इंट्रामेड्युलरी नेल हा एक प्रकारचा सर्जिकल इम्प्लांट आहे जो ऑर्थोपेडिक शस्त्रक्रियेमध्ये हाडांचे फ्रॅक्चर, विशेषतः लांब हाडांचे फ्रॅक्चर निश्चित करण्यासाठी वापरले जाते. हा एक लांब, पातळ, धातूचा रॉड आहे जो हाडाच्या पोकळ मेड्युलरी कॅनालमध्ये घातला जातो आणि दोन्ही टोकांना स्क्रू किंवा लॉकिंग बोल्टच्या सहाय्याने ठेवला जातो. नखे फ्रॅक्चर झालेल्या हाडांना अंतर्गत स्थिरीकरण आणि आधार प्रदान करते, ज्यामुळे ते योग्य स्थितीत बरे होऊ शकते. इंट्रामेड्युलरी नखे सामान्यतः फेमर आणि टिबिया फ्रॅक्चरच्या उपचारांमध्ये वापरली जातात.
ऑर्थोपेडिक शस्त्रक्रियांमध्ये अनेक प्रकारचे इंट्रामेड्युलरी नखे वापरले जातात, यासह:
फेमोरल नखे: हे फेमर (मांडीचे हाड) च्या फ्रॅक्चरवर उपचार करण्यासाठी वापरले जातात. ते एकतर प्रतिगामी असू शकतात, हाडाच्या गुडघ्याच्या टोकापासून घातल्या जाऊ शकतात किंवा नितंबाच्या टोकापासून एंटिग्रेड घातल्या जाऊ शकतात.
टिबिअल नखे: हे टिबियाच्या (नडगीचे हाड) फ्रॅक्चरवर उपचार करण्यासाठी वापरले जातात. ते सामान्यत: हाडांच्या गुडघ्याच्या टोकापासून घातले जातात.
ह्युमरल नखे: हे ह्युमरसच्या (हाताच्या वरच्या हाडांच्या) फ्रॅक्चरवर उपचार करण्यासाठी वापरले जातात.
हात आणि पायासाठी इंट्रामेड्युलरी नखे: हे लहान व्यासाचे नखे आहेत जे हात आणि पायाच्या फ्रॅक्चरसाठी वापरले जातात.
लवचिक नखे: हे विशेषतः डिझाइन केलेले नखे आहेत जे लहान मुलांमध्ये आणि पौगंडावस्थेतील फ्रॅक्चरवर उपचार करण्यासाठी वापरले जाऊ शकतात जे अद्याप वाढत आहेत.
शस्त्रक्रियेमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या इंट्रामेड्युलरी नेलचा प्रकार फ्रॅक्चरचे स्थान आणि तीव्रता तसेच रुग्णाचे वय आणि एकूण आरोग्य यावर अवलंबून असेल.
इंट्रामेड्युलरी नखे स्टेनलेस स्टील, टायटॅनियम, कोबाल्ट-क्रोमियम आणि टायटॅनियम-निकेल मिश्र धातुसह वेगवेगळ्या सामग्रीपासून बनवता येतात. प्रत्येक सामग्रीचे स्वतःचे अद्वितीय गुणधर्म आणि फायदे आहेत, जसे की ताकद, टिकाऊपणा आणि गंज प्रतिकार. सामग्रीची निवड रुग्णाच्या विशिष्ट गरजा आणि फ्रॅक्चरच्या प्रकारावर अवलंबून असते.
शस्त्रक्रिया करण्यापूर्वी, डॉक्टर रुग्णासाठी सर्वोत्तम उपचार पद्धती निर्धारित करण्यासाठी अनेक घटकांचा विचार करेल. या घटकांमध्ये हे समाविष्ट असू शकते:
रुग्णाचे वय, वैद्यकीय इतिहास आणि एकूण आरोग्य.
पाठीचा कणा किंवा दुखापतीचा प्रकार आणि तीव्रता.
रुग्णाची लक्षणे आणि वेदना पातळी.
गैर-सर्जिकल उपचारांची प्रभावीता.
शस्त्रक्रियेचे संभाव्य धोके आणि फायदे.
रुग्णाची जीवनशैली आणि क्रियाकलाप पातळी.
शस्त्रक्रियेसाठी रुग्णाच्या अपेक्षा आणि उद्दिष्टे.
शस्त्रक्रिया सुविधा आणि आरोग्य सेवा प्रदात्यांची उपलब्धता आणि कौशल्य.
या घटकांचा विचार करून, डॉक्टर वैयक्तिकृत उपचार योजना विकसित करू शकतात जी रुग्णाच्या वैयक्तिक गरजांनुसार तयार केली जाते.
शस्त्रक्रियेमध्ये इंट्रामेड्युलरी नेल वापरण्याच्या फायद्यांमध्ये हे समाविष्ट आहे:
किमान चीरा: इंट्रामेड्युलरी नेलचा वापर पारंपारिक खुल्या शस्त्रक्रियेच्या तुलनेत लहान चीरा करण्यास परवानगी देतो, ज्यामुळे संसर्ग आणि डाग पडण्याचा धोका कमी होतो.
जलद रिकव्हरी: इंट्रामेड्युलरी नेल हाडात घातल्यामुळे, ते फ्रॅक्चर किंवा विकृती स्थिर करते, ज्यामुळे जलद बरे होते आणि पुनर्प्राप्ती होते.
कमी वेदना: इंट्रामेड्युलरी नेलद्वारे प्रदान केलेली स्थिरता पुनर्प्राप्ती दरम्यान अनुभवलेल्या वेदनांचे प्रमाण कमी करू शकते.
कमी गुंतागुंत: इतर प्रकारच्या शस्त्रक्रियांच्या तुलनेत इंट्रामेड्युलरी नेलिंगमध्ये गुंतागुंत होण्याचा धोका कमी असतो.
सुधारित हालचाल: योग्य पुनर्वसनामुळे, इंट्रामेड्युलरी नेलिंगचा सामना करणारे रूग्ण त्यांची हालचाल आणि कार्याची पूर्व-इजा पातळी परत मिळण्याची अपेक्षा करू शकतात.
बहुतेक प्रकरणांमध्ये, इंटरलॉकिंग नखे ठेवल्यानंतर ते काढले जात नाहीत. जोपर्यंत ते रुग्णासाठी कोणतीही गुंतागुंत किंवा समस्या निर्माण करत नाहीत तोपर्यंत ते कायमस्वरूपी ठिकाणी राहण्यासाठी डिझाइन केलेले आहेत. तथापि, काही प्रकरणांमध्ये, संसर्गामुळे, हाडांचे न जुळणे किंवा इतर गुंतागुंतांमुळे नखे काढण्याची आवश्यकता असू शकते. या प्रकरणांमध्ये, नखे काढून टाकण्याचा निर्णय रुग्णाच्या डॉक्टरांनी त्यांच्या वैयक्तिक परिस्थितीनुसार घेतला जाईल.
इंट्रामेड्युलरी नेल काढल्यानंतर पुनर्प्राप्ती वेळ नखेचे स्थान आणि आकार, काढण्याचे कारण आणि व्यक्तीचे एकूण आरोग्य यासारख्या घटकांवर अवलंबून बदलू शकते. सर्वसाधारणपणे, नखे घालण्याच्या मूळ शस्त्रक्रियेपेक्षा इंट्रामेड्युलरी नेल काढण्यापासून पुनर्प्राप्ती सहसा जलद आणि कमी वेदनादायक असते. रुग्ण सामान्यत: प्रक्रियेनंतर काही दिवसांत हलकी क्रियाकलाप पुन्हा सुरू करू शकतात, परंतु चीराची जागा योग्यरित्या बरी होण्यासाठी अनेक आठवडे कठोर व्यायाम किंवा जड उचलणे टाळले पाहिजे. हाड पूर्णपणे बरे होण्यासाठी आणि रुग्णाला प्रभावित भागात पूर्ण गती परत मिळण्यासाठी काही आठवडे किंवा महिने लागू शकतात. सर्वोत्तम संभाव्य परिणाम सुनिश्चित करण्यासाठी पोस्टऑपरेटिव्ह काळजी आणि पुनर्वसनासाठी डॉक्टरांच्या सूचनांचे पालन करणे महत्वाचे आहे.