ብዛዕባ ኮርተክስ ስክሪው ክትፈልጥዎ ዘለኩም ኩሉ
ኮርተክስ ስክሪው ኣብ መጥባሕቲ ኣካላት ብሰፊሑ ዝጥቀሙ ኮይኖም፡ ብዝለዓለ ዲዛይኖምን ዝተመሓየሸ ውጽኢት መጥባሕትን ኣብ ዓውዲ ሕክምና ሰውራ ኣምጺኦም እዮም። እዚ ጽሑፍ እዚ ብዛዕባ ኮርተክስ ስክሪው፡ ዓይነታቶም፡ ኣጠቓቕምኦም፡ ጥቕሞምን ሓደጋታቶምን ሓዊሱ ሰፊሕ መምርሒ ክህብ እዩ።
ኮርተክስ ስክሪው እንታይ እዮም?
ኮርተክስ ስክሪው ኣብ መጥባሕቲ ኣካላት ዝጥቀሙሉ ዓይነት ስክሪው ዓጽሚ እዩ። እዞም ሽጉጥ እዚኣቶም ብኮርተክስ ማለት ብደጋዊ ንጣብ ዓጽሚ ኣቢሎም ክኣትዉ ዝተዳለዉ ኮይኖም፡ ንስብራት ዓጽምን ካልእ ምስ ዓጽሚ ዝተኣሳሰር መጉዳእትን ርጉእ ምትእስሳር ይህቡ።
ኮርተክስ ስክሪው ዝተፈላለየ ዓቐንን ቅርጽን ዘለዎም ኮይኖም፡ ዲዛይኖም ድማ ከከም ፍሉይ ኣጠቓቕማ ክፈላለ ይኽእል። እቲ ሽጉጥ ብተለምዶ ካብ ታይታንየም ወይ ካብ ዘይተበላሸወ ሓጺን ዝተሰርሐ ኮይኑ፡ ልዑል ሓይልን ባዮኮምፓቲቢሊቲን ብምሃብ፡ ኣካላት ነቲ ምትካል ክጻወሮ ከም ዝኽእል የረጋግጽ።
ዓይነታት ኮርተክስ ስክሪው
ሓያሎ ዓይነታት ናይ ኮርተክስ ሽጉጥ ኣለዉ፣ ነፍሲ ወከፍ ዓይነት ድማ ንፍሉይ ስራሕ ዝተዳለወ እዩ። ገለ ካብቶም ብብዝሒ ዝጥቀሙሉ ናይ ኮርተክስ ሽጉጥ እዞም ዝስዕቡ እዮም፤
ካኑላድ ኮርተክስ ስክሪው
ካኑል ዘለዎም ኮርተክስ ስክሪው ማእከል ቆፎ ስለዘለዎም፡ ሓካይም መጥባሕቲ ቅድሚ ናብቲ ዓጽሚ ምእታዎም፡ መምርሒ ሽቦ ብመንገዲ እቲ ስክሪው ከሕልፍዎ የኽእሎም። እዚ ባህሪ እዚ ነቲ መጥባሕቲ ዝገብር ሓኪም ውሑድ ወራር ዘለዎ መስርሕ ንኽፍጽም የኽእሎን ልክዕ ምቕማጥ ሽጉጥ የረጋግጽን።
ካንሰሎስ ኮርተክስ ስክሪው
ካንሰሎስ ኮርተክስ ስክሪው ኣብቲ ሰፍነግ ዝመስልን ዝለስለሰን ቲሹ ዓጽሚ ንኽኣትዉ ዝተዳለዉ እዮም። ዝረቐቐ ፈትልን ዝሰፍሐ ዲያሜትርን ስለዘለዎም ኣብ ካንሰሎስ ዓጽሚ ዝሓሸ ምትእስሳር ይህቡ።
ባዕሉ ዝጥውቕ ኮርተክስ ስክሪው
ባዕሉ ዝጥቕዑ ናይ ኮርተክስ ሽጉጥ በሊሕ ጫፍ ዘለዎም ኮይኖም ዝተነድፉ ኮይኖም፡ እቲ ሽጉጥ ኣብ ዝኣትወሉ እዋን ናይ ገዛእ ርእሱ ፈትሊ ክጥውቕ የኽእሎ። እዚ ዲዛይን እዚ ቅድሚ ነቲ ሽጉጥ ምእታውካ ነቲ ዓጽሚ ምጥቃዕ ዘድልዮ ብምንካይ ነቲ መጥባሕታዊ መስርሕ የቃልሎ።
ኣጠቓቕማ ናይ ኮርተክስ ስክሪው
ኮርተክስ ስክሪው ኣብ ዝተፈላለዩ ናይ ኣካላት መጥባሕቲ ይጥቀሙ፣ ንሳቶም ድማ፤
ምትዕርራይ ስብራት
ኮርተክስ ስክሪው ኣብ ምጽናዕ ስብራት ዓጽሚ ይጥቀሙ፣ ምርግጋእ ይህቡን ተፈጥሮኣዊ መስርሕ ሕውየት ንኽፍጸም የኽእሉን። እዞም ሽጉጥ እዚኣቶም ብፍላይ ኣብ ከም ኣብ ኢድን እግርን ዝርከቡ ንኣሽቱ ኣዕጽምቲ ንዘሎ ስብራት ኣብ ምጽናዕ ጠቐምቲ እዮም።
ስፓይናል ፍዩዥን
ኣብ መጥባሕቲ ምትሕውዋስ ዓንዲ ሕቖ እውን ኮርተክስ ስክሪው ንዓንዲ ሕቖ ንምርግጋእን ዕብየት ዓጽሚ ንምድንፋዕን ይጥቀሙ። እዞም ሽጉጥ ኣብ ፔዲክል ናይቲ ዓንዲ ሕቖ ይኣትዉ፣ እዚ ድማ ንመስርሕ ምትሕውዋስ ርጉእ መልህቕ ይህቡ።
ምትካእ መላግቦ
ኮርተክስ ስክሪው ኣብ መጥባሕቲ ምትካእ መላግቦ ብፍላይ ድማ ኣብ ምትካል ናይ ኣካላዊ ምትካል ይጥቀሙ። እዞም ሽጉጥ እዚኣቶም ነቲ ዝተተኽለ ውሑስ ምትእስሳር ይህቡን ኣብቲ ዓጽሚ ርጉእ ኮይኑ ከም ዝጸንሕ የረጋግጹን።
ረብሓታት ኮርተክስ ስክሪው
ኮርተክስ ስክሪው ሓያሎ ረብሓታት ኣለዎ፡ ንሳቶም ድማ፤
ምውሳኽ ምርግጋእ
ኮርተክስ ስክሪው ብሉጽ ምርግጋእ ይህቡ፣ እዚ ድማ ዝሓሸ ምትዕርራይ የኽእልን ተፈጥሮኣዊ መስርሕ ሕውየት የደንፍዕን።
ውሑድ ወራር ዘለዎ መጥባሕቲ
ካኑለድ ኮርተክስ ስክሪው ንሓካይም መጥባሕቲ ውሑድ ወራር ዘለዎ መስርሕ ንኽፍጽሙ የኽእሎም፣ እዚ ድማ ንሓደጋ ጸገማት ይቕንሶን ናይ ምሕዋይ ግዜ የቀላጥፎን።
ዝተመሓየሸ ውጽኢት ሕሙማት
ኮርተክስ ስክሪው ንሓደጋ ውድቀት ምትካል ብምንካይን ሓፈሻዊ ውጽኢት መጥባሕቲ ብምምሕያሽን ውጽኢት ሕሙማት ከምዘመሓይሽ ተረጋጊጹ ኣሎ።
ሓደጋታትን ጸገማትን ኮርተክስ ስክሪው
ኮርተክስ ስክሪው ሓያሎ ረብሓታት እኳ እንተሃበ፡ ገለ ሓደጋታትን ክህልዉ ዝኽእሉ ጸገማትን እውን ኣለዎም። ገለ ካብዚኦም፤
ረኽሲ
ምስ ዝኾነ መጥባሕታዊ መስርሕ ዝተኣሳሰር ናይ ረኽሲ ሓደጋ ኣሎ፡ ኮርተክስ ስክሪው እውን ካብዚ ወጻኢ ኣይኮነን። ረኽሲ ኣብቲ ሽጉጥ ዝርከበሉ ቦታ ወይ ኣብ ከባቢኡ ኣብ ዘሎ ቲሹ ክኽሰት ይኽእል።
ስክሪው ምብታኽ
ኮርተክስ ስክሪው ብግቡእ እንተዘይተኣትዮም ወይ ካብ መጠን ንላዕሊ ጸቕጢ እንተገይሮም ክስበሩ ይኽእሉ። እዚ ድማ ንውድቀት ምትካል ከስዕብን ናይ ምኽላስ መጥባሕቲ ከድልዮን ይኽእል።
ዕንወት ነርቭ ወይ ሰራውር ደም
ብፍላይ ኣብ ከባቢ ዓንዲ ሕቖ ኮርተክስ ስክሪው ኣብ እተእትወሉ እዋን ናይ ነርቭ ወይ ሰራውር ደም ናይ ምጉዳእ ሓደጋ ኣሎ።
መደምደምታ
ኮርተክስ ስክሪው ኣብ ዓውዲ መጥባሕቲ ኣካላት ኣገዳሲ መሳርሒ ኮይኑ፡ ርጉእ ምትዕጽጻፍ ዝህብን ምስ ዓጽሚ ዝተኣሳሰር መጉዳእቲ ተፈጥሮኣዊ ምሕዋይ ዘደንፍዕን እዩ። ዝተፈላለየ ዓይነትን ዲዛይንን ዘለዎም ኮይኖም፡ ነፍሲ ወከፎም ንፍሉይ ኣፕሊኬሽን ዝተዳለዉ እዮም። ካኑላድ ኮርተክስ ስክሪው ንውሑድ ወራር ንዝግበር መስርሕ ጠቓሚ እዩ፣ ካንሰሎስ ኮርተክስ ስክሪው ኣብ ዝለስለሰ ቲሹ ዓጽሚ ዝሓሸ ምትእስሳር ይህብ፣ ባዕሉ ዝሃርም ኮርተክስ ስክሪው ድማ ነቲ መጥባሕታዊ መስርሕ የቃልሎ። ኮርተክስ ስክሪው ኣብ ዝተፈላለዩ መጥባሕቲ ኣካላት፡ ከም ምጽናዕ ስብራት፡ ምትሕውዋስ ዓንዲ ሕቖን ምትካእ መላግቦን ዝጥቀሙ ኮይኖም፡ ምውሳኽ ምርግጋእ፡ ምምሕያሽ ውጽኢት ሕሙማትን ውሑድ ወራር መጥባሕትን ዝኣመሰሉ ሓያሎ ረብሓታት ይህቡ። ይኹን እምበር፡ ከም ረኽሲ፡ ምብታኽ ሽጉጥን ምጉዳል ነርቭ ወይ ሰራውር ደምን ዝኣመሰሉ ሓደጋታትን ጸገማትን እውን ይሕዙ እዮም።
ኣብ መደምደምታ፡ ኮርተክስ ስክሪው ኣብ ዓውዲ መጥባሕቲ ኣካላት ሰውራ ብምምጻእ ዝሓሸ ውጽኢት መጥባሕትን ምምሕያሽ ሕውየት ሕሙማትን ሂቡ። ብትኽክልን ብግቡእ ጥንቃቐን ኣብ ዝጥቀሙሉ እዋን፡ ነቶም መጥባሕቲ ኣካላት ዝገብሩ ሕሙማት ርኡይ ረብሓታት ከቕርቡ ይኽእሉ። ይኹን እምበር፡ ክህልዎም ዝኽእል ሓደጋታትን ጸገማትን ምፍላጥን ኣብ ነፍሲ ወከፍ መጥባሕቲ ብግቡእ ከም ዝጥቀሙ ምርግጋጽን ኣገዳሲ እዩ።
ሕቶታት ዝቐርብ ሕቶታት
ኮርተክስ ስክሪው ኣብ መጥባሕቲ ኣካላት ንምጥቃም ውሑስ ድዩ?
እወ፡ ሽጉጥ ኮርተክስ ኣብ መጥባሕቲ ኣካላት ንምጥቃም ውሑስ እዩ፣ ብትኽክልን ብግቡእ ጥንቃቐን እንተተጠቒምካሉ።
ናይ ኮርተክስ ስክሪው ዝበዝሑ ኣጠቓቕማታት እንታይ እዮም?
ኮርተክስ ስክሪው ኣብ ምጽናዕ ስብራት፡ ምትሕውዋስ ዓንዲ ሕቖን መጥባሕቲ ምትካእ መላግቦን ልሙድ እዩ።
ሽጉጥ ኮርተክስ ብኸመይ ተፈጥሮኣዊ ሕውየት የደንፍዕ?
ኮርተክስ ስክሪው ርጉእ ምትዕጽጻፍ ይህብ፣ እዚ ድማ ኣብ ምስ ዓጽሚ ዝተኣሳሰር መጉዳእቲ ተፈጥሮኣዊ ምሕዋይ የደንፍዕ።
ኣብ እዋን ምትካል ሽጉጥ ኮርተክስ ክስበር ይኽእል ድዩ?
እወ፡ ሽጉጥ ኮርተክስ ብግቡእ እንተዘይተኣትዩ ወይ ካብ መጠን ንላዕሊ ጸቕጢ እንተ ኣጋጢምዎም ክስበር ይኽእል።
ምስ ኮርተክስ ስክሪው ዝተኣሳሰሩ ክኾኑ ዝኽእሉ ሓደጋታት እንታይ እዮም?
ምስ ኮርተክስ ስክሪው ዝተኣሳሰሩ ክኾኑ ዝኽእሉ ሓደጋታት፡ ረኽሲ፡ ምብታኽ ስክሪው፡ ከምኡ’ውን ምጉዳል ነርቭ ወይ ሰራውር ደም ይርከብዎም።
