Omusumaali ogw’omu lubuto (intramedullary nail) kye ki?
Omusumaali oguyitibwa intramedullary nail kika kya kulongoosa ekikozesebwa mu kulongoosa amagumba okutereeza amagumba agamenyese naddala amagumba amawanvu. Guno muggo muwanvu, mugonvu, ogw’ekyuma oguyingizibwa mu mwala gw’eggumba ogulimu ekituli ne gukwatibwa mu kifo kyagwo nga gukozesa sikulaapu oba obuuma obusiba ku nkomerero zombi. Omusumaali guwa eggumba eryamenyese okutebenkera munda n’okuwagira, ne lisobola okuwona mu kifo ekituufu. Emisumaali egy’omu kifuba gitera okukozesebwa mu kujjanjaba okukutuka kw’ekisambi n’ekisambi.
Ebika by’omusumaali oguyingira mu nnyindo
Waliwo ebika by’emisumaali egy’omu kifuba egiwerako egyakozesebwa mu kulongoosa amagumba, omuli:
Emisumaali gy’ekisambi: Gino gikozesebwa okujjanjaba okumenya eggumba ly’ekisambi (eggumba ly’ekisambi). Ziyinza okuba nga zidda emabega, nga ziyingizibwa okuva ku nkomerero y’okugulu kw’eggumba, oba nga ziyingizibwa okuva ku nkomerero y’ekisambi.
Emisumaali gy’omugongo: Zino zikozesebwa okujjanjaba okumenya eggumba ly’omugongo (shin bone). Zitera okuteekebwa okuva ku nkomerero y’okugulu kw’eggumba.
Emisumaali gy’omugongo: Zino zikozesebwa okujjanjaba okumenya eggumba ly’omukono (upper arm bone).
Emisumaali egy’omu kigere egy’omu ngalo n’ekigere: Zino misumaali mitono egya dayamita egikozesebwa mu kumenya omukono n’ekigere.
Emisumaali egy’enjawulo: Zino misumaali egyakolebwa mu ngeri ey’enjawulo nga giyinza okukozesebwa mu baana n’abavubuka okujjanjaba abamenyese nga bakyakula.
Ekika ky’omusumaali ogw’omu kifuba ogukozesebwa mu kulongoosa kijja kusinziira ku kifo n’obuzibu bw’okumenya, awamu n’emyaka n’obulamu bw’omulwadde okutwalira awamu.
Ebikozesebwa mu musumaali ogw’omu lubuto (intramedullary nail).
Emisumaali egy’omu misuwa gisobola okukolebwa okuva mu bintu eby’enjawulo omuli ekyuma ekitali kizimbulukuse, titanium, cobalt-chromium, ne titanium-nickel alloy. Buli kintu kirina eby’enjawulo n’emigaso gyakyo, gamba ng’amaanyi, okuwangaala, n’okugumira okukulukuta. Okulonda ebintu kisinziira ku byetaago ebitongole eby’omulwadde n’ekika ky’okumenya kw’omuntu ajjanjabibwa.
Bintu ki omusawo by’anaalowoozaako nga tannalongoosebwa?
Nga tannalongoosa, omusawo ajja kulowooza ku bintu ebiwerako okuzuula obujjanjabi obusinga obulungi eri omulwadde. Ensonga zino ziyinza okuli:
Emyaka gy’omulwadde, ebyafaayo by’obujjanjabi, n’obulamu bwe okutwalira awamu.
Ekika n’obuzibu bw’embeera y’omugongo oba obuvune.
Obubonero bw’omulwadde n’eddaala ly’obulumi.
Obulung’amu bw’obujjanjabi obutali bwa kulongoosa.
Obulabe n’emigaso obuyinza okuva mu kulongoosa.
Obulamu bw’omulwadde n’omutindo gw’emirimu gy’akola.
Omulwadde by’asuubira n’ebiruubirirwa by’alina mu kulongoosebwa.
Okubeerawo n’obukugu bw’ebifo eby’okulongoosa n’abakola ku by’obulamu.
Omusawo bw’alowooza ku nsonga zino, asobola okukola enteekateeka y’obujjanjabi ey’obuntu ng’etuukana n’ebyetaago by’omulwadde ssekinnoomu.
Enkizo ya intramedullary nail mu kukola.
Ebirungi ebiri mu kukozesa omusumaali oguyitibwa intramedullary nail mu kulongoosa mulimu:
Okusalako okutono: Okukozesa omusumaali oguyingira mu misuwa kisobozesa okusala okutono bw’ogeraageranya n’okulongoosa okw’ekinnansi okuggule, ekiyinza okukendeeza ku bulabe bw’okukwatibwa yinfekisoni n’enkovu.
Okuwona amangu: Okuva omusumaali oguyingira mu ggumba bwe guteekebwa mu ggumba, gutebenkeza okumenya oba okulema, ne kisobozesa okuwona amangu n’okuwona.
Okukendeeza ku bulumi: Okutebenkera okuweebwa omusumaali ogw’omu lubuto kuyinza okukendeeza ku bulumi bw’ofuna ng’owona.
Ebizibu ebitono: Okukuba emisumaali mu misuwa (intramedullary nailing) kulina obulabe obutono obw’okufuna ebizibu bw’ogeraageranya n’ebika ebirala eby’okulongoosa.
Entambula erongooseddwa: Singa baddaabiriza bulungi, abalwadde abalongoosebwa emisumaali mu nnyindo basobola okusuubira okuddamu okutambula n’okukola emirimu gyabwe nga tebannafuna buvune.
Omusumaali ogukwatagana gwetaaga okuggyibwamu?
Emirundi egisinga emisumaali egikwatagana tegiggyibwamu nga gimaze okuteekebwa. Zikoleddwa okusigala mu kifo kyazo enkalakkalira, kasita ziba nga tezireeta buzibu oba nsonga yonna eri omulwadde. Wabula mu mbeera ezimu, omusumaali guyinza okwetaaga okuggyibwako olw’obuwuka, obutakwatagana kw’eggumba oba ebizibu ebirala. Mu mbeera zino, okusalawo okuggyawo omusumaali kujja kukolebwa omusawo w’omulwadde okusinziira ku mbeera ye ssekinnoomu.
Kitwala bbanga ki okuwona oluvannyuma lw’okuggyibwako emisumaali mu misuwa?
Ekiseera ky’okuwona oluvannyuma lw’okuggyibwako omusumaali mu nnyindo kiyinza okwawukana okusinziira ku bintu ng’ekifo n’obunene bw’omusumaali, ensonga lwaki guggyibwamu, n’obulamu bw’omuntu okutwalira awamu. Okutwalira awamu, okuwona okuva mu kuggyawo omusumaali mu misuwa kitera okuba amangu era nga tekiruma nnyo okusinga okulongoosebwa okwasooka okuyingiza omusumaali. Abalwadde mu bujjuvu basobola okuddamu okukola emirimu emitonotono mu nnaku ntono oluvannyuma lw’okulongoosebwa, naye balina okwewala dduyiro ow’amaanyi oba okusitula ebintu ebizito okumala wiiki eziwera okusobozesa ekifo we batemye okuwona obulungi. Kiyinza okutwala wiiki oba emyezi egiwerako eggumba okuwona mu bujjuvu n’omulwadde okuddamu okutambula mu kitundu ekikoseddwa. Kikulu okugoberera ebiragiro by’omusawo ku ndabirira n’okuddaabiriza oluvannyuma lw’okulongoosebwa okukakasa nti kivaamu ekisinga obulungi.
