ክራንዮቶሚ ሚል፡ እንታይ ምዃኑ፡ ብኸመይ ከም ዝሰርሕን ሕክምናዊ ኣተገባብርኡን።
ክራንዮቶሚ ሚል፡ ብክራንያል ፐርፎረተር ዝፍለጥ ኮይኑ፡ ኣብ ኒውሮሰርጀሪ ኣብ ርእሲ ምራኽ ልክዕ ቀዳዳት ቡር ንምስራሕ ዝጥቀመሉ ፍሉይ መሳርሒ መጥባሕቲ እዩ። እዚ ጽሑፍ እዚ፡ ፍርናሽ ምቑራጽ ክራንዮሚ እንታይ ምዃኑ፡ ብኸመይ ከም ዝሰርሕን ሕክምናዊ ኣጠቓቕማኡን ሰፊሕ ሓፈሻዊ ትንታነ ይህብ።
መእተዊ
ኒውሮሰርጀሪ ፍሉይ መሳርሕታትን መሳርሕታትን ምጥቃም ዝሓትት ዝተሓላለኸን ረቂቕን ሕክምናዊ ፍሉይ ሞያ እዩ። ሓደ ካብዚ መሳርሒታት እዚ፡ ኣብ እዋን እተፈላለየ ናይ ኒውሮሰርጂካል መስርሕ ኣብ ርእሲ ምራኽ ቀዳዳት ቡር ንምስራሕ ዚሕግዝ ክራንዮቶሚ ሚል እዩ። እዚ መሳርሒ እዚ ንልክዕነትን ድሕነትን ኒውሮሰርጀሪ ኣዝዩ ብምምሕያሽ፡ ኣብ ዘመናዊ ልምምድ ኒውሮሰርጂ መተካእታ ዘይብሉ ኣካል ገይርዎ።
ክራንዮቶሚ ሚል እንታይ እዩ?
ክራንዮቶሚ ሚል ኣብ ኒውሮሰርጀሪ ኣብ ርእሲ ምራኽ ቀዳዳት ቡር ንምስራሕ ዝጥቀመሉ ፍሉይ መጥባሕታዊ መሳርሒ እዩ። ብኢድ ዝእሰር ብሞተር ዝሰርሕ ድሪል ዝሓዘ ኮይኑ፡ ኣብ ከባቢኡ ንዘሎ ቲሹታት ውሑድ ጉድኣት ብምሃብ ኣብ ርእሲ ምራኽ ልክዕ ቀዳዳት ክገብር ይኽእል። ኣብ ፍርናሽ ክራንዮቶሚ ዝጥቀሙሉ ድሪል ቢት መብዛሕትኡ ግዜ ካብ ታንግስተን ካርባይድ ዝስራሕ ኮይኑ፡ እዚ ድማ ንጽንዓት ናይ ኒውሮሰርጂካል መስርሕ ክጻወር ዝኽእል ተሪርን ነዊሕ ዝጸንሕን ንብረት እዩ።
ክራኒዮቶሚ ሚል ብኸመይ ይሰርሕ?
ፍርናሽ ክራንዮቶሚ፡ ብሞተር ዝሰርሕ ድሪል ብምጥቃም ኣብ ርእሲ ምራኽ ቀዳዳት ቡር ብምፍጣር እዩ ዝሰርሕ። እቲ ድሪል ቢት ምስቲ መፍረዪ ተተሓሒዙ ብዝለዓለ ፍጥነት ይዘውር፣ እዚ ድማ ኣብቲ ርእሲ ምራኽ ልክዕን ቁጽጽር ዘለዎን ምቑራጽ ክገብር የኽእሎ። እቲ መጥባሕቲ ዝገብር ሓኪም ነቲ ክራንዮቶሚ ሚል ተጠቒሙ ኣብ ዝተፈላለየ ኒውሮሰርጂካል መስርሕ ናብ ሓንጎል ንምእታው ዘኽእል ንኣሽቱ ክፍቲታት ኣብ ርእሲ ምራኽ ይፈጥር። እቶም ብመፍረ ክራንዮቶሚ ዝፍጠሩ ቀዳዳት መብዛሕትኡ ግዜ ትሕቲ 1 ኢንች ዲያሜትር ዘለዎም ኮይኖም ኣብ ትኽክለኛ ቦታ ብመሰረት ውጥን መጥባሕቲ ዝተሰርሑ እዮም።
ሕክምናዊ ኣጠቓቕማ ክራንዮቶሚ ሚል
እቲ ክራንዮቶሚ ሚል ኣብ ዝተፈላለዩ ናይ ኒውሮሰርጂካል ኣገባባት ይጥቀም፣ ንሳቶም ድማ፤
ክራንዮቶሚ (Craniotomy)፦ ክራንዮቶሚ (Craniotomy) ማለት ናብ ሓንጎል ንምእታው ሓደ ክፋል ርእሲ ምራኽ ዝእለ መጥባሕታዊ መስርሕ እዩ። እቲ ክራንዮቶሚ ሚል ኣብ ርእሲ ምራኽ ዝርከቡ ቀዳዳት ቡር ንምፍጣር ይጥቀመሉ፣ እዚ ድማ ኣብ እዋን መስርሕ ናብ ሓንጎል ንኽኣቱ የኽእል።
ዓሚቝ ምልዕዓል ሓንጎል (DBS)፦ ዲቢኤስ ንሕማም ፓርኪንሰን፡ ኣገዳሲ ምንቅጥቃጥን ዲስቶንያን ንምፍዋስ ዝሕግዝ ናይ ኒውሮሰርጂካል ኣገባብ እዩ። እቲ ክራንዮቶሚ ሚል ኣብ ርእሲ ምራኽ ቡር ቀዳዳት ንምፍጣር ዝውዕል ኮይኑ፡ እዚ ድማ ንመቐመጢ ኤሌክትሮድስ ናብ ሓንጎል ንምእታው የኽእል።
ቨንትሪኩሎስቶሚ፦ ቨንትሪኩሎስቶሚ፡ ኣብ ሓንጎል ብሰንኪ ከም ሃይድሮሴፋሉስ ወይ ስንባደ ዝፈጥር መጉዳእቲ ሓንጎል ዝኣመሰሉ ኩነታት ዝመጽእ ጸቕጢ ንምፍዋስ ዝጥቀመሉ ናይ ኒውሮሰርጂካል መስርሕ እዩ። እቲ ክራንዮቶሚ ሚል ኣብ ርእሲ ምራኽ ቡር ቀዳዳት ንምፍጣር ይጥቀመሉ፣ እዚ ድማ ናብ ቨንትሪክልስ ሓንጎል ንምእታው የኽእል።
ክራንዮፕላስቲ፦ ክራንዮፕላስቲ ኣብ ርእሲ ምራኽ ንዘሎ ጉድለት ወይ ምጉዳል ንምጽጋን ዝጥቀመሉ መጥባሕታዊ ኣገባብ እዩ። እቲ ክራንዮቶሚ ሚል ኣብ ርእሲ ምራኽ ዝርከቡ ቀዳዳት ቡር ንምፍጣር ይጥቀመሉ፣ እዚ ድማ ናብቲ ጉድለት ወይ ምጉዳል ዝነበረሉ ቦታ ንምብጻሕ የኽእል።
ሓደጋታትን ጸገማትን
ምጥቃም መፍረ ክራንዮቶሚ ገለ ሓደጋታትን ጸገማትን ዝሓዘ ኮይኑ፡ ንሳቶም ድማ፤
ረኽሲ፦ ኣብ ርእሲ ምራኽ ቀዳዳት ቡር ምፍጣር ንሓደጋ ረኽሲ ክውስኽ ይኽእል። እቲ መጥባሕቲ ዝገብር ሓኪም ነዚ ሓደጋ ንምንካይ ጥንቃቐታት ይገብር፣ እዚ ድማ ምጥቃም ጽሩይ መሳርሒታትን ምምሕዳር ፕሮፊላክቲክ ጸረ-ነፍሳትን ይርከብዎም።
ጉድኣት ሓንጎል፦ ኣብ ፍርናሽ ክራንዮቶሚ ዝጥቀሙሉ ድሪል ቢት ብግቡእ እንተዘይተጠቒምናሉ ኣብ ሓንጎል ጉድኣት ከስዕብ ይኽእል። እቲ መጥባሕቲ ዝገብር ሓኪም ኣብ እዋን እቲ መስርሕ ኣብ ከባቢኡ ንዘሎ ቲሹታት ከይጎድእ ዓቢ ጥንቃቐ ክገብር ኣለዎ።
ምፍሳስ ደም፦ ኣብ ርእሲ ምራኽ ቀዳዳት ቡር ምፍጣር ምፍሳስ ደም ከስዕብ ይኽእል። እቲ መጥባሕቲ ዝገብር ሓኪም ኣብ እዋን እቲ መስርሕ ነቲ ሕሙም ብጥንቃቐ ክከታተሎ ኣለዎ፣ ምፍሳስ ደም ይቆጻጸርን ካብ መጠን ንላዕሊ ከይከውንን።
ምፍሳስ ፈሳሲ ሓንጎል ዓንዲ ሕቖ፦ ኣብ ርእሲ ምትካል ቀዳዳት ቡር ምፍጣር እውን ፈሳሲ ሓንጎል ዓንዲ ሕቖ (CSF) ምፍሳስ ከስዕብ ይኽእል። እዚ ድማ ንሓደጋ ረኽስን ካልእ ጸገማትን ክውስኽ ይኽእል። እቲ መጥባሕቲ ዝገብር ሓኪም ነዚ ሓደጋ ንምንካይ ጥንቃቐታት ይገብር፣ ፍሉይ መዕሸጊን ስፌትን ምጥቃም ሓዊሱ።
መደምደምታ
እቲ ክራንዮቶሚ ሚል ኣብ ዘመናዊ ኒውሮሰርጀሪ ኣገዳሲ መሳርሒ ኮይኑ፡ ሓካይም መጥባሕቲ ኣብ እዋን ዝተፈላለየ ኒውሮሰርጂካል ኣብ ርእሲ ምራኽ ልክዕን ዝተቖጻጸረን ቀዳዳት ቡር ክገብሩ የኽእሎም። ኣጠቓቕማ ናይዚ መሳርሒ ገለ ሓደጋታትን ሕልኽላኻትን እኳ እንተሓዘ፡ ብመንጽር ዝተመሓየሸ ትኽክለኛነትን ድሕነትን ዘለዎ ረብሓ ግን ርኡይ እዩ። ሜላታት ኒውሮሰርጂካል እናማዕበሉ ኣብ ዝኸዱሉ ዘለዉ እዋን፡ እቲ ፍርናሽ ክራንዮቶሚ ኣብቲ ዓውዲ ዓቢ ተራ ክጻወት ክቕጽል ተኽእሎ ኣሎ።
ሕቶታት ዝቐርብ ሕቶታት
1. ኣብ መንጎ ክራንዮቶሚን ክራንዮቶሚን እንታይ ፍልልይ ኣሎ?
ክራንዮቶሚ ናብ ሓንጎል ንምብጻሕ ሓደ ክፋል ርእሲ ምእላይ ክኸውን ከሎ፡ ክራንዮቶሚ ድማ ንሓደ ክፋል ርእሲ ምሉእ ብምሉእ ምእላይ ዘጠቓልል እዩ።
ካብ ክራንዮቶሚ ንምሕዋይ ክንደይ ግዜ ይወስድ?
ድሕሪ ምቑራጽ ክራንዮሚ ናይ ምሕዋይ ግዜ ከከም ዓይነትን ስፍሓትን ናይቲ መስርሕ ይፈላለ እዩ። ብሓፈሻ ሕሙማት ኣብ ሆስፒታል ንሓያሎ መዓልታት ክጸንሑ ትጽቢት ክገብሩ ይኽእሉ እዮም፡ ምሉእ ብምሉእ ንኽሓውዩ ድማ ሓያሎ ሰሙናት ወይ ኣዋርሕ ክወስዱ ይኽእሉ።
ምቑራጽ ርእሲ ሓደገኛ ኣገባብ ድዩ?
ከም ዝኾነ መጥባሕታዊ መስርሕ፡ ምቑራጽ ርእሲ ገለ ሓደጋታትን ጸገማትን ኣለዎ። ይኹን እምበር፡ ብተመኩሮ ናይ ኒውሮሰርጅን ክግበር ከሎ፡ እቲ ሓደጋታት ብሓፈሻ ትሑት እዩ።
ቡር ጉድጓድ እንታይ እዩ?
ቡር ሆል ማለት ኣብ ርእሲ ምራኽ ብፍሉይ መሳርሒ መጥባሕቲ ከም ፍርናሽ ምቑራጽ ርእሲ ተጠቒምካ ዝስራሕ ንእሽቶ ነዃል እዩ። ቀዳዳት ቡር ኣብ እዋን ዝተፈላለየ ናይ ኒውሮሰርጂካል መስርሕ ናብ ሓንጎል ንምእታው የኽእሉ።
ኣብ ኒውሮሰርጀሪ ካልእ እንታይ መሳርሒታት ይጥቀሙ?
ካልኦት ኣብ ኒውሮሰርጀሪ ልሙድ ዝኾኑ መሳርሒታት ማይክሮስኮፕ፡ ኢንዶስኮፕን መጥባሕታዊ ሌዘርን ይርከብዎም።
