratti hundaa’uun mala wal’aansaa hunda caalaa mijaawaa ta’e murteessuuf gargaara.
Xumura irratti, tooftaa cimdii femoral intramedullary nail filannoo wal’aansa abdachiisaa fi bu’a qabeessa ta’ee fi caccabbii femoral ta’uu isaati. Fiixee tasgabbaa’aa kan kennu yoo ta’u, sochii dafee kan dandeessisu yoo ta’u, mala aadaa caalaa faayidaa hedduu kan kennudha. Balaa fi rakkoon adeemsa kanaan walqabatee dhufuu danda’u jiraatus, karoorri baqaqsanii hodhuu duraa of eeggannoo qabu, mala baqaqsanii hodhuu sirrii fi kunuunsa baqaqsanii hodhuu boodaa sirrii ta’e yaaddoowwan kana xiqqeessuuf gargaaruu danda’a. Dhukkubsattoonni baqaqsanii hodhuu cimdii femoral intramedullary, itti aansuunis sagantaa deebisanii dhaabuu caaseffama gaarii qabu, milkaa’inaan fayyuu fi hojii isaanii deebisuuf carraa qabu.
Oomishaalee