Düwürtikli dyrnak, süňk döwüklerini, esasanam uzyn süňk döwüklerini düzetmek üçin ortopediki operasiýalarda ulanylýan hirurgiki implantyň bir görnüşidir. Süňküň içi boş medullary kanalyna salnan we iki ujunda nurbatlar ýa-da gulplar bilen ýerleşdirilen uzyn, inçe, demir çybykdyr. Dyrnak döwülen süňküň içerki durnuklaşdyrylmagyny we goldawyny üpjün edýär, gerekli ýagdaýda sagalmagyna mümkinçilik berýär. Düwürtikler, femur we tibia döwüklerini bejermekde köplenç ulanylýar.
Ortopediki operasiýalarda ulanylýan içerki dyrnaklaryň birnäçe görnüşi bar, şol sanda:
Femoral dyrnaklar: Bular femuryň (bud süňküniň) döwülmegini bejermek üçin ulanylýar. Olary yza çekip, süňküň dyzynyň ujundan ýa-da böwregiň ujundan salnan antegrada bolup biler.
Tibial dyrnaklar: Bular tibia (şin süňk) döwüklerini bejermek üçin ulanylýar. Adatça süňküň dyzyndan goýulýar.
Gumeral dyrnaklar: Bular humerusyň (ýokarky el süňküniň) döwülmegini bejermek üçin ulanylýar.
El we aýak üçin dyrnaklar: Bular eliň we aýagyň döwülmegi üçin ulanylýan has kiçi diametrli dyrnaklar.
Çeýe dyrnaklar: Bular ýörite döredilen dyrnaklar bolup, çagalarda we ýetginjeklerde henizem ösýän döwükleri bejermekde ulanylyp bilner.
Operasiýada ulanylýan içerki dyrnagyň görnüşi, döwükleriň ýerleşýän ýerine we agyrlygyna, näsagyň ýaşyna we umumy saglygyna baglydyr.
Intramedulýar dyrnaklar poslamaýan polatdan, titandan, kobalt-hromdan we titanium-nikel garyndysyndan ybarat dürli materiallardan ýasalyp bilner. Her materialyň güýç, çydamlylyk we poslama garşylyk ýaly özboluşly aýratynlyklary we peýdalary bar. Material saýlamak hassanyň aýratyn zerurlyklaryna we bejerilýän döwük görnüşine baglydyr.
Lukman hirurgiki amaldan öň näsag üçin iň oňat bejergini kesgitlemek üçin birnäçe faktorlary gözden geçirer. Bu faktorlar aşakdakylary öz içine alyp biler:
Näsagyň ýaşy, lukmançylyk taryhy we umumy saglygy.
Oňurga ýagdaýynyň ýa-da şikesiň görnüşi we agyrlygy.
Näsagyň alamatlary we agyry derejesi.
Operasiýa däl bejergileriň netijeliligi.
Operasiýanyň bolup biljek töwekgelçilikleri we peýdalary.
Näsagyň ýaşaýyş durmuşy we işjeňlik derejesi.
Näsagyň operasiýa üçin garaşýan zatlary we maksatlary.
Hirurgiki desgalaryň we saglygy goraýyş işgärleriniň elýeterliligi we tejribesi.
Bu faktorlary göz öňünde tutup, lukman hassanyň şahsy zerurlyklaryna laýyk gelýän şahsy bejeriş meýilnamasyny düzüp biler.
Operasiýada içerki dyrnagy ulanmagyň artykmaçlyklary şulary öz içine alýar:
Minimal kesme: Düwürtikli dyrnagyň ulanylmagy, adaty açyk operasiýa bilen deňeşdirilende has kiçi kesilmegine mümkinçilik döredýär, bu ýokaşma we ýara yzlaryny azaldyp biler.
Çalt dikeldiş: Düwürtik süňküň içine salnanlygy sebäpli, döwülmegi ýa-da deformasiýany durnuklaşdyrýar, has çalt bejerilmegine we dikelmegine mümkinçilik berýär.
Agyry azalýar: Düwürtik bilen üpjün edilen durnuklylyk, dikeldiş döwründe başdan geçirýän agyrynyň mukdaryny azaldyp biler.
Az kynçylyklar: Beýleki hirurgiki çäreler bilen deňeşdirilende, çylşyrymly dyrnaklaryň çylşyrymlylyk töwekgelçiligi has pesdir.
Hereketiň gowulaşmagy: Dogry reabilitasiýa bilen, içerki dyrnaklary başdan geçirýän hassalar şikeslerden öňki hereket derejesini we işleýşini täzeden dikeldip bilerler.
Köplenç biri-birine bagly dyrnaklar ýerleşdirilenden soň aýrylmaýar. Näsag üçin hiç hili kynçylyk ýa-da mesele döretmeýänçä, hemişelik ýerinde galmak üçin niýetlenendir. Şeýle-de bolsa, käbir ýagdaýlarda dyrnagyň ýokaşmagy, süňküň birleşmegi ýa-da başga kynçylyklar sebäpli aýrylmagy zerur bolup biler. Bu ýagdaýlarda dyrnagy aýyrmak karary hassanyň lukmany, aýratyn ýagdaýlaryna baglylykda kabul ediler.
Dyrnagyň içinden aýrylandan soň dikeldiş wagty, dyrnagyň ýerleşýän ýeri we ululygy, aýrylmagynyň sebäbi we adamyň umumy saglygy ýaly faktorlara baglylykda üýtgäp biler. Umuman alanyňda, dyrnagyň içinden çykarylmagy, dyrnagy salmak üçin asyl operasiýadan has çalt we az agyrýar. Näsaglar, adatça amaldan soň birnäçe günüň içinde ýeňil işlerini dowam etdirip bilerler, ýöne kesilen ýeriň kadaly bejerilmegi üçin birnäçe hepdäniň dowamynda güýçli maşklardan ýa-da agyr götermekden saklanmalydyrlar. Süňküň doly sagalmagy we näsagyň täsir eden ýerinde hereketiň doly görnüşini dikeltmegi üçin birnäçe hepde ýa-da birnäçe aý gerek bolup biler. Iň oňat netijäni üpjün etmek üçin lukmanyň operasiýadan soňky ideg we reabilitasiýa boýunça görkezmelerini ýerine ýetirmek möhümdir.